Η (πειστική) απάντηση που αναζητά η Ευρώπη στην ενεργειακή ακρίβεια

Πριν ακόμη αρχίσουν τα μεγάλα κρύα, η άνοδος του ενεργειακού κόστους απειλεί να επιβαρύνει ξανά τους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Το φυσικό αέριο επέστρεψε πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, οι ημερήσιες τιμές ηλεκτρισμού ξεπερνούν τα 300 ευρώ σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές και στην Ελλάδα η χονδρική κινείται περίπου 70% υψηλότερα από πέρυσι.

Η πίεση μεταφέρεται τώρα στον Νοέμβριο, με δύο διαδοχικά ορόσημα: τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για τη στήριξη των καταναλωτών στις 31 Οκτωβρίου και τη γνωστοποίηση των νέων πράσινων τιμολογίων την 1η Νοεμβρίου. Παράλληλα, στο Λουξεμβούργο, οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ αναζητούν λύσεις τόσο για το κόστος των λογαριασμών όσο και για την επάρκεια του χειμώνα.

Η ελληνική χονδρική και η πίεση στη λιανική

Στην ελληνική Αγορά Επόμενης Ημέρας, η μέση τιμή για τις πρώτες 29 ημέρες του Οκτωβρίου διαμορφώνεται στα 191,01 ευρώ/MWh, έναντι 156,31 ευρώ τον Σεπτέμβριο και 112,32 ευρώ τον Οκτώβριο του 2025. Ο μήνας δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, αλλά οι αυξήσεις φθάνουν ήδη το 22,2% και το 70,1% αντίστοιχα.

Για σήμερα, Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, η τιμή ανέρχεται στα 238,80 ευρώ/MWh, από 232,57 ευρώ την Τετάρτη, ενισχύοντας τις ανησυχίες για τη μετακύλιση του κόστους στη λιανική.

Η νέα άνοδος έρχεται μετά τις ανατιμήσεις του Οκτωβρίου. Σύμφωνα με την καταγραφή των 12 πράσινων τιμολογίων στο εργαλείο σύγκρισης της ΡΑΑΕΥ, ο απλός μέσος όρος της βασικής τιμής προμήθειας αυξήθηκε στα 21,88 λεπτά/kWh, από 19,51 λεπτά τον Σεπτέμβριο — μεταβολή 12,2%. Πρόκειται για μέσο όρο τιμολογίων, όχι για ενιαία χρέωση όλων των καταναλωτών.

Οι διαφορές ανά προμηθευτή παραμένουν σημαντικές. Τον Οκτώβριο, η ΔΕΗ διαμόρφωσε τη χρέωση του Γ1/Γ1Ν για τις πρώτες 200 κιλοβατώρες στα 15,913 λεπτά/kWh, η Protergia στα 18,4 λεπτά, ενώ ο ΗΡΩΝ διατήρησε το Basic Home στα 14,76 λεπτά.

Για τον Νοέμβριο, το ερώτημα είναι πόσο από το αυξημένο κόστος θα απορροφήσουν οι προμηθευτές. Η άνοδος της χονδρικής κατά 22,2% δεν προδικάζει ισόποση αύξηση στον λογαριασμό, καθώς παρεμβάλλονται οι μηχανισμοί τιμολόγησης, οι εκπτώσεις και η εμπορική πολιτική κάθε εταιρείας.

Παράλληλα, ενδιαφέρον παρουσιάζει η επόμενη ημέρα στα σταθερά συμβόλαια. Η προωθητική προσφορά του ΔΕΗ myHome Online, με χρέωση 11,5 λεπτών/kWh και πάγιο 3,5 ευρώ, αφορά συμβάσεις που ενεργοποιούνται έως τις 31 Οκτωβρίου, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί εάν θα παραταθεί.

Ευρωπαϊκές τιμές πάνω από 300 ευρώ – Αιχμές έως 560 ευρώ

Η Ελλάδα κινείται σήμερα χαμηλότερα από αρκετές ευρωπαϊκές αγορές. Οι μέσες ημερήσιες χονδρεμπορικές τιμές της 29ης Οκτωβρίου αποτυπώνουν την έκταση των πιέσεων:

Η εικόνα αλλάζει στις ώρες βραδινής αιχμής, όταν υποχωρεί η συμβολή των φωτοβολταϊκών. Οι τιμές φθάνουν τα 520 ευρώ/MWh στη Ρουμανία, τα 540 στην Ολλανδία, τα 542 στην Πολωνία και τα 560 στη Γερμανία. Αυτά είναι επίπεδα αιχμής και όχι ημερήσιοι μέσοι όροι.

Η σχετικά χαμηλότερη ελληνική τιμή της ημέρας δεν αποτυπώνει, πάντως, ολόκληρο τον μήνα. Για το διάστημα 1–29 Οκτωβρίου, η Ελλάδα παραμένει ακριβότερη από τη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου οι μέσες τιμές διαμορφώνονται περίπου στα 163,2 και 160,7 ευρώ/MWh αντίστοιχα.

Το φυσικό αέριο ανεβάζει το κόστος πριν από τον χειμώνα

Το ευρωπαϊκό συμβόλαιο αναφοράς TTF παράδοσης Νοεμβρίου ξεπέρασε την Τετάρτη τα 100 ευρώ/MWh, επιστρέφοντας σε επίπεδα που παραπέμπουν στην ενεργειακή κρίση του 2022. Το ακριβότερο καύσιμο επιβαρύνει την ηλεκτροπαραγωγή, ιδιαίτερα όταν οι μονάδες αερίου καθορίζουν την τιμή στην αγορά.

Την πίεση ενισχύουν το πετρέλαιο κοντά στα 115 δολάρια το βαρέλι, η αβεβαιότητα για τις ενεργειακές ροές από τη Μέση Ανατολή και η χαμηλότερη πλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών αερίου, περίπου στο 75%, έναντι 83% την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Οι εξελίξεις αυξάνουν τη σημασία τόσο των καιρικών συνθηκών όσο και της διαθεσιμότητας παραγωγής και διασυνδέσεων: από αυτούς τους παράγοντες θα εξαρτηθεί πόσο εύκολα θα καλύπτεται η αυξημένη χειμερινή ζήτηση.

Τι εξετάζει η Αθήνα για καύσιμα και επιχειρήσεις

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, έχει προαναγγείλει ανακοινώσεις στις 31 Οκτωβρίου, χωρίς να προσδιορίσει το περιεχόμενο ή το ύψος των νέων παρεμβάσεων.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες για τον κυβερνητικό σχεδιασμό, υπό εξέταση βρίσκονται:

• Η επαναφορά του Fuel Pass.
• Η επιδότηση λογαριασμών ρεύματος μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
• Η κάλυψη μέρους του ενεργειακού κόστους της ακτοπλοΐας, με στόχο τη συγκράτηση των επιβαρύνσεων στα εισιτήρια.
• Η παράταση των υφιστάμενων ενισχύσεων και εκπτώσεων στα καύσιμα έως τα μέσα Νοεμβρίου.

Για τις επιχειρήσεις εξετάζεται η αξιοποίηση του προηγούμενου μοντέλου, που προέβλεπε ενίσχυση 2 λεπτών ανά κιλοβατώρα, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον τζίρο και αυξημένη στήριξη για δραστηριότητες όπως αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και καθαριστήρια.

Τα ποσά αυτά αφορούν το προηγούμενο σχήμα και δεν αποτελούν ανακοινωμένους όρους νέας επιδότησης.

Τι μπορεί να αλλάξει στις χρεώσεις δικτύου

Στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, όπου συμμετέχει ο Σταύρος Παπασταύρου, βασικό θέμα είναι η πρόταση για την αναμόρφωση των χρεώσεων των ηλεκτρικών δικτύων.

Πρόκειται για τις επιβαρύνσεις μέσω των οποίων χρηματοδοτούνται η λειτουργία, η συντήρηση και η ανάπτυξη των υποδομών μεταφοράς και διανομής. Η πρόταση επιδιώκει αποδοτικότερη χρήση των δικτύων, μεγαλύτερη διαφάνεια και αξιοποίηση έξυπνων μετρητών, ώστε να περιορίζονται οι περιττές δαπάνες και να διευκολύνεται ο εξηλεκτρισμός.

Στην ατζέντα βρίσκονται επίσης η ασφάλεια εφοδιασμού για τον χειμώνα 2026–2027, οι επενδυτικές ανάγκες της μετάβασης και οι ενεργειακοί στόχοι μετά το 2030. Πρόκειται για διαβουλεύσεις επί προτάσεων, χωρίς προεξοφλημένη άμεση μείωση των λογαριασμών.

Η Eurelectric ζητεί ελαφρύνσεις, αλλά απορρίπτει το πλαφόν στο αέριο ηλεκτροπαραγωγής

Με επιστολή της προς τους υπουργούς, η Eurelectric, η ευρωπαϊκή ένωση επιχειρήσεων ηλεκτρισμού, ζητεί προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των καταναλωτών, αφαίρεση μη ενεργειακών επιβαρύνσεων από τους λογαριασμούς και περιορισμό των φόρων στο ελάχιστο που επιτρέπει η νομοθεσία.

Βασική της θέση είναι ότι ο ηλεκτρισμός δεν πρέπει να φορολογείται βαρύτερα από το φυσικό αέριο, καθώς αυτό αποθαρρύνει την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων.

Η ένωση αντιτίθεται, ωστόσο, στην επιδότηση αερίου για ηλεκτροπαραγωγή. Υποστηρίζει ότι ένα μοντέλο αντίστοιχο της «ιβηρικής εξαίρεσης» μπορεί, σε περισσότερο διασυνδεδεμένες αγορές όπως η Ιταλία, να ενισχύσει την κατανάλωση αερίου και τις εξαγωγές επιδοτούμενου ρεύματος, αφήνοντας το κόστος στους εγχώριους καταναλωτές ή φορολογουμένους.

Η αντιπαράθεση αφορά το ιταλικό σχέδιο περιορισμού του κόστους αερίου που χρησιμοποιείται στην ηλεκτροπαραγωγή, με υπό συζήτηση όριο περίπου 59 ευρώ/MWh. Η κατ’ αρχήν συνεννόηση με την Κομισιόν δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη έγκριση: παραμένουν τεχνικές λεπτομέρειες και η αξιολόγηση βάσει των κανόνων κρατικών ενισχύσεων.

Για τα δίκτυα, η Eurelectric προτείνει χρεώσεις που αντανακλούν το πραγματικό κόστος, με μεγαλύτερη βαρύτητα στην ισχύ και στις χρονικές ζώνες χρήσης. Μακροπρόθεσμα ζητεί στόχο εξηλεκτρισμού περίπου 50% έως το 2040, επενδύσεις σε καθαρή παραγωγή, αποθήκευση και δίκτυα, καθώς και προστασία των κρίσιμων υποδομών από φυσικές και υβριδικές απειλές.

Για τους καταναλωτές, πάντως, το πρώτο πρακτικό τεστ έρχεται άμεσα: οι ανακοινώσεις στήριξης και οι χρεώσεις της 1ης Νοεμβρίου θα δείξουν πόσο από το αυξημένο ενεργειακό κόστος θα περάσει τελικά στους λογαριασμούς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Χρέη, δάνεια και crypto: Ποιοι προστατεύονται και ποιοι μπαίνουν στο φορολογικό μικροσκόπιο
• Όταν τελειώνει το πάρτυ των μεγάλων
• Οι 10 μήνες που θα αλλάξουν για πάντα το Ελληνικό
• Ποιος θα «φάει» το κομμάτι της Pizza Fan – Η μάχη των μνηστήρων