Επιθεώρηση Εργασίας: 455 καταγγελίες για βία και παρενόχληση στην εργασία το 2025 – Αύξηση 43%

455 αιτήσεις εργατικών διαφορών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης καταγράφηκαν το 2025, σημειώνοντας αύξηση 43% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Την ίδια στιγμή, σχεδόν οκτώ στα δέκα περιστατικά αφορούν ψυχολογική ή λεκτική βία, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας.
Τα δεδομένα φέρνουν στο προσκήνιο την ανάγκη για έγκαιρη αναγνώριση και παρέμβαση στους χώρους εργασίας, με την Επιθεώρηση Εργασίας να ενισχύει τις δράσεις πρόληψης, ενημέρωσης και εκπαίδευσης εργαζομένων και εργοδοτών.

Στο επίκεντρο της στρατηγικής της Αρχής βρίσκεται πλέον όχι μόνο η διαχείριση μιας καταγγελίας αφού αυτή υποβληθεί, αλλά και η δημιουργία μηχανισμών που μπορούν να αποτρέψουν ή να περιορίσουν ένα περιστατικό πριν αυτό εξελιχθεί.

Στο πλαίσιο αυτό, το Αυτοτελές Τμήμα για την Παρακολούθηση της Βίας και της Παρενόχλησης στην Εργασία υλοποίησε μέσα στο 2025 σειρά δράσεων για την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των Επιθεωρητών και την ενημέρωση της αγοράς.

Όπως επισημαίνει η επικεφαλής του Αυτοτελούς Τμήματος, Γεωργία Βαζάκη, οι πρωτοβουλίες αυτές συνέβαλαν στην καλύτερη γνώση του θεσμικού πλαισίου, στην έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση των περιστατικών, αλλά και στην καλλιέργεια μιας ισχυρότερης κουλτούρας πρόληψης στους χώρους εργασίας.

Στο επίκεντρο η πρόληψη

Η δράση της Επιθεώρησης Εργασίας δεν περιορίζεται στη διερεύνηση των καταγγελιών. Το Αυτοτελές Τμήμα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τις αρμόδιες Υπηρεσίες Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων, παρέχοντας συνεχή συμβουλευτική υποστήριξη για τη διαχείριση των σχετικών υποθέσεων και την ενιαία εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
Παράλληλα, υλοποιούνται δράσεις ενημέρωσης, επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης με αποδέκτες επιχειρήσεις, εργοδότες και εργαζόμενους.

Χαρακτηριστική ήταν η πρωτοβουλία που πραγματοποιήθηκε το 2025, όταν ενημερωτική επιστολή προληπτικού χαρακτήρα για τη βία και την παρενόχληση στην εργασία απεστάλη σε περίπου 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η παρέμβαση επικεντρώθηκε κυρίως στους κλάδους του εμπορίου, τόσο του λιανικού όσο και του χονδρικού, καθώς και στον τουρισμό, την εστίαση και τα καταλύματα, όπου είχε διαπιστωθεί ανάγκη για μεγαλύτερη ενημέρωση με βάση τα ευρήματα της ετήσιας έκθεσης του 2024.

Η επιστολή αναρτήθηκε ταυτόχρονα, τον Ιούνιο του 2025, και στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», ώστε το μήνυμα της πρόληψης να είναι διαθέσιμο στο σύνολο των επιχειρήσεων.

Το Αυτοτελές Τμήμα παρέχει επίσης εξειδικευμένη υποστήριξη μέσω έγγραφων κατευθυντήριων οδηγιών για τη διαχείριση υποθέσεων βίας και παρενόχλησης, ενώ στελέχη του συμμετέχουν σε εκπαιδευτικές δράσεις, εισηγήσεις και παρουσιάσεις.

Στόχος είναι η ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των Επιθεωρητών Εργασίας και η διαμόρφωση μιας πιο συνεκτικής προσέγγισης στην εφαρμογή των προβλεπόμενων κανόνων.

Ψυχολογική και λεκτική βία στην πλειονότητα των περιστατικών

Τα στοιχεία της έκθεσης για το 2025 δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των περιστατικών βίας και παρενόχλησης στους χώρους εργασίας αφορά ψυχολογικές και λεκτικές συμπεριφορές.
Συγκεκριμένα, οι δύο αυτές κατηγορίες αντιστοιχούν στο 79% των καταγεγραμμένων περιστατικών, ενώ ακολουθούν η σωματική βία με 15% και η σεξουαλική παρενόχληση με 6%.

Την ίδια στιγμή, αυξάνεται ο αριθμός των εργαζομένων που επιλέγουν να προσφύγουν στους θεσμικούς μηχανισμούς προστασίας.

Κατά το 2025 υποβλήθηκαν συνολικά 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών που αφορούσαν περιστατικά βίας και παρενόχλησης, έναντι αισθητά χαμηλότερου αριθμού το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας αύξηση 43%.

Σύμφωνα με την έκθεση, η αύξηση αυτή δεν αποτυπώνει αποκλειστικά τη συνέχιση του φαινομένου στους χώρους εργασίας. Αποτελεί παράλληλα ένδειξη μεγαλύτερης ορατότητας, καθώς περισσότεροι εργαζόμενοι φαίνεται να αναζητούν θεσμική προστασία και να αξιοποιούν τα διαθέσιμα εργαλεία υποστήριξης.

Αρμόδια στελέχη της Επιθεώρησης Εργασίας χαρακτηρίζουν ιδιαίτερα θετικό το σταθερά υψηλό ποσοστό επίλυσης των υποθέσεων μέσω της ειδικής διαδικασίας εργατικών διαφορών.

Το 73% αφορά σχέσεις κάθετης ιεραρχίας

Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχωρίζει στην έκθεση είναι η σχέση μεταξύ των εμπλεκομένων στα περιστατικά.
Το 73% των περιστατικών καταγράφεται σε σχέσεις κάθετης ιεραρχικής σύνδεσης, γεγονός που αναδεικνύει τη συχνότερη εμφάνιση τέτοιων φαινομένων σε περιβάλλοντα όπου υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα διοικητικής ή οργανωτικής ευθύνης.

Σημαντική μεταβολή καταγράφεται και ως προς την ηλικία των εργαζομένων που υποβάλλουν καταγγελίες.

Το ποσοστό των καταγγελιών από εργαζόμενους ηλικίας 25-34 ετών αυξήθηκε στο 21,8% το 2025, από 14% το 2024.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την έκθεση, συνδέεται με μεγαλύτερη ενημέρωση και ενεργοποίηση των νεότερων εργαζομένων, αλλά και με την υποχώρηση της ανοχής απέναντι σε προσβλητικές ή απαξιωτικές συμπεριφορές στο εργασιακό περιβάλλον.

Μεταβολή καταγράφεται και στη σύνθεση των καταγγελλομένων προσώπων. Οι γυναίκες αντιστοιχούν πλέον στο 38%, από 30% το 2024, ενώ οι άνδρες παραμένουν η πλειονότητα, με 62%.

Για πρώτη φορά καταγράφεται επίσης σεξουαλική παρενόχληση μεταξύ γυναικών σε ποσοστό 10% και μεταξύ ανδρών σε ποσοστό 11%.

Το στοιχείο αυτό υπογραμμίζει, σύμφωνα με την έκθεση, ότι η προστασία από τη βία και την παρενόχληση πρέπει να επικεντρώνεται στην αξιοπρέπεια και την ασφάλεια των εργαζομένων, ανεξάρτητα από το φύλο των εμπλεκομένων.

Στο 9% ο δείκτης παραβατικότητας

Για πρώτη φορά στην έκθεση του 2025 αποτυπώνεται ο δείκτης παραβατικότητας, ο οποίος διαμορφώνεται συνολικά στο 9%.
Ο δείκτης παρουσιάζει, ωστόσο, σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον κλάδο δραστηριότητας.

Οι υψηλότερες τιμές, που φτάνουν έως και το 23%, καταγράφονται σε επιμέρους τομείς, μεταξύ άλλων στις υπηρεσίες υγείας και διαχείρισης ακινήτων, στις δραστηριότητες αισθητικής και κομμωτικής, καθώς και στις νομικές και λογιστικές υπηρεσίες.

Στον αντίποδα, το λιανικό εμπόριο βρίσκεται στο 8%, το χονδρικό εμπόριο και τα καταλύματα στο 9%, ενώ η εστίαση στο 12%.

Ο δείκτης παραβατικότητας υπολογίζεται με βάση το πηλίκο των διαπιστωθεισών παραβάσεων προς το σύνολο των περιπτώσεων, συνδυάζοντας τα δεδομένα των εργατικών διαφορών, των καταγεγραμμένων ελέγχων και του μητρώου των εργοδοτών στους οποίους έχει επιβληθεί διοικητική κύρωση για παράβαση της απαγόρευσης βίας και παρενόχλησης στην εργασία.

Η επεξεργασία των στοιχείων δείχνει παράλληλα ότι οι διαφορές επιλύονται συχνότερα όταν η εργασιακή σχέση εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αναφοράς και παρέμβασης, καθώς και της άμεσης ενεργοποίησης των μηχανισμών προστασίας.

Οι κανονισμοί εργασίας ως εργαλείο πρόληψης

Σημαντικό μέρος της στρατηγικής πρόληψης αποτελεί πλέον και η ενσωμάτωση πολιτικών κατά της βίας και της παρενόχλησης στους κανονισμούς εργασίας των επιχειρήσεων.
Κατά το 2025 συνεχίστηκε η εφαρμογή της σχετικής υποχρέωσης των εργοδοτών, με στόχο να υπάρχουν σαφείς διαδικασίες για την πρόληψη, την αναφορά και τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών.

Με βάση τα στοιχεία των αρμόδιων υπηρεσιών της Επιθεώρησης Εργασίας, μέσα στο 2025 υποβλήθηκαν συνολικά 271 κανονισμοί εργασίας προς κύρωση, στους οποίους περιλαμβάνονταν πολιτικές για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης.

Η πλειονότητα των υποβολών, σε ποσοστό 68%, προήλθε από τις μεγάλες Περιφερειακές Ενότητες της Αττικής και της Κεντρικής Μακεδονίας. Πρόκειται για περιοχές όπου συγκεντρώνεται σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων με περισσότερους από 20 εργαζόμενους και, ως εκ τούτου, υπάρχει σχετική υποχρέωση κατάρτισης κανονισμού εργασίας.

Αξιοσημείωτη ήταν και η συμμετοχή των Περιφερειακών Διευθύνσεων Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων Κρήτης και Αιγαίου, οι οποίες συγκέντρωσαν το 19% των υποβολών, κυρίως λόγω της έντονης παρουσίας μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων.

Η σταθερή υποβολή κανονισμών εργασίας με ενσωματωμένες πολιτικές κατά της βίας και της παρενόχλησης, σύμφωνα με την έκθεση του 2025, δείχνει ότι οι επιχειρήσεις αρχίζουν σταδιακά να εντάσσουν την πρόληψη στην καθημερινή τους λειτουργία.

Πέρα από την τυπική συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του νόμου, η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη σταδιακή διαμόρφωση μιας εργασιακής κουλτούρας μηδενικής ανοχής, με έμφαση στην έγκαιρη διαχείριση των καταγγελιών, την προστασία των εργαζομένων και τη διατήρηση ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Δημοσκόπηση FT: Αυξάνεται η οικονομική δυσαρέσκεια των Αμερικανών απέναντι στον Τραμπ
• Crypto: Τι πρέπει να προσέξουν οι νέοι επενδυτές, πριν κάνουν το πρώτο βήμα
• Ψηφιακό δίπλωμα οδήγησης: Πότε έρχεται σε όλη την ΕΕ – Τι αλλάζει για τους παραβάτες