Ποια χώρα θέλει να κεφαλαιοποιήσει τη βιοποικιλότητά της με «πράσινα» ομόλογα, ενώ επεκτείνει τις εξορύξεις πετρελαίου
- Ο Ισημερινός έχει ήδη εξασφαλίσει περίπου 1,1 δισ. δολάρια για την προστασία του Αμαζονίου και των Γκαλαπάγκος μέσω ανταλλαγών χρέους (debt-for-nature swaps), ενώ στοχεύει στην έκδοση του πρώτου κρατικού πράσινου ομολόγου του το 2027.
- Παρά τη φιλοπεριβαλλοντική ατζέντα ενόψει της COP18, η οικονομία της χώρας εξαρτάται σε ποσοστό 80% από το πετρέλαιο, με τα σχέδια για νέες γεωτρήσεις στον Αμαζόνιο να πυροδοτούν κοινωνικές αντιδράσεις.
- Στο Κίτο παρουσιάστηκε πιλοτικό πρόγραμμα «πιστώσεων βιοποικιλότητας» (biodiversity credits) που αποτιμούν τη συνολική υγεία ενός οικοσυστήματος, παράλληλα με βιώσιμα μοντέλα καλλιέργειας κακάο που αναστρέφουν την αποψίλωση.
Από τα νησιά Γκαλαπάγκος και τις ακτές του Ειρηνικού μέχρι τις κορυφές των Άνδεων και το τροπικό δάσος του Αμαζονίου, ο Ισημερινός συγκαταλέγεται στις χώρες με την πλουσιότερη βιοποικιλότητα στον πλανήτη. Ωστόσο, η προσπάθειά του να διαφυλάξει αυτόν τον φυσικό πλούτο χωρίς να θυσιάσει τα δημόσια έσοδα αποδεικνύεται ένα σύνθετο στοίχημα.
«Πράσινα» ομόλογα και ανταλλαγές χρέους
Για να χρηματοδοτήσει τη διατήρηση των οικοσυστημάτων του, ο Ισημερινός —η οικονομία του οποίου χρησιμοποιεί το αμερικανικό δολάριο— στρέφεται δυναμικά στα σύγχρονα εργαλεία βιώσιμης χρηματοδότησης:
-
Την περίοδο 2023–2024 ολοκλήρωσε δύο συμφωνίες ανταλλαγής χρέους έναντι φύσης (debt-for-nature swaps), αναχρηματοδοτώντας χρέος με ευνοϊκότερους όρους και δεσμεύοντας περίπου 1,1 δισ. δολάρια για έργα προστασίας στον Αμαζόνιο και τα Γκαλαπάγκος.
-
Τον Μάρτιο, ο επενδυτικός βραχίονας της Διαμερικανικής Τράπεζας Ανάπτυξης (IDB Invest) και η τράπεζα Banco Bolivariano εξέδωσαν ομόλογο βιοποικιλότητας ύψους 120 εκατ. δολαρίων.
-
Σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Χουάν Κάρλος Μπλουμ, η κυβέρνηση σχεδιάζει να εκδώσει το πρώτο κρατικό πράσινο ομόλογο το 2027, αντλώντας τεχνογνωσία από τα ευρωπαϊκά πρότυπα της ΕΕ.
Παράλληλα, η χώρα επιδιώκει να ενισχύσει το διεθνές περιβαλλοντικό της αποτύπωμα αναλαμβάνοντας τη διοργάνωση της Διάσκεψης του ΟΗΕ για τη Βιοποικιλότητα (COP18) το 2028. Όπως επισημαίνει ο κ. Μπλουμ, βασική πρόκληση παραμένει η ευαισθητοποίηση των πολιτών για το πόσο άμεσα εξαρτάται η επιβίωσή τους από τη φύση.
Το δίλημμα του πετρελαίου και των εξορύξεων
Στον αντίποδα της «πράσινης» στρατηγικής βρίσκεται η βαριά εξάρτηση της χώρας από τους υδρογονάνθρακες. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), περίπου το 80% της ενέργειας του Ισημερινού το 2024 προήλθε από το πετρέλαιο και τα παράγωγά του (ενώ τα δύο τρίτα της ηλεκτροπαραγωγής καλύπτονται από υδροηλεκτρικά έργα).
Τον Οκτώβριο, η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για νέους διαγωνισμούς έρευνας πετρελαίου σε τμήματα του Αμαζονίου, καθώς και την αξιοποίηση κοιτασμάτων κρίσιμων ορυκτών, προκαλώντας την έντονη αντίδραση των ηγετών των αυτοχθόνων κοινοτήτων. Ο υπουργός Ενέργειας παραδέχεται ότι η διαχείριση αυτής της αντίφασης αποτελεί «καθημερινή πραγματικότητα», τονίζοντας πάντως ότι προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η πάταξη της παράνομης εξόρυξης, η οποία προκαλεί πολλαπλάσια περιβαλλοντική καταστροφή.
Πιστώσεις βιοποικιλότητας και «αναγεννητικό» κακάο
Στο πρώτο Bio Summit που πραγματοποιήθηκε στο Κίτο (4–6 Νοεμβρίου), παρουσιάστηκε ένας νέος μηχανισμός κεφαλαιοποίησης της φύσης: οι πιστώσεις βιοποικιλότητας (biodiversity credits). Ο πρόεδρος της διοργάνωσης, Μαρσέλο Σαλάμε, προωθεί την πιλοτική εφαρμογή τους για την προστασία 260 εκταρίων στο δάσος Prosperina στο Γκουαγιακίλ.
Σε αντίθεση με τις πιστώσεις άνθρακα —οι οποίες επιτρέπουν στις εταιρείες να αντισταθμίζουν τους ρύπους τους εστιάζοντας μόνο στην αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα—, οι πιστώσεις βιοποικιλότητας αποτιμούν ολόκληρο το οικοσύστημα (αριθμό ειδών, πυκνότητα βλάστησης) και χρηματοδοτούν αποκλειστικά επαληθευμένα περιβαλλοντικά οφέλη. Όπως εξηγεί ο Τζέρι Τοθ, συνιδρυτής της ΜΚΟ Third Millennium Alliance, η μονομερής εστίαση στον άνθρακα μπορεί να οδηγήσει σε στρεβλώσεις εις βάρος της υπόλοιπης χλωρίδας και πανίδας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα βιώσιμης οικονομίας αποτελεί και η εταιρεία σοκολάτας To’ak του Τοθ, η οποία συνεργάζεται με αγρότες για την αποκατάσταση υποβαθμισμένων εδαφών, φυτεύοντας την αρχαία ποικιλία κακάο Nacional κάτω από τη σκιά ψηλών δέντρων και πληρώνοντας τους παραγωγούς διπλάσια τιμή από εκείνη της αγοράς (περίπου 1,20 δολάρια ανά λίβρα), αποδεικνύοντας στην πράξη πώς η παραγωγή μπορεί να αναστρέψει την αποψίλωση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
Πηγή: cnbc.com
