Γεωπολιτικές εντάσεις και ενεργειακό κόστος φρενάρουν την ανάπτυξη στην Ελλάδα – Στο 1,7% η πρόβλεψη για το 2026
- Στο 1,7% αναθεωρήθηκε η πρόβλεψη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026, από 1,9% προηγουμένως.
- Οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας εντείνουν την αβεβαιότητα και τις πιέσεις στο κόστος δανεισμού.
- Τι δείχνουν τα στοιχεία για την απασχόληση, τα δημόσια νοσοκομεία και την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης από τις ελληνικές επιχειρήσεις.
Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά οι διεθνείς γεωπολιτικές και ενεργειακές αναταράξεις αφήνουν πλέον το αποτύπωμά τους στις προοπτικές της. Το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), στο 61ο τεύχος των «Οικονομικών Εξελίξεων», αναθεωρεί προς τα κάτω την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη του 2026, στο 1,7% από 1,9%, επισημαίνοντας τις πιέσεις στις τιμές και στο κόστος δανεισμού.
Σύμφωνα με την ανάλυση του ΚΕΠΕ, η ελληνική οικονομία διατήρησε τη θετική της δυναμική κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, αν και ο ρυθμός μεγέθυνσης υποχώρησε στο 1,9%, από 2,1% το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Η ανάπτυξη στηρίχθηκε κυρίως στην εγχώρια ζήτηση, με σημαντικότερη κινητήρια δύναμη τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, ενώ θετική, αλλά χαμηλότερη, ήταν η συμβολή της ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης.
Αντίθετα, αρνητική επίδραση στην οικονομική μεγέθυνση είχε το ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών, καθώς η αύξηση των εισαγωγών υπερέβη την αύξηση των εξαγωγών. Για το σύνολο του 2026, το ΚΕΠΕ αναθεώρησε την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη στο 1,7%, από 1,9% προηγουμένως, καθώς οι επιπτώσεις των διεθνών αναταράξεων αποτυπώνονται πλέον και στην ελληνική οικονομία, κυρίως στις τιμές και στο κόστος δανεισμού.
Στην ανάλυση για το οικονομικό κλίμα, το ΚΕΠΕ καταγράφει ενδείξεις οικονομικής επέκτασης κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους, με τις προσδοκίες των επιχειρήσεων και των συμμετεχόντων στην οικονομική δραστηριότητα να βρίσκονται σε φάση ανάκαμψης. Παράλληλα, σημειώνει πρόσφατη αποκλιμάκωση της οικονομικής αβεβαιότητας. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις εξακολουθούν να αποτελούν πηγή κινδύνων, με πιθανές δυσμενείς επιδράσεις στην ελληνική οικονομία τους επόμενους μήνες.
Σε διεθνές επίπεδο, το ΚΕΠΕ επισημαίνει ότι ο ρυθμός επέκτασης της παγκόσμιας οικονομίας υποχώρησε στο 2,6% το πρώτο εξάμηνο του 2026, από 3,5% το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Οι ενεργειακές διαταραχές και η αβεβαιότητα που προκαλούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν τις οικονομικές προσδοκίες, ενώ οι αυξημένες τιμές ενέργειας δημιουργούν νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Απασχόληση και νοσοκομεία: Τα σημεία που προβληματίζουν
Στο πεδίο της απασχόλησης, το ΚΕΠΕ διαπιστώνει περαιτέρω βελτίωση της αγοράς εργασίας κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, με αύξηση των απασχολουμένων κατά 0,6% σε ετήσια βάση και μείωση των ανέργων κατά 7,8%. Ωστόσο, καταγράφει επιβράδυνση του ετήσιου ρυθμού αύξησης της απασχόλησης, καθώς και σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ κλάδων οικονομικής δραστηριότητας και πληθυσμιακών ομάδων.
Παράλληλα, η ανάλυση της εμπειρίας των ασθενών στα δημόσια νοσοκομεία, με βάση περισσότερες από 56.000 αξιολογήσεις, καταγράφει συνολικά θετική εικόνα για τη νοσηλεία και ιδιαίτερα για τη συμπεριφορά του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού. Οι χαμηλότερες αξιολογήσεις αφορούν τον χρόνο και τη διαθεσιμότητα του προσωπικού, τη συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων και κυρίως την ψυχολογική υποστήριξη. Για την τελευταία, η μέση βαθμολογία ήταν 3,20 με άριστα το 5, ενώ το 37% των ασθενών την αξιολόγησε αρνητικά.
AI: Το χάσμα μεταξύ μεγάλων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης από τις ελληνικές επιχειρήσεις. Το ΚΕΠΕ διαπιστώνει σημαντική αύξηση της χρήσης των σχετικών τεχνολογιών την περίοδο 2021-2025, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης συνδέεται στενά με το μέγεθος των επιχειρήσεων, καθώς οι μεγάλες επιχειρήσεις εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά χρήσης σε σχέση με τις μικρομεσαίες. Ως βασικά εμπόδια για την ευρύτερη διάδοση των τεχνολογιών αυτών αναφέρονται η έλλειψη τεχνογνωσίας, το υψηλό κόστος εφαρμογής και οι ανησυχίες για την προστασία των δεδομένων και της ιδιωτικότητας.
Το ΚΕΠΕ επισημαίνει την ανάγκη ενίσχυσης των ψηφιακών δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, των υποδομών και της πρόσβασης των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, ενώ αναφέρεται και στον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν νέες υποδομές, όπως το ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «Φάρος» και ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος».
Χρηματοοικονομική παιδεία: Τι λείπει από τα σχολεία
Το ειδικό θέμα της έκδοσης εξετάζει τον χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό στη σχολική εκπαίδευση, αναδεικνύοντας την απόσταση που εξακολουθεί να υπάρχει μεταξύ των επιστημονικών ευρημάτων και του σχεδιασμού των εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η χρηματοοικονομική εκπαίδευση μπορεί να ενισχύσει τις γνώσεις των μαθητών, ωστόσο η βελτίωση της γνώσης δεν συνεπάγεται αυτομάτως αντίστοιχη αλλαγή στη χρηματοοικονομική συμπεριφορά. Το ΚΕΠΕ θέτει ως βασικές προτεραιότητες την καλύτερη σύνδεση του εκπαιδευτικού περιεχομένου με τις πραγματικές οικονομικές αποφάσεις, την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των παρεμβάσεων και τη συνεκτίμηση του κόστους τους.
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι, παρά τη θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας, οι εξωτερικοί κίνδυνοι περιορίζουν τις αναπτυξιακές προοπτικές, ενώ παραμένουν ανοιχτές σημαντικές προκλήσεις στο εσωτερικό: από την ενίσχυση της απασχόλησης και τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών έως την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την αναβάθμιση του χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Γαλλία: Το δημόσιο χρέος ξεπερνά το 115% του ΑΕΠ – Τι αποκαλύπτει νέα ανάλυση του ΚΕΦΙΜ
- ΓΣΕΕ: Οδηγός για τη μισθολογική διαφάνεια – Τι αλλάζει για εργαζομένους και εργοδότες
- Η ενέργεια κρίνει την επόμενη κίνηση της ΕΚΤ
