Η νέα εξίσωση της αγοράς γαλακτοκομικών: Εξαγωγές, καινοτομία και το στοίχημα της πρώτης ύλης

Σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια βιομηχανία τροφίμων επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητές της, η ελληνική αγορά γαλακτοκομικών αναζητά τους δικούς της μοχλούς ανάπτυξης. Με εκτιμώμενη αξία που ξεπερνά τα 2,5 δισ. ευρώ, ο κλάδος παραμένει ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων, επενδύοντας στην εξωστρέφεια, την καινοτομία και τη δημιουργία προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

Οι εξελίξεις που παρουσιάστηκαν στο Dairy Conference ανέδειξαν τόσο τις ευκαιρίες όσο και τις προκλήσεις που διαμορφώνουν τη νέα πραγματικότητα για τις γαλακτοβιομηχανίες. Από την ενίσχυση των εξαγωγών και τη διεύρυνση των διεθνών αγορών μέχρι τη στροφή σε προϊόντα υψηλής πρωτεΐνης και τη διασφάλιση επαρκούς πρώτης ύλης, ο κλάδος βρίσκεται μπροστά σε μια νέα εξίσωση που θα καθορίσει την αναπτυξιακή του πορεία τα επόμενα χρόνια.

Η αγορά αλλάζει

Η πορεία του κλάδου δείχνει ότι η ανάπτυξη δεν προέρχεται πλέον αποκλειστικά από τα παραδοσιακά γαλακτοκομικά προϊόντα. Οι επιχειρήσεις διευρύνουν το χαρτοφυλάκιό τους, αναζητώντας νέες πηγές εσόδων και μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους, σε μια αγορά που γίνεται ολοένα πιο απαιτητική και ανταγωνιστική.  Πιο συγκεκριμένα, στο επίκεντρο βρίσκονται κατηγορίες όπως τα προϊόντα υψηλής πρωτεΐνης, οι εξειδικευμένες διατροφικές προτάσεις και τα προϊόντα που απευθύνονται σε καταναλωτές με συγκεκριμένες ανάγκες ή διατροφικές προτιμήσεις.

Παράλληλα, η εξωστρέφεια παραμένει βασικός πυλώνας ανάπτυξης για τον κλάδο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η εγχώρια αγορά εμφανίζει περιορισμένα περιθώρια θεαματικής διεύρυνσης. Η ενίσχυση της παρουσίας των ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό αποτελεί στρατηγική επιλογή για πολλές επιχειρήσεις, οι οποίες επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τη διεθνή αναγνώριση που έχουν αποκτήσει ορισμένες κατηγορίες ελληνικών γαλακτοκομικών.

Το ελληνικό γιαούρτι και η μάχη της ταυτότητας

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ελληνικό γιαούρτι, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο δυναμικές κατηγορίες των ελληνικών εξαγώγιμων τροφίμων. Οι εξαγόμενες ποσότητες έχουν διπλασιαστεί, προσεγγίζοντας τους 200.000 τόνους, γεγονός που κατατάσσει το ελληνικό γιαούρτι μεταξύ των πλέον δυναμικών εξαγώγιμων προϊόντων του ελληνικού αγροδιατροφικού τομέα.

Η επιτυχία αυτή, ωστόσο, συνοδεύεται από την ανάγκη προστασίας της ταυτότητας και της προστιθέμενης αξίας του. Στη συζήτηση που αναπτύχθηκε στο Dairy Conference υπογραμμίστηκε ότι η διάκριση ανάμεσα στο αυθεντικό ελληνικό γιαούρτι και τα προϊόντα τύπου Greek style εξακολουθεί να αποτελεί βασικό ζητούμενο, ιδιαίτερα στις αγορές του εξωτερικού όπου ο ανταγωνισμός εντείνεται.

Όπως τονίστηκε κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, η διαφοροποίηση δεν αφορά μόνο την ονομασία, αλλά και τη σύνδεση του προϊόντος με την ελληνική προέλευση, την παραγωγική διαδικασία και τη συνολική εμπειρία που συνοδεύει το brand του.

Η πρόκληση της πρώτης ύλης

Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη του κλάδου συνδέεται άμεσα με τις δυνατότητες της πρωτογενούς παραγωγής να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες της αγοράς. Το ζήτημα αναδείχθηκε με ιδιαίτερη έμφαση στην περίπτωση της φέτας, ενός από τα σημαντικότερα εξαγωγικά προϊόντα της χώρας. Παράγοντες της αγοράς εξέφρασαν ανησυχία για τη διαθεσιμότητα αιγοπρόβειου γάλακτος, το οποίο αποτελεί τη βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή του ΠΟΠ προϊόντος. Το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι επιπτώσεις των ζωονόσων και οι πιέσεις που αντιμετωπίζει συνολικά η ελληνική κτηνοτροφία επανέφεραν στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη μακροπρόθεσμη επάρκεια της πρώτης ύλης.

Η συγκεκριμένη πρόκληση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η φέτα συνεχίζει να ενισχύει την παρουσία της στις διεθνείς αγορές, διατηρώντας τον ρόλο της ως ναυαρχίδα των ελληνικών εξαγωγών τυροκομικών προϊόντων. Η διατήρηση αυτής της πορείας προϋποθέτει, σύμφωνα με τους εκπροσώπους του κλάδου, τη στήριξη της εγχώριας κτηνοτροφίας και τη διαμόρφωση συνθηκών που θα εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα της παραγωγής τα επόμενα χρόνια.

Τι δείχνουν οι καταναλωτές

Οι προκλήσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία τα γαλακτοκομικά εξακολουθούν να διατηρούν ισχυρή θέση στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Τα ευρήματα έρευνας που παρουσιάστηκαν στο Dairy Conference επιβεβαιώνουν ότι οι Έλληνες συνεχίζουν να τα θεωρούν βασικό στοιχείο της καθημερινής τους διατροφής, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στην ποιότητα, τη διατροφική αξία και την προέλευση των προϊόντων που επιλέγουν.

Πιο συγκεκριμένα, έρευνα της NielsenIQ κατέγραψε ότι η ελληνική αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων στα σούπερ μάρκετ ξεπερνά πλέον τα 2,5 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση πωλήσεων κατά 6,7% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ενώ σε σχέση με το 2024 εμφανίζει ένα διψήφιο ρυθμό ανάπτυξης, αυτό του 11,9%.

Τα γαλακτοκομικά αντιπροσωπεύουν το 15% του συνολικού τζίρου των σούπερ μάρκετ και το 20% των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων FMCGs (Fast-Moving Consumer Goods), επιβεβαιώνοντας τον κεντρικό τους ρόλο στο καθημερινό καλάθι του καταναλωτή.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι νέες τάσεις που καταγράφονται στην αγορά. Τα πρωτεϊνούχα γαλακτοκομικά προϊόντα παρουσιάζουν εντυπωσιακή ανάπτυξη, ξεπερνώντας το 86% σε αξία μέσα στην τελευταία διετία, ενώ τα προϊόντα κεφίρ και άλλες κατηγορίες που συνδέονται με την πεπτική υγεία καταγράφουν αύξηση που ξεπερνά το 77%. Παράλληλα, αναπτύσσονται νέες κατηγορίες όπως τα έτοιμα γεύματα γάλακτος «on the go», ανταποκρινόμενα στις ανάγκες ενός πιο απαιτητικού και δραστήριου τρόπου ζωής, τα οποία προσφέρουν πλήρη θρεπτική αξία όπως ένα κανονικό γεύμα, και ήδη ξεπερνούν τα 2,3 εκατ. ευρώ σε μέγεθος αγοράς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Από τη Λαμία στις ΗΠΑ: Πώς η Ελλάδα έγινε εξαγωγέας καινοτομίας για τη Mondelez
• Νίκος Νικηφορίδης: Η στρατηγική πίσω από τη νέα πορεία της Imperial Brands Hellas
• Οι επενδύσεις της Εριέττας Κούρκουλου-Λάτση στην αγορά της ευεξίας