Αλβανική Ριβιέρα: Το project του γαμπρού του Τραμπ, τα επεισόδια στο Ζβέρνετς και οι φόβοι της ελληνικής μειονότητας 

Αλβανική Ριβιέρα: Το project του γαμπρού του Τραμπ, τα επεισόδια στο Ζβέρνετς και οι φόβοι της ελληνικής μειονότητας 
Photo: AFP
Το τουριστικό project δισεκατομμυρίων, οι περιβαλλοντικές ανησυχίες, οι φόβοι για τις περιουσίες της ελληνικής εθνικής μειονότητας και η παρέμβαση της Αθήνας.
  • Το Zvërnec βρίσκεται στο επίκεντρο έντασης μετά τα επεισόδια σε διαμαρτυρία κατοίκων για μεγάλο τουριστικό project στην αλβανική Ριβιέρα.
  • Το έργο συνδέεται από αλβανικά και διεθνή δημοσιεύματα με τα ευρύτερα επενδυτικά σχέδια του Τζάρεντ Κούσνερ στην Αλβανία, αν και δεν προκύπτει άμεση μετοχική συμμετοχή του στη συγκεκριμένη εταιρεία.
  • Η ελληνική εθνική μειονότητα εκφράζει ανησυχίες για τις περιουσίες, το φυσικό περιβάλλον και την αλλοίωση του χαρακτήρα της περιοχής.

Η Αλβανία επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να ενισχύσει τη θέση της στον διεθνή τουριστικό χάρτη, προσελκύοντας μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια και προωθώντας την εικόνα ενός ανερχόμενου προορισμού πολυτελούς τουρισμού στη Μεσόγειο.

Τα εντυπωσιακά τοπία της αλβανικής Ριβιέρας έχουν ήδη τραβήξει το ενδιαφέρον διεθνών επενδυτών. Ωστόσο, η προοπτική μεγάλων τουριστικών αναπτύξεων προκαλεί έντονες αντιδράσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές με περιβαλλοντική ευαισθησία και σύνθετα ιδιοκτησιακά ζητήματα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Zvërnec, κοντά στην Αυλώνα, όπου τα πρόσφατα επεισόδια κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας ανέδειξαν τις εντάσεις γύρω από την κατασκευή ενός μεγάλου τουριστικού θερέτρου. Η υπόθεση έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας τοπικής διαμάχης, αποκτώντας πολιτικές, οικονομικές και διπλωματικές διαστάσεις.

Γιατί αντιδρούν οι κάτοικοι και η ελληνική μειονότητα

Οι αντιδράσεις των κατοίκων δεν περιορίζονται μόνο στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Μέλη της ελληνικής εθνικής μειονότητας εκφράζουν φόβους ότι η μεγάλης κλίμακας τουριστική ανάπτυξη μπορεί να αλλοιώσει τον χαρακτήρα της περιοχής και να εντείνει τις πιέσεις γύρω από τις τοπικές ιδιοκτησίες.

Σύμφωνα με τις ανησυχίες που εκφράζονται, αρκετές εκτάσεις στην ευρύτερη περιοχή ανήκουν επί γενιές σε οικογένειες της μειονότητας. Η μετατροπή της περιοχής σε ισχυρό τουριστικό προορισμό θα μπορούσε, όπως υποστηρίζουν οι κάτοικοι, να αυξήσει σημαντικά την αξία της γης και να δημιουργήσει νέες πιέσεις σε περιουσίες και τοπικές κοινότητες.

Παράλληλα, οι διαμαρτυρόμενοι θέτουν ζήτημα περιβαλλοντικής προστασίας, καθώς το Zvërnec θεωρείται μία από τις πιο ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές της αλβανικής Ριβιέρας.

Η εταιρεία πίσω από το project

Η ανάπτυξη του έργου φέρεται να έχει ανατεθεί στην εταιρεία Zvërnec South Adriatic Development. Σύμφωνα με αλβανικά δημοσιεύματα, μεταξύ αυτών και του Reporter.al, οι άδειες που έχουν χορηγηθεί στην εταιρεία συνδέονται με επενδυτικά σχέδια που αποδίδονται στον Τζάρεντ Κούσνερ.

Παράλληλα, αλβανικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης συνδέουν το project του Zvërnec με τα ευρύτερα επιχειρηματικά σχέδια του Κούσνερ στην Αλβανία. Ωστόσο, βάσει των διαθέσιμων εταιρικών στοιχείων, δεν εμφανίζεται ο ίδιος ή εταιρείες συμφερόντων του ως άμεσοι μέτοχοι της Zvërnec South Adriatic Development.

Το γεγονός αυτό καθιστά την υπόθεση πιο σύνθετη, καθώς η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται τόσο στις πιθανές επενδυτικές διασυνδέσεις όσο και στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το έργο στις τοπικές κοινωνίες και στο περιβάλλον.

Το ευρύτερο σχέδιο στην αλβανική Ριβιέρα

Το έργο στο Zvërnec φαίνεται να αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πλάνου τουριστικής ανάπτυξης στην αλβανική Ριβιέρα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο συνολικός επενδυτικός προϋπολογισμός των σχεδίων που συνδέονται με την περιοχή μπορεί να ξεπεράσει τα 4 δισ. ευρώ.

Στο επίκεντρο των επενδυτικών σχεδιασμών βρίσκεται και το νησί Σάζαν, στην είσοδο του κόλπου της Αυλώνας. Το νησί έχει στρατηγική σημασία και επί δεκαετίες λειτουργούσε ως στρατιωτική βάση, με τα απομεινάρια εκείνης της περιόδου να παραμένουν ακόμη ορατά.

Η Ιβάνκα Τραμπ και ο Τζάρεντ Κούσνερ φέρονται να επισκέφθηκαν την περιοχή το 2021, κατά τη διάρκεια διακοπών τους στα παράλια της Αλβανίας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το ενδιαφέρον τους για το Σάζαν και την ευρύτερη περιοχή ενισχύθηκε μετά από επαφές με τον πρωθυπουργό της Αλβανίας, Έντι Ράμα, ο οποίος έχει υποστηρίξει την τουριστική αξιοποίηση σημαντικών παραθαλάσσιων εκτάσεων της χώρας.

Στα τέλη του 2024, η αλβανική κυβέρνηση ενέκρινε επενδυτικό σχέδιο που συνδέεται με τον Κούσνερ, ύψους περίπου 1,4 δισ. δολαρίων, για την ανάπτυξη πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων στο Σάζαν και στην ευρύτερη περιοχή της νότιας Αδριατικής. Σύμφωνα με γραπτή έγκριση που είχε δημοσιεύσει το Reuters, το έργο εμφανιζόταν να συμμορφώνεται με τη νομοθεσία της Αλβανίας για τις στρατηγικές επενδύσεις και τις απαιτήσεις δημιουργίας θέσεων εργασίας, με εκτιμώμενο αριθμό 1.000 εργαζομένων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι νομοθετικές παρεμβάσεις και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες

Η αλβανική κυβέρνηση έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις, σε νομοθετικές παρεμβάσεις που διευκολύνουν την υλοποίηση στρατηγικών επενδύσεων, ακόμη και σε περιοχές που τελούν υπό καθεστώς περιβαλλοντικής προστασίας.

Ο στόχος είναι η ενίσχυση της τουριστικής ανάπτυξης και η ένταξη της Αλβανίας στον διεθνή χάρτη του πολυτελούς τουρισμού. Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις και τοπικές κοινότητες εκφράζουν ανησυχίες για το κατά πόσο τέτοιου μεγέθους παρεμβάσεις μπορούν να προχωρήσουν χωρίς επιπτώσεις στο φυσικό οικοσύστημα και στον χαρακτήρα των προστατευόμενων περιοχών.

Τα επεισόδια στο Zvërnec

Τα επεισόδια ξέσπασαν κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας για τη δημιουργία του τουριστικού θερέτρου στη Σβέρνιτσα / Zvërnec. Σύμφωνα με βίντεο που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αστυνομικές δυνάμεις είχαν αναπτυχθεί κατά μήκος της περίφραξης του εργοταξίου.

Η ένταση κλιμακώθηκε, με αποτέλεσμα να υπάρξουν συγκρούσεις και τραυματισμοί διαδηλωτών. Μεταξύ των τραυματιών φέρεται να βρίσκεται και ένας Έλληνας πολίτης.

Σε βίντεο που κυκλοφόρησαν εμφανίζεται διαδηλωτής να μεταφέρεται εντός του χώρου από υπαλλήλους ιδιωτικής εταιρείας ασφαλείας και στη συνέχεια να τραυματίζεται. Ο ίδιος φέρεται να κατέθεσε μήνυση εναντίον δύο εργαζομένων της εταιρείας φύλαξης, οι οποίοι αντιμετωπίζουν πλέον ποινικές διαδικασίες.

Ο επικεφαλής του χωριού Zvërnec, Κοστάκ Κονομί, μιλώντας στο Reporter.al, έκανε λόγο για βίαιη μεταχείριση διαδηλωτή πριν από την κατάρρευσή του. Σύμφωνα με την αναφορά του, ο τραυματίας μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο σε σοβαρή κατάσταση.

Η απάντηση της αλβανικής αστυνομίας

Σε επίσημη ανακοίνωσή της μετά τη διαμαρτυρία, η Αλβανική Αστυνομία ανέφερε ότι ομάδα διαδηλωτών προχώρησε σε βίαιες ενέργειες με στόχο να προκαλέσει ζημιές στον φράχτη του εργοταξίου.

Η αστυνομία ανέφερε ότι ο τραυματισμένος διαδηλωτής είχε εισέλθει βίαια στην αποκλεισμένη περιοχή και ότι κατά τη μεταφορά του από ιδιωτικούς φρουρούς υπέστη σωματικές βλάβες. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι έχουν κινηθεί νομικές διαδικασίες τόσο για δύο εργαζόμενους της ιδιωτικής ασφάλειας όσο και για 15 διαδηλωτές.

Η ανακοίνωση της εταιρείας

Η Zvërnec South Adriatic Development, η εταιρεία που έχει αναλάβει το συγκεκριμένο τουριστικό έργο, δεν αναφέρθηκε άμεσα στους ισχυρισμούς περί βίας στη δημόσια απάντησή της.

Σε ανακοίνωσή της, καταδίκασε πράξεις κατά ιδιωτικής περιουσίας και κατηγόρησε επικριτές του έργου για διάδοση ανακριβών πληροφοριών. Η εταιρεία ανέφερε ότι καταδικάζει κάθε πράξη βίας κατά ιδιωτικής περιουσίας και απορρίπτει κάθε προσπάθεια παραπληροφόρησης του κοινού.

Η παρέμβαση της Αθήνας

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας εξέφρασε έντονη ανησυχία για τα επεισόδια της 30ής Μαΐου 2026 στο Zvërnec, κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα.

Στην ανακοίνωσή του, το ελληνικό ΥΠΕΞ ανέφερε ότι μεταξύ των τραυματιών συγκαταλέγεται και Έλληνας πολίτης, ενώ η Πρεσβεία της Ελλάδας στα Τίρανα προέβη στις απαραίτητες ενέργειες για την παροχή προξενικής και ιατρικής συνδρομής.

Η Αθήνα ζήτησε από την αλβανική πλευρά την πλήρη διαλεύκανση του επεισοδίου και την απόδοση ευθυνών, καταγράφοντας παράλληλα την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών Αρχών.

Το Υπουργείο Εξωτερικών υπογράμμισε επίσης την ανάγκη πλήρους τήρησης του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, καθώς και της αποτελεσματικής προστασίας των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας της Αλβανίας.

Ένα project με οικονομικές, πολιτικές και διπλωματικές προεκτάσεις

Η υπόθεση του Zvërnec συμπυκνώνει τις αντιφάσεις της τουριστικής ανάπτυξης στην Αλβανία. Από τη μία πλευρά, μεγάλα επενδυτικά σχέδια υπόσχονται κεφάλαια, θέσεις εργασίας και αναβάθμιση της χώρας ως προορισμού πολυτελούς τουρισμού. Από την άλλη, οι τοπικές κοινωνίες εκφράζουν φόβους για το περιβάλλον, τις περιουσίες και την κοινωνική συνοχή.

Για την ελληνική εθνική μειονότητα, το ζήτημα αγγίζει ευαίσθητα θέματα ιδιοκτησίας, ιστορικής παρουσίας και προστασίας δικαιωμάτων. Για την Αλβανία, αποτελεί ακόμη ένα τεστ ισορροπίας ανάμεσα στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, την προστασία του περιβάλλοντος και την τήρηση των ευρωπαϊκών κανόνων, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα επιδιώκει την πρόοδο της ευρωπαϊκής της πορείας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: