Συναγερμός στην ΕΚΤ: Ενέργεια και πληθωρισμός αλλάζουν ξανά τη νομισματική πολιτική

• Η ΕΚΤ αναμένεται να αυξήσει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%, για πρώτη φορά μετά από σχεδόν τρία χρόνια.
• Η παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν εκτοξεύσει το ενεργειακό κόστος.
• Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ανήλθε στο 3,2% τον Μάιο, με τις ανατιμήσεις να επεκτείνονται πέρα από την ενέργεια.

Με τον πληθωρισμό να αναζωπυρώνεται και τις πιέσεις από τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να διαχέονται σε όλη την οικονομία, η Φρανκφούρτη ετοιμάζεται να προχωρήσει στην πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά από περισσότερα από δυόμισι χρόνια, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο αβεβαιότητας για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και αγορές.

Συγκεκριμένα, όλα τα διαθέσιμα στοιχεία συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αυξήσει την ερχόμενη Πέμπτη το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,25%.

Εφόσον επιβεβαιωθεί το σενάριο, θα πρόκειται για την πρώτη αύξηση από τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν το επιτόκιο είχε φτάσει στο υψηλό του 4%, πριν ακολουθήσει ένας κύκλος διαδοχικών μειώσεων που οδήγησε το κόστος χρήματος στο 2% τον Ιούνιο του 2025.

Το σήμα της αλλαγής πολιτικής έδωσε η Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία προειδοποίησε ότι η διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει ξεπεράσει κατά πολύ τις αρχικές προβλέψεις, ενώ οι ενεργειακές πιέσεις δεν περιορίζονται πλέον μόνο στις τιμές καυσίμων.

Ο πόλεμος που άλλαξε τα δεδομένα

Η παρατεταμένη κρίση στον Περσικό Κόλπο και το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας.

Η άνοδος στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει μεταφερθεί σταδιακά σε ευρύτερους τομείς της οικονομίας, δημιουργώντας τις λεγόμενες «δευτερογενείς επιδράσεις» που παρακολουθούν στενά οι κεντρικές τράπεζες.

Ακόμη και στο σενάριο επίτευξης συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η Σνάμπελ εκτιμά ότι η αποκλιμάκωση των τιμών δεν θα είναι άμεση, καθώς σημαντικές ενεργειακές υποδομές έχουν υποστεί ζημιές κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Παρά τις επανειλημμένες αναφορές για επικείμενη ειρηνευτική συμφωνία, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, διατηρώντας υψηλό το επίπεδο αβεβαιότητας.

Ο πληθωρισμός ξανά πάνω από τον στόχο

Οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη συνεχίζει να απομακρύνεται από τον στόχο του 2%.

Τον Μάιο διαμορφώθηκε στο 3,2%, από 3% τον Απρίλιο και 1,9% τον Φεβρουάριο, με βασικό μοχλό τις ενεργειακές τιμές που αυξήθηκαν κατά 10,9% σε ετήσια βάση.

Ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι ανατιμήσεις δεν περιορίζονται πλέον μόνο στην ενέργεια. Οι υπηρεσίες κατέγραψαν αύξηση τιμών 2,5%, ενώ τα βιομηχανικά προϊόντα εκτός ενέργειας σημείωσαν άνοδο 0,9%.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τους φόβους ότι ο πληθωρισμός μπορεί να κινηθεί ακόμη υψηλότερα τους επόμενους μήνες, προσεγγίζοντας ακόμη και το 4%, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών.

Το δύσκολο δίλημμα της Φρανκφούρτης

Την ίδια στιγμή, η οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη παρουσιάζει σαφή σημάδια κόπωσης.

Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης υποχώρησε κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ οι έρευνες επιχειρηματικού κλίματος δείχνουν ότι η αδυναμία συνεχίστηκε και στο δεύτερο τρίμηνο.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της S&P Global, Κρις Γουίλιαμσον, εκτιμά ότι η οικονομία θα μπορούσε να καταγράψει νέα μείωση 0,2% εάν δεν υπάρξει βελτίωση των δεδομένων τους επόμενους μήνες.

Αυτό δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για την ΕΚΤ. Από τη μία πλευρά καλείται να περιορίσει τον πληθωρισμό και να αποτρέψει την παγίωση υψηλών προσδοκιών για τις τιμές. Από την άλλη, μια επιθετική αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να πλήξει περαιτέρω κατανάλωση και επενδύσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο ύφεσης.

Οι αγορές βλέπουν και δεύτερη αύξηση

Παρότι η ΕΚΤ δεν αναμένεται να δεσμευθεί για τις επόμενες κινήσεις της, οι αγορές και οι περισσότεροι οικονομολόγοι θεωρούν πιθανό ένα νέο βήμα σύσφιξης μέσα στο 2026.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Reuters, έξι στους δέκα αναλυτές προβλέπουν δεύτερη αύξηση επιτοκίων έως το τέλος του έτους, με πιθανότερο χρονικό σημείο τον Σεπτέμβριο.

Η τελική έκβαση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από δύο παράγοντες: την πορεία των τιμών ενέργειας και το εάν η οικονομία της Ευρωζώνης θα καταφέρει να αποφύγει μια βαθύτερη επιβράδυνση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΕΚΤ: Τα 4 σενάρια της ING για επιτόκια και αγορές στις 11 Ιουνίου
• Business Monitor: AI, Finance και το μέλλον της καινοτομίας στο νέο επεισόδιο!
• Ακίνητα: Κυριαρχούν οι κατοικίες άνω των 20 ετών – Έλλειψη νεόδμητων και έμφαση στην ενεργειακή αναβάθμιση
• ΕΕ: Μείωση εισαγωγών ορυκτών καυσίμων μετά την κρίση στο Ιράν – Πού παρατηρούνται αυξήσεις