BoE: «Καμπανάκι» για την AI – Φόβοι για απότομη διόρθωση στις αγορές

• Η Τράπεζα της Αγγλίας προειδοποιεί για κίνδυνο ισχυρότερης διόρθωσης στις αποτιμήσεις των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης.
• Η παγκόσμια έκδοση χρέους για επενδύσεις στην AI έφτασε περίπου τα 450 δισ. δολάρια στις αρχές Σεπτεμβρίου.
• Η BoE βλέπει κινδύνους μετάδοσης από την αγορά AI στις αγορές κρατικών ομολόγων και στις ευρύτερες χρηματοπιστωτικές αγορές.

Η Τράπεζα της Αγγλίας κρούει εκ νέου τον κώδωνα του κινδύνου για τις αποτιμήσεις των εταιρειών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, προειδοποιώντας ότι μια νέα ανατροπή στις προσδοκίες των επενδυτών θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρότερη διόρθωση από εκείνη του περασμένου Ιουλίου.

Στην τελευταία αξιολόγησή της για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, η BoE επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα έχουν γίνει περισσότερο αλληλένδετοι. Αυτό σημαίνει ότι μια ταυτόχρονη εκδήλωση πιέσεων στις αγορές μετοχών, στο κρατικό χρέος και στις πιστωτικές αγορές θα μπορούσε να ενισχύσει τις επιπτώσεις ενός αρχικού σοκ.

Η κεντρική τράπεζα θεωρεί την αγορά της AI έναν από τους βασικούς παράγοντες που πρέπει να παρακολουθούνται, καθώς οι υψηλές αποτιμήσεις στηρίζονται σε προσδοκίες για ισχυρή μελλοντική αύξηση των κερδών και της παραγωγικότητας.

Γιατί η AI βρίσκεται στο επίκεντρο

Το πρόβλημα, σύμφωνα με τη BoE, δεν περιορίζεται στις τιμές των μετοχών. Η επενδυτική έκρηξη στον κλάδο χρηματοδοτείται ολοένα περισσότερο μέσω δανεισμού, γεγονός που αυξάνει την έκθεση ευρύτερου τμήματος του χρηματοπιστωτικού συστήματος στις εξελίξεις γύρω από την AI.

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι η παγκόσμια έκδοση χρέους που συνδέεται με την AI είχε φτάσει περίπου τα 450 δισ. δολάρια στις αρχές Σεπτεμβρίου, περισσότερο από το διπλάσιο του συνολικού ποσού που είχε εκδοθεί σε ολόκληρο το 2025. Παράλληλα, αναλυτές της JPMorgan εκτιμούν ότι οι επενδύσεις σε υποδομές AI που θα χρηματοδοτηθούν μέσω χρέους μπορεί να φτάσουν περίπου τα 4,1 τρισ. δολάρια την περίοδο 2026-2030.

Η BoE επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη χρήση μόχλευσης, σε συνδυασμό με πιο σύνθετες και λιγότερο διαφανείς χρηματοδοτικές δομές, θα μπορούσε να δυσκολέψει τον εντοπισμό των κινδύνων και να εντείνει τις απώλειες σε περίπτωση που οι προσδοκίες για την AI διαψευστούν.

Το παράδειγμα του Ιουλίου

Η αγορά έχει ήδη πάρει μια πρώτη γεύση των συγκεκριμένων κινδύνων. Οι μετοχές εταιρειών που συνδέονται με την AI, καθώς και οι τίτλοι ημιαγωγών, υποχώρησαν έντονα τον Ιούλιο. Η μεταβλητότητα ενισχύθηκε και ορισμένοι επενδυτές με υψηλή μόχλευση αναγκάστηκαν να περιορίσουν θέσεις τους, γεγονός που ενίσχυσε τις κινήσεις στις αγορές μέσω απομόχλευσης και αναδιάρθρωσης χαρτοφυλακίων.

Η BoE σημειώνει ότι, παρά τις σημαντικές απώλειες που υπέστησαν ορισμένοι επενδυτές, το επεισόδιο δεν μεταδόθηκε στις βασικές χρηματοπιστωτικές αγορές και δεν προκάλεσε ευρύτερη συστημική αναταραχή.

Αυτό που ανησυχεί τώρα την κεντρική τράπεζα είναι το ενδεχόμενο ενός ισχυρότερου πλήγματος στις προσδοκίες για τα μελλοντικά κέρδη των εταιρειών AI. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα και πιο απότομη ανατιμολόγηση των περιουσιακών στοιχείων.

Από την AI στα κρατικά ομόλογα

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην αγορά μετοχών. Η BoE επισημαίνει ότι οι προσδοκίες για την AI έχουν αρχίσει να συνδέονται και με τις προοπτικές ανάπτυξης των οικονομιών, καθώς μεγάλο μέρος των επενδυτών αναμένει σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας από την ευρύτερη αξιοποίηση της τεχνολογίας.

Εάν αυτές οι προσδοκίες αναθεωρηθούν προς τα κάτω, οι συνέπειες θα μπορούσαν να επεκταθούν και στις αγορές κρατικού χρέους. Μια χαμηλότερη εκτίμηση για τη μελλοντική ανάπτυξη θα επηρέαζε τις προσδοκίες για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, ιδιαίτερα σε χώρες με ήδη υψηλό χρέος.

Την ίδια στιγμή, η αναζωπύρωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει την αβεβαιότητα για την παγκόσμια ανάπτυξη και τις τιμές της ενέργειας, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στις αγορές κρατικών ομολόγων. Η BoE προειδοποιεί ότι οι αυξημένες αποδόσεις των κρατικών τίτλων μπορούν να μεταφραστούν σε υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Bailey: Πρώτα κατανόηση και δοκιμές της AI

Ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Andrew Bailey, έθεσε παράλληλα το ζήτημα των κινδύνων που δημιουργεί η ταχεία εξέλιξη των πιο προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, υποστήριξε ότι η AI έχει σημαντικές επιπτώσεις για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και έδωσε έμφαση στην ανάγκη οι δυνατότητες των συστημάτων να δοκιμάζονται αυστηρά, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την κυβερνοασφάλεια.

Ο Bailey εκτιμά ότι μπορεί μελλοντικά να απαιτηθεί πιο επίσημο ρυθμιστικό πλαίσιο, αλλά θεωρεί ότι το πρώτο βήμα είναι η καλύτερη κατανόηση της τεχνολογίας, οι δοκιμές και ο καθορισμός αξιόπιστων σημείων παρέμβασης.

Παράλληλα, στην εξαμηνιαία έρευνα της BoE για τους συστημικούς κινδύνους, αριθμός-ρεκόρ συμμετεχόντων ανέφερε την AI μεταξύ των βασικών πηγών κινδύνου.

Η μόχλευση των ομολόγων

Στο μικροσκόπιο της BoE βρίσκεται και η αγορά των βρετανικών κρατικών ομολόγων, καθώς η μόχλευση των hedge funds παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Η κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι οι κίνδυνοι από τη μόχλευση στην αγορά των gilts μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα μέσω μεταρρυθμίσεων στη λειτουργία της αγοράς, παρά μέσω του δείκτη μόχλευσης που εφαρμόζεται στους ισολογισμούς των τραπεζών.

Η BoE αναμένεται να ξεκινήσει διαβούλευση για τις αλλαγές στην αγορά gilts στις αρχές του 2027, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης των «μαξιλαριών» του δείκτη μόχλευσης των τραπεζών κατά 25 μονάδες βάσης, εφόσον μεταβληθούν οι κίνδυνοι.

Οι αποδόσεις των ομολόγων

Οι αποδόσεις των βρετανικών κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, ακολουθώντας τη γενικότερη τάση στις διεθνείς αγορές χρέους.

Η άνοδος των τιμών της ενέργειας έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και, κατ’ επέκταση, για τη δυνατότητα των κεντρικών τραπεζών να διατηρήσουν υψηλά τα επιτόκια ή να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις.

Η BoE προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών αποδόσεων στα κρατικά ομόλογα θα μπορούσε να επιβαρύνει τις συνθήκες χρηματοδότησης και να αυξήσει τη μεταβλητότητα στις αγορές.

Παρά το σύνθετο περιβάλλον, η κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι τα νοικοκυριά παραμένουν ανθεκτικά απέναντι στο αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, ενώ το βρετανικό τραπεζικό σύστημα διαθέτει επαρκή κεφαλαιακά αποθέματα και ρευστότητα για να αντιμετωπίσει πιθανά σοκ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τι περιλαμβάνει η επένδυση 54 δισ. δολαρίων της Νότιας Κορέας που ανακοινώνει ο Τραμπ
• Υπ. Συμβούλιο: Πακέτο μέτρων με 120 δόσεις και «κόφτη» στα social media κάτω των 15 – Όλες οι αποφάσεις
• Σάντσεθ – Μακρόν: Κοινό μέτωπο για έναν πιο φιλόδοξο προϋπολογισμό της ΕΕ