ΕΕ: Τέσσερις χώρες επαναφέρουν το σχέδιο για τα παγωμένα ρωσικά assets

• Τέσσερις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητούν να επανέλθει στο τραπέζι η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών assets υπέρ της Ουκρανίας.
• Το βασικό εμπόδιο παραμένει το Βέλγιο, όπου μέσω της Euroclear βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων.
• Η νέα πρόταση προβλέπει επιμερισμό των νομικών και οικονομικών κινδύνων μεταξύ των κρατών-μελών, ώστε να μην επιβαρυνθεί δυσανάλογα μία χώρα.

Νέα ώθηση στην αμφιλεγόμενη πρόταση για την αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων υπέρ της Ουκρανίας επιχειρούν να δώσουν τέσσερις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ισπανίας, της Πολωνίας, της Ολλανδίας και της Σουηδίας απέστειλαν επιστολή προς την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, ζητώντας να επανέλθει στο τραπέζι η πρόταση που είχε μπλοκαριστεί το 2025.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες και αμυντικό κενό που, σύμφωνα με τον πρόεδρο Volodymyr Zelensky, φτάνει τα 27 δισ. δολάρια για το 2026.

Σύμφωνα με τους τέσσερις υπουργούς, η αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων θα μπορούσε να μεταφέρει στη Ρωσία μέρος του κόστους των καταστροφών που έχει προκαλέσει ο πόλεμος, περιορίζοντας ταυτόχρονα την επιβάρυνση των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Το σχέδιο επιστρέφει στην ευρωπαϊκή ατζέντα

Το περιεχόμενο της επιστολής αποκάλυψαν αρχικά οι Financial Times, ενώ, σύμφωνα με το Bloomberg, το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα στην Ιρλανδία.

Η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κρατικών assets είχε βρεθεί ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα ήδη από το 2025, χωρίς όμως να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη πολιτική συναίνεση.

Το ζήτημα παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς η χρήση του ίδιου του κεφαλαίου και όχι μόνο των αποδόσεών του εγείρει σοβαρά νομικά και χρηματοοικονομικά ερωτήματα.

Το εμπόδιο του Βελγίου και η Euroclear

Κεντρικό εμπόδιο στην προηγούμενη συζήτηση αποτέλεσε η αντίθεση του Βελγίου, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Τα κεφάλαια τηρούνται κατά κύριο λόγο στη Euroclear, τον χρηματοπιστωτικό οργανισμό εκκαθάρισης με έδρα τις Βρυξέλλες.

Η βελγική κυβέρνηση είχε εκφράσει ανησυχίες ότι, σε περίπτωση νομικών προσφυγών ή αντιποίνων από τη Μόσχα, θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με δυσανάλογο νομικό και οικονομικό κόστος.

Η νέα πρωτοβουλία των τεσσάρων χωρών επιχειρεί να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτή την ανησυχία.

Οι υπουργοί ζητούν από τους τεχνικούς εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξετάσουν νέους τρόπους αξιοποίησης των assets, με βασική προϋπόθεση ότι οι σχετικοί κίνδυνοι θα επιμεριστούν μεταξύ όλων των κρατών-μελών.

Το Βέλγιο εμφανίζεται πιο ανοιχτό

Η στάση του Βελγίου εμφανίζεται πλέον λιγότερο απόλυτη.

Ο υπουργός Εξωτερικών Maxime Prevot δήλωσε κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Κίεβο ότι η χώρα του θα μπορούσε καταρχήν να συναινέσει στην αξιοποίηση των ρωσικών assets, εφόσον οι υπόλοιπες κυβερνήσεις της ΕΕ συμφωνήσουν να μοιραστούν τους σχετικούς κινδύνους.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς χωρίς τη συμμετοχή του Βελγίου οποιοδήποτε σχέδιο θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη.

Η ΕΕ αξιοποιεί ήδη τα κέρδη – Όχι όμως το κεφάλαιο

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη αποφασίσει να κατευθύνει προς την Ουκρανία τα έκτακτα κέρδη και τους τόκους που παράγονται από τα δεσμευμένα ρωσικά κεφάλαια.

Η νέα συζήτηση αφορά, ωστόσο, ένα πολύ πιο ευαίσθητο βήμα: την αξιοποίηση των ίδιων των περιουσιακών στοιχείων και όχι μόνο των αποδόσεών τους.

Η διαφορά είναι ουσιαστική, καθώς η χρήση του αρχικού κεφαλαίου εγείρει ζητήματα κρατικής ασυλίας, προστασίας περιουσίας και πιθανών ρωσικών προσφυγών.

Για τον λόγο αυτό, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν να διατηρούν επιφυλάξεις, παρά την αυξανόμενη πίεση για την εξεύρεση νέων πόρων υπέρ του Κιέβου.

Το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας αυξάνει την πίεση

Η ανάγκη για νέα χρηματοδότηση γίνεται ολοένα πιο πιεστική.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky έχει δηλώσει ότι ο αμυντικός προϋπολογισμός της χώρας εμφανίζει κενό 27 δισ. δολαρίων για το 2026, γεγονός που ενισχύει την πίεση προς τους Ευρωπαίους συμμάχους για νέες λύσεις.

Την ίδια στιγμή, η νέα κινητικότητα στις Βρυξέλλες συμπίπτει με εκτιμήσεις ότι ο πόλεμος μπορεί να εισέλθει σε νέα φάση κλιμάκωσης.

Σύμφωνα με ξεχωριστό δημοσίευμα του Bloomberg, η Ρωσία προετοιμάζεται να εντείνει τις επιθέσεις της, καθώς θεωρεί ότι οι διαπραγματεύσεις για ειρηνευτική συμφωνία έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο.

Κρίσιμη η συνάντηση στην Ιρλανδία

Η προσεχής συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στην Ιρλανδία αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο μπορεί να διαμορφωθεί νέα πολιτική συναίνεση.

Το βασικό ερώτημα είναι αν ο επιμερισμός του ρίσκου μεταξύ των κρατών-μελών μπορεί να κάμψει τις ενστάσεις του Βελγίου και να επαναφέρει ουσιαστικά στο τραπέζι μία πρόταση που μέχρι σήμερα παρέμενε νομικά και πολιτικά μπλοκαρισμένη.

Εάν υπάρξει συμφωνία, τα παγωμένα ρωσικά assets θα μπορούσαν να αποτελέσουν μία από τις σημαντικότερες νέες πηγές χρηματοδότησης της Ουκρανίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Η αβεβαιότητα απέκτησε τιμή»: Πόσα δισεκατομμύρια έχει κοστίσει ο πόλεμος στην ελληνική οικονομία
• Το εργαλείο που αυξάνει τις πωλήσεις στον κλάδο του Retail
• Πώς θα φορολογούνται τα κέρδη από κρυπτονομίσματα – Το σχέδιο του ΥΠΕΘΟ
• AI στη δουλειά: Πόσες ώρες κερδίζουν κάθε εβδομάδα οι εργαζόμενοι και τι δείχνει η ΕΚΤ;