Συμφωνία πέντε χωρών της ΕΕ για Κέντρα απελάσεων στη Ρουάντα – Ανάμεσά τους και η Ελλάδα
- 16/11/2026, 12:31
- SHARE
Στην ανακοίνωση ενός κοινού σχεδίου για τη μεταφορά μεταναστών, των οποίων τα αιτήματα ασύλου έχουν απορριφθεί, σε κέντρο απελάσεων στη Ρουάντα αναμένεται να προχωρήσουν σήμερα Δευτέρα πέντε ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου Reuters που επικαλείται δύο πηγές με γνώση των διεργασιών.
Ειδικότερα, η Γερμανία, η Αυστρία, η Ελλάδα, η Δανία και η Ολλανδία είχαν γνωστοποιήσει ήδη από τον Σεπτέμβριο ότι εργάζονται συστηματικά για την επίτευξη συμφωνίας με μια χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα αναλάβει να φιλοξενεί τα λεγόμενα «κέντρα επιστροφής». Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής που αποσκοπεί στην αύξηση των απελάσεων και στον αποτελεσματικό περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης.
Η συμφωνία, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα στη Βιέννη, ακολουθεί την έγκριση του νέου Κανονισμού της ΕΕ για τις Επιστροφές (Returns Regulation), ο οποίος σχεδιάστηκε για να επιταχύνει τις διαδικασίες απέλασης και παρέχει πλέον στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα δημιουργίας κέντρων επιστροφής εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων. Καθώς πλησιάζουν κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις σε αρκετές χώρες της Ένωσης και το αντιμεταναστευτικό κλίμα ενισχύεται, οι κυβερνήσεις δέχονται ισχυρές πιέσεις να αποδείξουν ότι μπορούν να ελέγξουν τις μεταναστευτικές ροές. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, τα κέντρα απελάσεων λειτουργούν ως μια ιδιαίτερα ορατή απόδειξη αυτής της πολιτικής αποφασιστικότητας.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο διαφοροποιείται ουσιαστικά από το εγκαταλειφθέν βρετανικό σχέδιο απελάσεων στη Ρουάντα, καθώς θα εφαρμόζεται αποκλειστικά σε μετανάστες που έχουν εξαντλήσει όλα τα νόμιμα ένδικα μέσα και τις δυνατότητες παραμονής τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και όχι σε άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου βρίσκονται ακόμη υπό εξέταση. Οι ηγέτες των πέντε εμπλεκόμενων χωρών διαβεβαιώνουν επανειλημμένα ότι οι σχεδιασμοί τους θα σέβονται πλήρως το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο. Παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων διατυπώνουν σοβαρές επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων των μεταναστών κατά τη μεταφορά τους σε μια χώρα με την οποία δεν διατηρούν κανέναν δεσμό, ενώ ήδη από τον Ιούλιο το Συμβούλιο της Ευρώπης είχε προειδοποιήσει ότι τα κέντρα επιστροφής εγκυμονούν «σημαντικούς κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα».
Η Γαλλία φλέγεται, η Ευρώπη ανησυχεί
16/11/2026Από την πλευρά τους, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που στηρίζουν τη δημιουργία αυτών των δομών υποστηρίζουν ότι πρωταρχικός στόχος της πολιτικής είναι η αποτροπή και όχι η πραγματοποίηση μαζικών απελάσεων. Κατά την εκτίμησή τους, η προοπτική να καταβάλουν οι μετανάστες χιλιάδες ευρώ σε κυκλώματα διακινητών για ένα επικίνδυνο ταξίδι προς την Ευρώπη, γνωρίζοντας ότι τελικά θα μεταφερθούν σε μια τρίτη χώρα, ενδέχεται να αποθαρρύνει αρκετούς από το να επιχειρήσουν τη διέλευση. Αντιθέτως, οι επικριτές του μέτρου τονίζουν ότι υπάρχουν ελάχιστα απτά στοιχεία που να αποδεικνύουν πως τα αυστηρότερα μέτρα επιβολής του νόμου και τα προγράμματα απελάσεων οδηγούν σε μακροπρόθεσμη μείωση της μετανάστευσης.
Γιατί επελέγη η Ρουάντα
Η Ρουάντα έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε βασικό προορισμό υποδοχής μεταναστών που οι δυτικές κυβερνήσεις επιδιώκουν να απομακρύνουν από τα εδάφη τους, παρά τις έντονες ανησυχίες που διατυπώνονται διεθνώς για το ιστορικό της χώρας σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο πρόεδρος Πολ Καγκάμε έχει δεχθεί επαίνους από δυτικούς και περιφερειακούς ηγέτες τόσο για τον ρόλο του στον τερματισμό της γενοκτονίας του 1994 όσο και για την ανοικοδόμηση της χώρας και την ανάδειξή της σε πόλο έλξης επενδύσεων και αναπτυξιακής βοήθειας. Ωστόσο, επικριτές κατηγορούν την κυβέρνησή του για συστηματική καταστολή κάθε μορφής αντιπολίτευσης και διαφωνίας, καθώς και για στήριξη της ανταρτικής οργάνωσης M23 στη γειτονική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η οποία κατηγορείται από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων για δολοφονίες, βιασμούς και άλλες σοβαρές παραβιάσεις, ενώ παράλληλα επισημαίνονται οι αυστηροί περιορισμοί στις πολιτικές ελευθερίες και την ελευθερία της έκφρασης.
Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν τη μεταφορά μεταναστών στη Ρουάντα, στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας που προβλέπει την απέλαση έως και 250 ατόμων. Αντίθετα, η Βρετανία αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το δικό της σχέδιο αποστολής αιτούντων άσυλο στη χώρα, αφού το βρετανικό Ανώτατο Δικαστήριο το έκρινε παράνομο το 2023, γεγονός που οδήγησε τη Ρουάντα να διεκδικήσει αποζημίωση ύψους 50 εκατομμυρίων λιρών. Τέλος, κατά τη διάρκεια επίσκεψής τους στην πρωτεύουσα Κιγκάλι τον περασμένο Σεπτέμβριο, δύο ευρωβουλευτές ξεναγήθηκαν στις εγκαταστάσεις που είχαν προετοιμαστεί για το ακυρωθέν βρετανικό πρόγραμμα —μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και ένα ξενοδοχείο— οι οποίες εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη φιλοξενία μεταναστών που θα μεταφέρονται από κράτη-μέλη της ΕΕ.