Τεχνητή Νοημοσύνη στις τράπεζες: Από τις περικοπές θέσεων εργασίας στο μεγάλο στοίχημα των εσόδων

Τεχνητή Νοημοσύνη στις τράπεζες: Από τις περικοπές θέσεων εργασίας στο μεγάλο στοίχημα των εσόδων
Photo: Shutterstock
Πώς οι ευρωπαϊκοί και αμερικανικοί τραπεζικοί κολοσσοί αναδιαμορφώνουν το προσωπικό, τις λειτουργίες και τη διαχείριση πλούτου μέσω του AI, ενώ αναζητούν απτά οικονομικά οφέλη
  • Επιχειρησιακή αξία & κέρδη: Η Santander κατέγραψε οφέλη 194 εκατ. ευρώ από το AI στο εννεάμηνο του 2026, ενώ η UniCredit αξιοποιεί την τεχνολογία μετά τα ιστορικά κέρδη-ρεκόρ των 3,3 δισ. ευρώ.
  • Περικοπές θέσεων εργασίας: Η Barclays σχεδιάζει 5.000 απολύσεις (5% του προσωπικού) το 2026, ενώ η HSBC εξετάζει μειώσεις έως 70% στους οικονομικούς συμβούλους της στη Βρετανία και η JPMorgan παγώνει προσλήψεις.
  • Το στοίχημα του Wealth Management: Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η διαχείριση πλούτου αποτελεί το κλειδί για την αύξηση εσόδων μέσω του υβριδικού μοντέλου «ανθρώπινος σύμβουλος + AI» (UBS, Deutsche Bank, JPMorgan).
  • Νέες δεξιότητες προσλήψεων: Μειώνεται η ζήτηση για διοικητικούς και back-office ρόλους, ενώ εκτοξεύεται η ανάγκη για ειδικούς σε δεδομένα, ανάπτυξη λογισμικού και προηγμένη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

Τα αποτελέσματα τρίτου τριμήνου των τραπεζών έφεραν στο προσκήνιο τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (AI), καθώς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αυτοματοποιούν τις εργασίες ρουτίνας, αναδιαμορφώνουν τις προσλήψεις και δοκιμάζουν κατά πόσο τα κέρδη παραγωγικότητας μπορούν να μεταφραστούν σε αύξηση εσόδων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ανακοίνωσης αποτελεσμάτων, η Barclays αποκάλυψε απολύσεις σε συγκεκριμένες λειτουργίες όπου εφαρμόζεται το AI, ενώ η UniCredit και η Santander δήλωσαν ότι η τεχνολογία απελευθερώνει τους εργαζομένους για εργασίες υψηλότερης αξίας και βελτιώνει τις διαδικασίες. Οι εξελίξεις αυτές έρχονται την ώρα που αμερικανικοί κολοσσοί, όπως η JPMorgan Chase και η Goldman Sachs, προχωρούν σε παρόμοιες αλλαγές στη στελέχωση και τις ροές εργασίας. Ωστόσο, καθώς οι τράπεζες επιδιώκουν εξοικονόμηση πόρων μέσω της αποδοτικότητας, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι αποδείξεις πως το AI παράγει ουσιαστικά και μετρήσιμα κέρδη εσόδων παραμένουν πιο δύσκολο να προσδιοριστούν.

Οι τράπεζες βάζουν το AI στην πράξη

Ο διευθύνων σύμβουλος της UniCredit, Andrea Orcel, χαρακτήρισε το AI ως μια «ευκαιρία επιτάχυνσης» που επιτρέπει τη στροφή προς πιο εμπορικές εργασίες υψηλότερης αξίας και μεγαλύτερη αλληλεπίδραση με τους πελάτες. Μιλώντας στην εκπομπή «Squawk Box Europe» του CNBC στις 9 Νοεμβρίου, ο Orcel ανέφερε ότι η ιταλική τράπεζα —η οποία κατέγραψε τα υψηλότερα τριμηνιαία κέρδη στην ιστορία της, ύψους 3,3 δισεκατομμυρίων ευρώ— χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να «μας πάει στο επόμενο επίπεδο», περιγράφοντάς την ως «έναν μοχλό που δεν περιμέναμε ότι θα έχουμε και ο οποίος λειτουργεί εξαιρετικά καλά».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Από την πλευρά της, η Santander ανακοίνωσε ότι οι πρωτοβουλίες AI παρήγαγαν 194 εκατομμύρια ευρώ σε επιχειρηματική αξία κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026. Το AI ενσωματώνεται πλέον σε «όλες τις διαδικασίες που διεξάγουμε στην τράπεζα», δήλωσε ο οικονομικός διευθυντής José García Cantera. Όπως εξήγησε στο «Squawk Box Europe» του CNBC στις 28 Οκτωβρίου, το AI βοηθά, τουλάχιστον προς το παρόν, στη μείωση των διαδικασιών χαμηλής προστιθέμενης αξίας, επιτρέποντας στους υπαλλήλους να επικεντρωθούν σε εργασίες υψηλότερης αξίας, γεγονός που επηρεάζει τόσο τα έσοδα όσο και το κόστος. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, αν και είναι δύσκολο να προσδιοριστεί ακριβώς πόσο μέρος προέρχεται από το AI, είναι σαφές πως βελτιώνει την ποιότητα των υπηρεσιών προς τους πελάτες, βοηθά στην ποιότητα του ενεργητικού και στη διαχείριση του κόστους, έχοντας ξεκάθαρα θετικό αντίκτυπο.

Η ολλανδική τράπεζα ABN AMRO χρησιμοποιεί το AI για την υποστήριξη των ελέγχων κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (anti-money-laundering) και επεκτείνει τη συνεργασία της με την Infosys για τον εκσυγχρονισμό της τεχνολογίας της, διατηρώντας παράλληλα την ανθρώπινη κρίση, όπως δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος Marguerite Bérard κατά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων τρίτου τριμήνου στις 11 Νοεμβρίου. Σύμφωνα με την ίδια, οι βελτιώσεις αυτές καθιστούν την τράπεζα πιο εύκολη στη λειτουργία και την κλιμάκωση, βοηθώντας τους εργαζομένους να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε δραστηριότητες που δημιουργούν αξία για τους πελάτες.

Μειώσεις προσωπικού στον τραπεζικό κλάδο

Ορισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ανακοίνωσαν σημαντικές μειώσεις προσωπικού κατά το τρίτο τρίμηνο, οι οποίες οφείλονται «εν μέρει, αλλά όχι αποκλειστικά, στο AI», σύμφωνα με τον Andrew Stimpson, διευθύνοντα σύμβουλο και επικεφαλής έρευνας ευρωπαϊκών τραπεζών στην KBW. Όπως δήλωσε μέσω email στο CNBC, οι περικοπές τείνουν να προέρχονται από τις υποστηρικτικές λειτουργίες και το back-office παρά από την εξυπηρέτηση πελατών (front office).

Η Barclays ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να περικόψει 5.000 θέσεις εργασίας —περίπου το 5% του εργατικού δυναμικού της— το 2026. Περίπου το 60% των μειώσεων θα επηρεάσει υποστηρικτικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένων ρόλων προγραμματιστών, ανέφερε η βρετανική τράπεζα στην ενημέρωση των αποτελεσμάτων τρίτου τριμήνου, αν και επιδίωξε να τονίσει ότι το AI δεν ευθύνεται για το σύνολο των περικοπών.

Παράλληλα, οι Financial Times ανέφεραν στις 7 Οκτωβρίου ότι η HSBC θα μπορούσε να περικόψει περίπου τους μισούς διοικητικούς και εξειδικευμένους ρόλους, καθώς και έως το 70% των θέσεων οικονομικών συμβούλων, στον κλάδο διαχείρισης πλούτου στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς το AI αναδιαμορφώνει τον τρόπο εξυπηρέτησης των πελατών. Την ίδια στιγμή, η Goldman Sachs δήλωσε ότι προτίθεται να «περιορίσει την αύξηση του προσωπικού» και να περικόψει έναν περιορισμένο αριθμό θέσεων εργασίας, ενώ τα στελέχη της JPMorgan έλαβαν οδηγίες να αποφεύγουν τις προσλήψεις καθώς η τράπεζα αναπτύσσει το AI σε όλες τις δραστηριότητές της, όπως ανέφερε ο οικονομικός διευθυντής Jeremy Barnum στους αναλυτές.

Η αύξηση των εσόδων παραμένει το μεγαλύτερο στοίχημα

Μια μελέτη της KBW που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο εξέτασε τη χρήση του AI στις ευρωπαϊκές τράπεζες, αναδεικνύοντας την εξυπηρέτηση πελατών —συμπεριλαμβανομένων των chatbots και της ταξινόμησης αιτημάτων— ως την πιο συχνά αναφερόμενη περίπτωση χρήσης, ακολουθούμενη από παρασκηνιακές λειτουργίες όπως οι επιχειρησιακές διαδικασίες, οι έλεγχοι ταυτότητας και η πρόληψη του οικονομικού εγκλήματος. Η εξοικονόμηση κόστους παραμένει ο πιο συχνός στόχος, καθώς σχεδόν οι μισές περιπτώσεις χρήσης που κατέγραψε η KBW αποσκοπούσαν στη μείωση των δαπανών ή τη βελτίωση της αποδοτικότητας. Η έκθεση διαπίστωσε ότι οι τράπεζες διερευνούν όλο και περισσότερο τρόπους αύξησης των εσόδων, σημειώνοντας ωστόσο ότι το AI δεν θεωρείται ακόμη σημαντικός μοχλός κερδοφορίας.

Η διαχείριση πλούτου (wealth management) και οι συμβουλευτικές υπηρεσίες αναδεικνύονται σε βασικά πεδία δοκιμής για το κατά πόσο το AI μπορεί να ενισχύσει τα έσοδα των τραπεζών, αντί απλώς να μειώσει το κόστος. Σύμφωνα με τον Stimpson, οι τράπεζες φαίνονται «αρκετά ευθυγραμμισμένες» ως προς το ότι μπορούν να το πετύχουν αυτό στη διαχείριση πλούτου, όπου το AI μπορεί να επιτρέψει στους συμβούλους να εξυπηρετούν μεγαλύτερο αριθμό πελατών, καθιστώντας πιο αποδοτικές διαδικασίες όπως η ένταξη νέων πελατών (onboarding) και η σύνταξη αναφορών.

Η Sophia Whitbread, αναλύτρια στην Ninety One, ανέφερε ότι τα στοιχεία εξακολουθούν να είναι ισχυρότερα όσον αφορά τη βελτίωση της εξυπηρέτησης, της αλληλεπίδρασης και της παραγωγικότητας των εργαζομένων, παρά την αποδεδειγμένη δημιουργία εσόδων. Ωστόσο, πρωτοβουλίες που επιτρέπουν στους συμβούλους να χρησιμοποιούν το AI για να υποστηρίζουν περισσότερους πελάτες θα μπορούσαν να διευρύνουν την πρόσβαση σε εξατομικευμένη καθοδήγηση χωρίς αντίστοιχη αύξηση των υπευθύνων σχέσεων πελατών. Η ίδια εκτίμησε ότι η διαχείριση πλούτου αποτελεί πιθανότατα «τη σημαντικότερη δοκιμασία εσόδων, επειδή το AI μπορεί να ενισχύσει, αντί να αντικαταστήσει, τον σύμβουλο». Για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, το πιθανό μοντέλο είναι «ανθρώπινος σύμβουλος συν AI», ιδίως στη UBS, τη Standard Chartered και τις μονάδες private banking της Deutsche Bank, της ABN και των γαλλικών τραπεζών, παρά μια πλήρως αυτοματοποιημένη σχέση, επισημαίνοντας τα εργαλεία συμβούλων και σχεδιασμού πλούτου της JPMorgan ως αμερικανικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης.

Στροφή των προσλήψεων σε τεχνικές δεξιότητες

Το AI μειώνει επίσης τις παραδοσιακές ευκαιρίες στον τομέα της διαχείρισης έργων (project management) και του back-office, σύμφωνα με τον Mark Astbury, διευθυντή στην εταιρεία συμβούλων προσλήψεων Morgan McKinley. Όπως δήλωσε μέσω email στο CNBC, υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση για «ειδικούς στο AI, τη μηχανική λογισμικού και τα δεδομένα», υπογραμμίζοντας ότι ο τομέας χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών του Λονδίνου μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε εργοδότη τεχνολογίας, όπου η ζήτηση για ταλέντα δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά αλλάζουν οι δεξιότητες στις οποίες επενδύουν οι τράπεζες.

Καθώς το AI αναλαμβάνει περισσότερες εργασίες ρουτίνας που παραδοσιακά διεκπεραίωναν οι νεότεροι υπάλληλοι, οι τράπεζες θα πρέπει να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσουν την επόμενη γενιά ταλέντων, ανέφερε ο Astbury. Κατέληξε δε επισημαίνοντας ότι ήδη παρατηρούνται ανώτεροι ρόλοι που απαιτούν εξειδικευμένες δεξιότητες AI, οι οποίες υπερβαίνουν κατά πολύ τη βασική χρήση εργαλείων όπως το Copilot ή το Gemini, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι και οι θέσεις εισαγωγικού επιπέδου (entry-level) θα γίνουν ολοένα και πιο τεχνικές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: