Δραγασάκης: Δεν αποκλείεται η δημιουργία μιας Διαβαλκανικής Αναπτυξιακής Τράπεζας με έδρα τη Θεσσαλονίκη

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τί δήλωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης από το βήμα του 1ου Βαλκανικού Φόρουμ του υπουργείου Εσωτερικών.

Τη δημιουργία νέας πολυμετοχικής χρηματοδοτικής οντότητας με έδρα τη Θεσσαλονίκη, η οποία θα αναλάβει τη στήριξη έργων, που υπηρετούν το στόχο της βαλκανικής συνανάπτυξης, φαίνεται πως δεν αποκλείει ως ενδεχόμενο η ελληνική κυβέρνηση, εάν υπάρξει σχετικό ενδιαφέρον από άλλες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς.

Αυτό προέκυψε στη διάρκεια σημερινής ομιλίας του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Γιάννη Δραγασάκη, από το βήμα του 1ου Βαλκανικού Φόρουμ του υπουργείου Εσωτερικών (τομέα Μακεδονίας-Θράκης). Μάλιστα, ο κ. Δραγασάκης πρότεινε, με την ευκαιρία του φόρουμ, οι συμμετέχοντες υπουργοί και εκπρόσωποι οργανισμών από τα Βαλκάνια να αποφασίσουν μια δεξαμενή έργων κοινής προτεραιότητας, ώστε ακολούθως να αναζητηθούν χρηματοδοτήσεις.

«Όταν μιλάμε για δρόμους, λιμάνια, σιδηροδρόμους, ενεργειακά και άλλα έργα υποδομής απαιτούνται σημαντικοί πόροι και είναι προφανές ότι πόρους αυτών των διαστάσεων πρέπει να τους αναζητήσουμε, πέρα από την ορθολογική αξιοποίηση των δικών μας πόρων, και από διεθνείς πηγές είτε είναι μεγάλοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί είτε αγορές κεφαλαίων […] Για να μπορέσουμε όμως να αντλήσουμε πόρους από τις διεθνείς αγορές, πρέπει να έχουμε τα κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε για μια Διαβαλκανική Τράπεζα; Ενδεχομένως όχι ακόμα, αλλά ας το κρατήσουμε ως στόχο […] Αν δεν μπορούμε να προχωρήσουμε άμεσα σε μια διαβαλκανική αναπτυξιακή τράπεζα, μπορούμε όμως να δημιουργήσουμε έναν οργανισμό για τη βαλκανική συνανάπτυξη», υπογράμμισε ο κ.Δραγασάκης.

Προς αυτή την κατεύθυνση, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπενθύμισε ότι στην Ελλάδα βρίσκεται υπό δημιουργία η εθνική αναπτυξιακή τράπεζα, για την οποία η σκέψη είναι να έχει παράρτημα στην πόλη της Θεσσαλονίκης, «αλλά αν υπάρξει ενδιαφέρον από άλλες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς μπορούμε, αντί για παράρτημα, να δημιουργήσουμε μια νέα οντότητα, όπως είναι παραδείγματος χάρη η Παρευξείνια Τράπεζα, μια οντότητα η οποία θα είναι πολυμετοχική. Σε κάθε περίπτωση εμείς θα προχωρήσουμε σε ένα τέτοιο εργαλείο, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, με στόχο τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και επενδύσεων στη Βόρεια Ελλάδα και συνολικά για τη βαλκανική συνανάπτυξη. Διαθέτουμε κι ένα υπόλοιπο πιστώσεων που είχαμε παλαιότερα για την ανάπτυξη των Βαλκανίων, περίπου 200 εκατ. ευρώ».

Πρόσθεσε ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής θα πρέπει να προσανατολίσουν πιο αποφασιστικά τους εσωτερικούς τους πόρους στη χρηματοδότηση έργων που υπηρετούν τη συνεργασία και υπενθύμισε για παράδειγμα ότι ήδη, με την ευκαιρία της επίσκεψης του πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, στα Σκόπια, συζητήθηκε με τη Βόρεια Μακεδονία ο διπλασιασμός των πόρων ενός διασυνοριακού προγράμματος, «από το οποίο θα ωφεληθούν οι νότιες περιφέρειες της Βόρειας Μακεδονίας και οι βόρειες περιφέρειες της Ελλάδας».

«Θα έλεγα ότι, εφόσον έχουμε έργα ώριμα και μελετημένα, τότε μπορούμε να αναζητήσουμε και να βρούμε χρηματοδοτήσεις και από την ΕΕ και από ευρωπαϊκούς θεσμούς και ευρύτερα. Για τον λόγο αυτό θα πρότεινα στο φόρουμ αυτό και στα τραπέζια που θα ακολουθήσουν, στο μέτρο που είναι δυνατό, να έχουμε μια πρακτική επιδίωξη πρώτον να δημιουργήσουμε μια δεξαμενή έργων, ένα pipeline, δεύτερον να δούμε τις προτεραιότητές μας, ώστε να ξεχωρίσουμε αυτές που είναι κοινές, τρίτον, να προχωρήσουμε σε ωρίμανση, μελέτη, προσδιορισμό κόστους- οφέλους κι επίλυση προβλημάτων και τέταρτον να αναζητήσουμε από κοινού χρηματοδότηση αυτών των έργων. Με αυτόν τον τρόπο νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε μια πολύ καλή αρχή και σε πρακτικό επίπεδο στον μεγάλο στόχο που έχουμε», υπογράμμισε.

Αν όσα συζητάμε γίνουν κτήμα της κοινωνίας, αυτό θα είναι το τελειωτικό χτύπημα στον εθνικισμό

Κατά τον κ. Δραγασάκη, το τελικό αποτέλεσμα της όλης προσπάθειας για συνανάπτυξη των Βαλκανίων θα κριθεί από την ικανότητα των κυβερνήσεων της περιοχής, να παράξουν αποτελέσματα ορατά στους πολίτες, «αλλά και να δώσουν σε όλο αυτό το εγχείρημα τη μορφή όχι ενός εγχειρήματος που αφορά μόνο τις κυβερνήσεις, αλλά ενός εγχειρήματος που αφορά τις ίδιες τις κοινωνίες. Αλλά πρέπει να βρούμε τρόπους και διαδικασίες, να δουλέψουμε με δημόσιους φορείς, ιδιωτικές επιχειρήσεις, κοινωνικές οργανώσεις, συνδικάτα, πανεπιστήμια, νοσοκομεία, κοινωνία των πολιτών, ώστε αυτό που συζητάμε να γίνει κτήμα των ίδιων των ανθρώπων. Αυτό θα είναι και το τελειωτικό χτύπημα στον εθνικισμό με όλες τις μορφές και τις αποχρώσεις».

«Αποκλείουμε το δόγμα της περίκλειστης χώρας»

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης επισήμανε ακόμη ότι η Ελλάδα, έχοντας βγει από μια περίοδο εσωστρέφειας λόγω της βαθιάς κρίσης, έχει πλέον και τη βούληση και τις δυνατότητες να αναλάβει τον ρόλο που της αναλογεί για τη συνανάπτυξη των Βαλκανίων, τα οποία αποτελούν σταυροδρόμι αναδεικνύοντας έτσι την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των κρατών. «Αυτό είναι το βασικό πλεονέκτημα της περιοχής, το οποίο είναι κοινό και δεν μπορεί καμία χώρα να το οικειοποιηθεί κατά αποκλειστικότητα», σημείωσε και πρόσθεσε ότι η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει το δόγμα της περίκλειστης χώρας, καταδικάζει τον ρατσισμό, τον εθνικισμό και την ξενοφοβία και πρωτοστατεί για τη δημιουργία ενός ευρέος προοδευτικού μετώπου απέναντι στην άνοδο της ακροδεξιάς και των εθνικιστικών αναδιπλώσεων στην Ευρώπη. Πρόσθεσε δε ότι η Ελλάδα είναι αφοσιωμένη υποστηρίκτρια της περιφερειακής ολοκλήρωσης, με όρους ισότητας.

Η Συμφωνία των Πρεσπών αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος βλέπει τα Βαλκάνια

Ο κ. Δραγασάκης εξέφρασε ακόμη την πεποίθηση ότι η Συμφωνία των Πρεσπών αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη και ο κόσμος βλέπει την περιοχή και ενισχύει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις των δυτικών Βαλκανίων, ενώ πρόσθεσε: «Στη βάση αυτών των κεκτημένων καλούμαστε να σχεδιάσουμε ένα ποιοτικό άλμα και από τη διμερή ή τετραμερή συνεργασία, να περάσουμε σε μια ευρύτερη συνεργασία όλων των χωρών της περιοχής». Σημείωσε επίσης ότι η συμφωνία θα συμβάλει σημαντικά και στην ανάπτυξη της Βόρειας Ελλάδας.

Νέα δυναμική συνεργασίας και ανάπτυξης στα Βαλκάνια έδωσε η Συμφωνία των Πρεσπών τόνισαν συμμετέχοντες στο 1ο Βαλκανικό Φόρουμ

Η νέα δυναμική ανάπτυξης που παρουσιάζουν τα Δυτικά Βαλκάνια οφείλεται αφ΄ενός στη διάθεση των λαών της περιοχής – οι οποίοι επισκέπτονται όλο και πιο συχνά ο ένας τον άλλον – θα έρθουν πιο κοντά και αφ’ ετέρου στη συμφωνία Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, η οποία επισφράγισε το κοινό μέλλον των δύο χωρών, υπογράμμισε ο Α’ αντιπρόεδρος της Βουλής, Τάσος Κουράκης. Η δυναμική της συμφωνίας έχει ήδη συμπαρασύρει θετικά το σύνολο της περιοχής. Τα Δυτικά Βαλκάνια βρίσκονται μπροστά στην ιστορική ευκαιρία να γκρεμίσουν οριστικά τα σύνορα ανάμεσά τους. Η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Σερβία, η Ρουμανία και η Βόρεια Μακεδονία έχουν επιλέξει τον δρόμο της κοινής πορείας, είπε ο κ. Κουράκης, επισημαίνοντας ότι η Θεσσαλονίκη και η Βόρεια Ελλάδα γενικότερα θα ευνοηθούν σημαντικά από την εμβάθυνση της συνεργασίας των βαλκανικών χωρών στα θέματα υποδομών και δικτύων και η οικονομία της περιοχής θα ενταχθεί ξανά πλήρως στον ιστορικό και πολιτισμικό χώρο μέσα στον οποίο αναπτύχθηκε.

“Η Θεσσαλονίκη και η Βόρεια Ελλάδα της εξωστρέφειας είναι η μοναδική επιλογή για να βγει η περιοχή μας από την κρίση. Αντίθετα οι τεχνητοί διαχωρισμοί και εθνικισμοί είναι απολύτως καταστρεπτικοί και για την κοινωνία και την οικονομίας και μας έχουν κοστίσει ακριβά όλα τα προηγούμενα χρόνια” ανέφερε ο Α΄αντιπρόεδρος της Βουλής.

Την αμέριστη στήριξή του στην πρωτοβουλία του υπουργείου Μακεδονίας – Θράκης να διοργανώσει το 1ου Βαλκανικό Φόρουμ εξέφρασε ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Δημήτρης Παπαδημούλης, τονίζοντας ότι είναι μια εξαιρετικά επίκαιρη πρωτοβουλία. “Πριν λίγες ώρες, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συγκεντρώσαμε 33 υπογραφές ευρωβουλευτών, από όλο το πολιτικό φάσμα, την Αριστερά, τους Σοσιαλιστές, τους Πράσινους, τους Φιλελεύθερους, τους Συντηρητικούς, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, που υποστηρίζουν να δοθεί το Νόμπελ Ειρήνης για το 2019, στους πρωθυπουργούς της Ελλάδας, Αλέξη Τσίπρα, και της Βόρειας Μακεδονίας, Ζόραν Ζάεφ, για την θετική τους πρωτοβουλία να συνυπογράψουν τη Συμφωνία των Πρεσπών. Ειδικά αυτή την περίοδο μετά την κύρωση και την έναρξη εφαρμογής της Συμφωνίας των Πρεσπών που διαμορφώνει νέα, θετικά μονοπάτια συνεργασιών, αλλά και νέες προκλήσεις και για τη χωρα μας, την Ελλάδα, και για τη Βόρεια Μακεδονία, και για τα Βαλκάνια συνολικά, το Βαλκανικό Φόρουμ έρχεται στη σωστή στιγμή να διαμορφώσει μια νέα προοπτική” είπε ο κ. Παπαδημούλης, μέσω βιντεο – μηνύματος.

“Με αυτή τη θετική δυναμική που έχει αναπτυχθεί σε μια περίοδο που κερδίζουν έδαφος οι εθνικισμοί και οι αδιέξοδες συγκρούσεις, η συζήτηση και οι πρωτοβουλίες για τη διερεύνηση τρόπων να ενισχύσουμε τις αναγκαίες υποδομές στα Δυτικά Βαλκάνια, με κοινοτική χρηματοδότηση, είναι απαραίτητη” συμπλήρωσε.

Ο υπουργός Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Βόρειας Μακεδονίας, Σουχεΐλ Φαζλίου, στον χαιρετισμό του τόνισε ότι συμμετέχει στις εργασίες για να μεταφέρει το μήνυμα της συνεργασίας μεταξύ των περιφερειών, των πόλεων, των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, των κρατικών οργανισμών της χώρας του και της Ελλάδας. “Ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης, αλλά και της γενιάς των πολιτικών από τις χώρες μας που είδαν την αλλαγή και έγιναν μέρος της αλλαγής καταθέτω ότι οι πύλες της ανταλλαγής και συνεργασίας είναι διάπλατα ανοιχτές” υπογράμμισε.

“Θέλουμε η Θεσσαλονίκη να γίνει το μεγάλο κέντρο, ο πυλώνας για το εμπόριο, τα γράμματα, τις μεταφορές, τις επιστήμες, να γίνει ένα ακαδημαϊκό κέντρο, το οποίο θα ενώσει τους πνευματικούς ανθρώπους όλων των Βαλκανίων” υπογράμμισε ο υφυπουργός Εξωτερικών Τέρενς Κουίκ. “Το γεγονός ότι το Βαλκανικό Φόρουμ γίνεται εδώ πιστεύω ότι καταδεικνύει τον σημαντικό ρόλο που μπορεί να παίξει η Θεσσαλονίκη”, είπε ο κ. Κουίκ, σημειώνοντας ότι “η συγκυρία της διεξαγωγής του Βαλκανικού Φόρουμ ακριβώς την επαύριο του επίσκεψης του Έλληνα πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα στη Βόρεια Μακεδονία έρχεται να επιβεβαιώσει τον σταθερό προσανατολισμό της χώρας μας και βεβαίως του υπουργείου Εξωτερικών προς την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης”.

“Η περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η μεγάλη γειτονιά των Βαλκανίων που μπορεί να γίνει μία τεράστια δυναμική γειτονιά μέσα στην οικογένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί τη φυσική οικονομική ενδοχώρα και το σημαντικότερο πεδίο οικονομικής και επιχειρηματικής διείσδυσης της χώρας μας” είπε και πρόσθεσε: “Παρά την πρόσφατη οικονομική κρίση εμείς οι Έλληνες καταφέραμε να διατηρήσουμε ισχυρή παρουσία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο ελληνικός ιδιωτικός τομέας έχει επενδύσει δισεκατομμύρια ευρώ δημιουργώντας χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας συμβάλλοντας στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής”.

Το 1ο Βαλκανικό Φόρουμ είναι αποτέλεσμα της Συμφωνίας των Πρεσπών, “η οποία σηματοδοτεί μία πολύ σημαντική στιγμή για την περιοχή μας” τόνισε στον χαιρετισμό του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης. “Δείχνει ότι έχουμε αφήσει στην άκρη τους συναισθηματισμούς και κοιτάμε το κοινό συμφέρον, το οποίο είναι να δουλεύουμε ειρηνικά μαζί” είπε, σημειώνοντας ότι ήταν από την αρχή υπέρ της Συμφωνίας των Πρεσπών, παρά τα προβλήματα που υπάρχουν και θα υπάρχουν, αλλά θα αντιμετωπιστούν με καλή διάθεση.

Ενθαρρυντικό σημάδι της τεράστιας δυνατότητας που υπάρχει στην περιοχή των Βαλκανίων, χαρακτήρισε το 1ο Βαλκανικό Φόρουμ ο Γενικός Πρόξενος των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη, Γκρέγκορι Φλέγκερ, ο οποίος ανέφερε ότι η Ελλάδα και μαζί με τις ΗΠΑ που παραμένουν φίλος, εταίρος και σύμμαχος θα αναπτύξουν σπουδαία πράγματα στην περιοχή. “Μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα μαζί αποκαθιστώντας τη θέση της Θεσσαλονίκης ως πρωτεύουσας των Βαλκανίων” είπε ο κ. Φλέγκερ και τόνισε ότι τα οφέλη από τη συμφωνία των Πρεσπών θα γίνουν αισθητά στην πόλη.

Ο Γενικός Πρόξενος της Γερμανίας στη Θεσσαλονίκη Βάλτερ Στέχελ, είπε ότι η Νοτιοανατολική Ευρώπη είναι αναπόσπαστο τμήμα της Ευρώπης, τόνισε ότι η Ατζέντα της Θεσσαλονίκης είναι ενεργή, υπογράμμισε ότι η Γερμανία με τη Διαδικασία του Βερολίνου για τα Δυτικά Βαλκάνια δημιούργησε μία πλατφόρμα συζήτησης μεταξύ Ε.Ε. και των υπό ένταξη χωρών και ότι Ελλάδα συνδέθηκε με τη Διαδικασία ως χώρα που προωθεί τη συνεργασία στην περιοχή.

Το υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης ηγείται της προσπάθειας βαλκανικής συνανάπτυξης, τόνισε η πρώην υφυπουργός Μακεδονίας – Θράκης, Κατερίνα Νοτοπούλου, προσθέτοντας ότι στο τέλος του Α’ εξαμήνου θα λειτουργήσει ένας Ευρωπαϊκός Όμιλος Εδαφικής Συνεργασίας. “Αλλάζουν οι σχέσεις μεταξύ των χωρών μας καθίστανται κέντρα ανάπτυξης, στα Βαλκάνια που οραματιζόμαστε κάθε πόλη μπορεί να αποτελέσει πραγματικά πόλο ανάπτυξης. Η Θεσσαλονίκη είναι σήμερα πύλη συνεργασίας και ειρήνης” υπογράμμισε.

Υπέρ της υγιούς διεθνούς των ελληνικών επιχειρήσεων στα Βαλκάνια ο ΣΒΒΕ

“Η χώρα μας αποτελεί βασικό παράγοντα σταθερότητας στα Βαλκάνια και η πρόσφατη Συμφωνία των Πρεσπών δίνει νέες προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης και ειρηνικής συνύπαρξης” ανέφερε ο Α’ Αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος, Ιωάννης Σταύρου. “Η νέα ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων δίνει για τις ελληνικές επιχειρήσεις μία νέα, μία δεύτερη ευκαιρία (μετά το πρώτο κύμα της δεκαετίας του ‘90) για την υγιή διεθνοποίηση των ελληνικών επιχειρήσεων στα Βαλκάνια”, υπογράμμισε.

Ο κ. Σταύρου, αποσαφήνισε ότι όταν ο ΣΒΒΕ μιλά για διεθνοποίηση, αναφέρεται στις υγιείς επιχειρήσεις, εκείνες που στοχεύουν να ανοίξουν νέες αγορές, να διευρύνουν τον κύκλο εργασιών τους με σκοπό την αύξηση των κερδών τους και την επανεπένδυση των κερδών τους στη χώρα τους για την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων που πάλι κατευθύνονται σε ξένες αγορές. “Είμαστε αντίθετοι σε οποιαδήποτε ευκαιριακή μετεγκατάσταση και τον γρήγορο πλουτισμό, φαινόμενα που παρουσιάστηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες” τόνισε.

Αναφέρθηκε και στον Σύνδεσμο Ελληνικών Επιχειρήσεων Βαλκανικών Χωρών, στον οποίο συμμετέχουν όλοι οι τοπικοί σύνδεσμοι των χωρών Βαλκανίων και επανέφερε την πρόταση που αφορά τη δημιουργία Συντονιστικού Συμβουλίου Οικονομικών Σχέσεων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, που θα μπορούσε να έχει ως στόχο να είναι σύμβουλος της κυβέρνησης για την άσκηση της οικονομικής διπλωματίας στα Βαλκάνια.

Η περιοχή των Βαλκανίων έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει μία δυναμική αξιοποιώντας στο μέγιστο τη συνεργασία των χωρών της, καθώς υπάρχουν απεριόριστες προοπτικές, τόνισε ο Παντελής Φιλιππίδης, Α’ Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας και πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και ευχήθηκε να είναι το 1ο Βαλκανικό Φόρουμ η αρχή δημιουργίας και υλοποίησης ενός αναπτυξιακού και καινοτόμου σχεδίου διαβαλκανικής συνεργασίας με στόχο την ειρήνη, τη σταθερότητα, την οικονομική υποστήριξη, την ανάπτυξη και την ευημερία των λαών της περιοχής.

Ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, Γρηγόρης Τάσιος, τόνισε την ανάγκη βελτίωσης των οδικών δικτύων, ώστε να ανοίξει μια αγορά 75 εκατομμυρίων κατοίκων και να τονώσει τουριστική κίνηση. Όπως ανέφερε, το 2018 ο οδικός τουρισμός προήλθε κυρίως από βαλκανικές και οι οδικές αφίξεις ξεπέρασαν τα 12 εκατομμύρια το 2018, είπε σημειώνοντας ότι κάθε φορά που άνοιγε ένας κάθετος άξονας στην Εγνατία Οδό καταγράφονταν σημαντικές αυξήσεις στην τουριστική κίνηση από τις χώρες των Βαλκανίων. Ο κ. Τάσιος, υπογράμμισε ακόμη την ανάγκη βελτίωσης των σιδηροδρομικών δικτύων και διασύνδεσης των λιμανιών της Βόρειας Ελλάδας με τη Μαύρη Θάλασσα, τη βελτίωση των μεθοριακών σταθμών και ενίσχυση της στελέχωσης τους και τη συνεργασία για την προσέλευση μακρινών επισκεπτών που επισκέπτονται συνδυαστικά πάνω από μία χώρα και προώθηση των τουριστικών προορισμών της Βόρειας Ελλάδας και εκτός της τουριστικής περιόδου αιχμής.

Σχετικά άρθρα