Η επόμενη μέρα στην ΕΚΤ: Το μεγάλο παζάρι για τη διαδοχή της Λαγκάρντ

• Η ΕΚΤ μπαίνει σε κρίσιμη αναδιάταξη, καθώς τρεις από τις έξι θέσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής αδειάζουν μέσα στους πρώτους πέντε μήνες του 2027.
• Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και Κλάας Κνοτ είναι οι δύο υποψήφιοι για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
• Το «μεγάλο ευρωπαϊκό παζάρι» για την ηγεσία της ΕΚΤ συνδέει την προεδρία με τις θέσεις της Σνάμπελ και του Φίλιπ Λέιν, καθώς Παρίσι, Βερολίνο, Μαδρίτη και Χάγη διαπραγματεύονται ισορροπίες εξουσίας.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπαίνει σε μια από τις πιο κρίσιμες ανακατατάξεις της πρόσφατης ιστορίας της. Μέσα στους επόμενους μήνες, τρεις από τις έξι θέσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής θα μείνουν κενές. —και η επιλογή της διαδόχου της Κριστίν Λαγκάρντ δεν είναι απλώς μια τεχνική απόφαση, αλλά ένα ευρωπαϊκό παιχνίδι ισορροπιών, εξουσίας και εθνικών συμφερόντων.

Η Ίζαμπελ Σνάμπελ αποχωρεί στις 3 Ιανουαρίου 2027, η Κριστίν Λαγκάρντ παραδίδει την προεδρία στις 7 Φεβρουαρίου και η θητεία του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου. Με άλλα λόγια, μέσα στους πρώτους πέντε μήνες του 2027, το μισό από το εξαμελές ανώτατο διοικητικό όργανο της ΕΚΤ αλλάζει.

Αυτή η σπάνια συγκυρία δίνει στις κυβερνήσεις της ευρωζώνης την ευκαιρία να διαπραγματευτούν τις τρεις διαδοχές ως ενιαίο πακέτο. Δεν επιλέγουν μόνο τον επόμενο πρόεδρο, αλλά και το ποιος θα έχει φωνή στην οικονομική ανάλυση, στις αποφάσεις για τα επιτόκια και στη μελλοντική ισορροπία δυνάμεων μέσα στην ΕΚΤ.

Δύο υποψήφιοι, μία σκληρή μάχη

Η προθεσμία για την υποβολή υποψηφιοτήτων έληξε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου. Για την προεδρία της ΕΚΤ κατατέθηκαν δύο ονόματα: ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ. Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα εξετάσουν τις υποψηφιότητες τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στο Eurogroup.

Η Ισπανία στηρίζει τον Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν γενικό διευθυντή της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών. Αν η υποψηφιότητά του προχωρήσει, θα μπορούσε να οδηγήσει στην πρώτη ισπανική προεδρία της ΕΚΤ.

Από την πλευρά της, η Ολλανδία προτείνει τον Κλάας Κνοτ, ο οποίος διετέλεσε διοικητής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας επί 14 χρόνια. Ο Κνοτ έχει εμπειρία από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ και έχει υπηρετήσει ως πρόεδρος του διεθνούς Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Και οι δύο διαθέτουν βαθιά εμπειρία στη νομισματική πολιτική και στη λειτουργία της ευρωζώνης. Ωστόσο, η επιλογή του νέου προέδρου δεν θα κριθεί μόνο από τα προσωπικά τους προσόντα. Οι κυβερνήσεις θα σταθμίσουν και την εκπροσώπηση των κρατών-μελών, τις πολιτικές ισορροπίες και τις υπόλοιπες θέσεις που θα αδειάσουν στην Εκτελεστική Επιτροπή.

Παρίσι, Βερολίνο και οι κενές θέσεις

Η Γαλλία φαίνεται να έχει βάλει στο τραπέζι τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, που σήμερα κατέχει ο Φίλιπ Λέιν. Πρόκειται για έναν από τους πιο ισχυρούς ρόλους της ΕΚΤ, καθώς από εκεί πηγάζει μεγάλο μέρος της οικονομικής ανάλυσης που στηρίζει τις αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική.

Μεταξύ των ονομάτων που ακούγονται για τη Γαλλία είναι η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Γαλλίας Ανιές Μπενασί-Κερέ και η πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Λοράνς Μπουν. Αν το Παρίσι εξασφαλίσει τη θέση, τότε μπορεί να δεχθεί πιο εύκολα μια λύση που δεν θα τοποθετεί Γάλλο στην προεδρία.

Στο Βερολίνο, το άμεσο ερώτημα είναι ποιον θα προτείνει η κυβέρνηση Μερτς για να διαδεχθεί τη Σνάμπελ, με προθεσμία στις 27 Νοεμβρίου. Ανάμεσα στα πιθανά ονόματα βρίσκονται η αντιπρόεδρος της Bundesbank Ζαμπίνε Μάουντερερ και ο πρώην αξιωματούχος του ΔΝΤ Τομπίας Άντριαν.

Η επιλογή ωστόσο έχει και συμβολική διάσταση: η Λαγκάρντ και η Σνάμπελ είναι σήμερα οι μόνες γυναίκες στην Εκτελεστική Επιτροπή και αποχωρούν με διαφορά μόλις πέντε εβδομάδων. Το ερώτημα είναι αν η νέα σύνθεση θα διατηρήσει ή θα μειώσει περαιτέρω την εκπροσώπηση των γυναικών στην κορυφή της ΕΚΤ.

Το ολλανδικό εμπόδιο

Για τον Κνοτ υπάρχει, ωστόσο, μια επιπλέον πολυπλοκότητα. Στην Εκτελεστική Επιτροπή συμμετέχει ήδη ο Ολλανδός Φρανκ Έλντερσον, με θητεία μέχρι τον Δεκέμβριο του 2028. Εάν ο Κνοτ εκλεγεί πρόεδρος, θα πρέπει πιθανότατα να αποχωρήσει ο Έλντερσον, ώστε να μην υπάρχουν δύο Ολλανδοί στο ίδιο όργανο.

Αυτό θα άνοιγε μια ακόμη θέση και θα έδινε στη Μαδρίτη μια εναλλακτική διέξοδο: να μη πάρει την προεδρία, αλλά να εξασφαλίσει έδρα στην Εκτελεστική Επιτροπή. Έτσι αποκτά συγκεκριμένο νόημα το «μεγάλο ευρωπαϊκό παζάρι» που έχει περιγράψει ο Κυριάκος Μητσοτάκης—μια συνολική συμφωνία όπου κανείς δεν παίρνει απαραίτητα ό,τι ήθελε στην αρχή, αλλά όλοι μπορούν να κερδίσουν κάτι.

Πώς θα παρθεί η απόφαση

Μετά το Eurogroup της Δευτέρας, η τελική απόφαση θα πέσει στους ηγέτες της ευρωζώνης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Πριν από αυτό, θα πραγματοποιηθούν διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.

Για να εκλεγεί ο νέος πρόεδρος, απαιτείται ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία: τουλάχιστον 16 από τα 21 κράτη-μέλη της ευρωζώνης, που μαζί να εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της. Ο στόχος είναι η απόφαση να ληφθεί στη σύνοδο της 17ης και 18ης Δεκεμβρίου, αν και ο Ιανουάριος παραμένει εναλλακτικό χρονικό ορίζοντα.

Η εμπειρία του 2019, όταν η Λαγκάρντ αναδείχθηκε ως συμβιβαστική λύση μετά από παρατεταμένες διαπραγματεύσεις, αφήνει ανοιχτό και το σενάριο ενός τρίτου υποψηφίου. Το ερώτημα είναι αν η νέα σύνθεση θα διατηρήσει ή θα μειώσει την εκπροσώπηση των γυναικών στην κορυφή της ΕΚΤ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Η «μαύρη Πέμπτη» για τους δισεκατομμυριούχους της τεχνολογίας – Πώς χάθηκαν 152 δισ. δολάρια σε μία μέρα
• Γκεοργκίεβα: Καμπανάκι για τις επιπτώσεις της AI στις κεντρικές τράπεζες
• Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας τα κονδύλια για την σιδηροδρομική γραμμή της πολύνεκρης τραγωδίας στην Ισπανία