Επανάσταση στην οδοντιατρική: Κλινικές δοκιμές για φάρμακο που αναγεννά δόντια

• Η Toregem Biopharma αναπτύσσει θεραπεία που μπλοκάρει την πρωτεΐνη USAG-1 και ενεργοποιεί την ανάπτυξη νέων δοντιών.
• Η εταιρεία ξεκινά τη Φάση 2 των κλινικών δοκιμών στην Ιαπωνία και στοχεύει σε εμπορική διάθεση έως το 2030.
• Ειδικοί εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο η θεραπεία θα είναι εξίσου αποτελεσματική στους ενήλικες και αν μπορεί να ελεγχθεί με ακρίβεια η ανάπτυξη των νέων δοντιών.

Το 2023, η ιαπωνική φαρμακευτική εταιρεία Toregem Biopharma ανακοίνωσε ότι εντόπισε έναν νέο τρόπο αναστολής ενός γονιδίου που εμποδίζει την ανάπτυξη των δοντιών, ανοίγοντας τον δρόμο για μια εντελώς νέα προσέγγιση στην οδοντιατρική, η οποία μέχρι πρότινος θεωρούνταν αδύνατη.

Ο φιλόδοξος στόχος της εταιρείας είναι η ανάπτυξη νέων, φυσικών δοντιών που θα αντικαθιστούν εκείνα που έχουν χαθεί ή καταστραφεί — μια ιδέα που θα μπορούσε να φέρει επανάσταση στην οδοντιατρική, η οποία σήμερα βασίζεται κυρίως σε εμφυτεύματα, γέφυρες και οδοντοστοιχίες.

«Ο τελικός μας στόχος είναι να προσφέρουμε μια προηγμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη κλινική λύση που θα επιτρέπει την ανάπτυξη νέων δοντιών από τους ίδιους τους ιστούς του ασθενούς», είχε δηλώσει τότε η πρόεδρος της εταιρείας, Honoka Kiso.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του συνιδρυτή και επικεφαλής ερευνητή της εταιρείας, Katsu Takahashi: «Η ιδέα της ανάπτυξης νέων δοντιών είναι το όνειρο κάθε οδοντιάτρου».

Νέα χρηματοδότηση για τις κλινικές δοκιμές

Σήμερα, η Toregem Biopharma ανακοίνωσε ότι εξασφάλισε νέα χρηματοδότηση ύψους περίπου 5,3 εκατ. δολαρίων, κεφάλαια που θα χρησιμοποιηθούν για την επιτάχυνση της κλινικής ανάπτυξης της θεραπείας.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της εταιρείας, η χρηματοδότηση θα υποστηρίξει τη μετάβαση στη Φάση 2 των κλινικών δοκιμών στην Ιαπωνία, με τη συμμετοχή ανθρώπινων εθελοντών.

Η εταιρεία δεν αποκάλυψε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ωστόσο εξακολουθεί να στοχεύει στην εμπορική διάθεση της θεραπείας έως το 2030.

Πώς λειτουργεί η θεραπεία

Η προσέγγιση της Toregem βασίζεται στην αναστολή μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται USAG-1.

Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη δρα ως φυσικός «φραγμός», εμποδίζοντας την ανάπτυξη νέων οδοντικών βλαστών.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2021, οι ερευνητές έδειξαν ότι ένα ειδικό εξουδετερωτικό αντίσωμα μπορούσε να μπλοκάρει τη δράση της USAG-1.

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: ποντίκια που είχαν γεννηθεί χωρίς δόντια εξαιτίας έλλειψης του γονιδίου Runx2 κατάφεραν να αναπτύξουν νέα δόντια.

Το Runx2 θεωρείται ένα είδος «κεντρικού διακόπτη» για την ανάπτυξη των οστών και των δοντιών.

Μπορεί να λειτουργήσει και στους ανθρώπους;

Το 2024, η εταιρεία δημοσίευσε νέα μελέτη στην οποία υποστήριξε ότι η ίδια βιολογική διαδικασία θα μπορούσε θεωρητικά να εφαρμοστεί και στον άνθρωπο.

Μια κλινική δοκιμή Φάσης 1 πραγματοποιήθηκε το περασμένο έτος με ενήλικες άνδρες εθελοντές, με βασικό στόχο την αξιολόγηση της ασφάλειας της θεραπείας.

Τα τελικά αποτελέσματα δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί.

Οι επιφυλάξεις των ειδικών

Παρά τον ενθουσιασμό, αρκετοί επιστήμονες παραμένουν επιφυλακτικοί.

Η καθηγήτρια και κοσμήτορας της Οδοντιατρικής Σχολής του University of British Columbia, Mary MacDougall, δήλωσε πέρυσι στο New Scientist ότι η θεραπεία ενδέχεται να είναι αποτελεσματική κυρίως στα παιδιά.

Ο λόγος είναι ότι τα παιδιά διαθέτουν ακόμη σημαντικό αριθμό οδοντικών επιθηλιακών κυττάρων, τα οποία αποτελούν βασικό δομικό στοιχείο για τη δημιουργία νέων δοντιών.

Στους ενήλικες, αυτά τα κύτταρα είναι πολύ λιγότερα, ειδικά όταν τα δόντια έχουν ήδη χαθεί.

Η MacDougall εξέφρασε επίσης ανησυχίες σχετικά με την ακρίβεια της θεραπείας.

Όπως εξήγησε, δεν είναι βέβαιο ότι το φάρμακο θα μπορεί να στοχεύει ένα μόνο σημείο της γνάθου. Θεωρητικά, θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπιθύμητη ανάπτυξη δοντιών σε περισσότερες περιοχές από όσες επιθυμούν οι γιατροί.

Ένα όνειρο που ίσως γίνει πραγματικότητα

Παρά τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα, οι πιθανές συνέπειες μιας θεραπείας που θα επιτρέπει την αναγέννηση φυσικών δοντιών είναι τεράστιες.

Αν αποδειχθεί αποτελεσματική, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται η απώλεια δοντιών, οι οδοντικές παθήσεις και οι ανάγκες αποκατάστασης εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο.

Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, ακόμη και η πιθανότητα επιτυχίας αρκεί για να κρατήσει ζωντανό το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Αυτές είναι οι 8 λέξεις που μπορούν να μειώσουν το άγχος σας στη δουλειά
• Burnout: Τα σημάδια που δείχνουν ότι έχετε φτάσει στα όριά σας
• Επιστήμονες ανακάλυψαν πότε το βρίσιμο αυξάνει τη δύναμη και την αντοχή μας