Νέα έρευνα: Τόσες ώρες ύπνου συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου
- 28/05/2026, 23:14
- SHARE
- Μελέτη στο Nature εντόπισε ότι οι 6,4 έως 7,8 ώρες ύπνου συνδέονται με πιο υγιή βιολογική γήρανση.
- Τόσο ο λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος φαίνεται να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο προβλημάτων υγείας.
- Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η σταθερότητα και η ισορροπία στον ύπνο είναι σημαντικότερες από έναν απόλυτο αριθμό ωρών.
Νέα επιστημονική έρευνα έρχεται να αμφισβητήσει μία από τις πιο διαδεδομένες συμβουλές ευεξίας: ότι όλοι πρέπει να κοιμόμαστε οκτώ ώρες κάθε βράδυ.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, υπάρχει τελικά ένα συγκεκριμένο «sweet spot» ύπνου, με τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι η ιδανική διάρκεια κυμαίνεται μεταξύ 6,4 και 7,8 ωρών τη νύχτα.
Οτιδήποτε απέχει σημαντικά από αυτό το εύρος — είτε προς τα κάτω είτε προς τα πάνω — φαίνεται να σχετίζεται με ταχύτερη βιολογική γήρανση.
Το συμπέρασμα αυτό έρχεται σε αντίθεση τόσο με τη δημοφιλή θεωρία των «8 ωρών ύπνου», όσο και με προηγούμενες μελέτες που υποστήριζαν ότι λιγότερες από επτά ώρες ύπνου αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο υπέρτασης, καρδιοπαθειών και άλλων προβλημάτων υγείας.
«Ο πολύ λίγος ύπνος είναι κακός, αλλά και ο υπερβολικός ύπνος είναι επίσης κακός», δήλωσε στην Washington Post ο Mark Lachs, επικεφαλής του τμήματος Γηριατρικής και Παρηγορητικής Ιατρικής στο Weill Cornell Medicine, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
«Πρέπει να βρεις τη “σωστή” ισορροπία», πρόσθεσε.
Οι ερευνητές τονίζουν πάντως ότι οι ανάγκες ύπνου διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Κάποιοι λειτουργούν ιδανικά με έξι ώρες ύπνου, ενώ άλλοι χρειάζονται έως και εννέα. Υπάρχει μάλιστα ένα εξαιρετικά μικρό ποσοστό ανθρώπων — λιγότερο από το 1% του πληθυσμού — που μπορεί να λειτουργεί φυσιολογικά με μόλις τέσσερις ώρες ύπνου χωρίς εμφανείς επιπτώσεις στην υγεία.
Οι επιστήμονες προσπαθούν ακόμη να κατανοήσουν το φαινόμενο, με ορισμένες έρευνες να εστιάζουν σε γονιδιακές μεταλλάξεις που επηρεάζουν την παραγωγή της ορμόνης orexin, η οποία ρυθμίζει τον ύπνο.
Για τη νέα μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν βιοϊατρικά δεδομένα από περίπου 500.000 εθελοντές της βάσης δεδομένων UK Biobank.
Η ομάδα εξέτασε:
- αυτοαναφερόμενες συνήθειες ύπνου,
- μαγνητικές τομογραφίες οργάνων,
- αναλύσεις αίματος,
- και δεδομένα μεταβολισμού,
με στόχο τη δημιουργία ενός «βιολογικού ρολογιού γήρανσης» για τα όργανα του σώματος.
Όπως εξήγησε ο επικεφαλής της έρευνας Junhao Wen από το Columbia University, διαφορετικά όργανα ενδέχεται να γερνούν με διαφορετικούς ρυθμούς ακόμη και μέσα στο ίδιο σώμα.
Η ανάλυση αποκάλυψε ένα μοτίβο σε σχήμα U: όσο περισσότερο κάποιος απομακρυνόταν από το «ιδανικό» εύρος ύπνου, τόσο αυξανόταν η βιολογική φθορά του οργανισμού.
Λιγότερες από έξι ώρες ύπνου συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο ασθενειών και θνησιμότητας από κάθε αιτία.
Ωστόσο, αντίστοιχες αρνητικές επιπτώσεις εντοπίστηκαν και σε όσους κοιμούνταν περισσότερο από οκτώ ώρες τη νύχτα.
Οι ίδιοι οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι η μελέτη έχει περιορισμούς.
Τα δεδομένα του UK Biobank προέρχονται κυρίως από λευκούς Ευρωπαίους συμμετέχοντες, ενώ στην περίπτωση του υπερβολικού ύπνου δεν είναι ξεκάθαρο αν ο πολύς ύπνος προκαλεί χειρότερη υγεία ή αν συμβαίνει το αντίστροφο — δηλαδή αν άτομα με προβλήματα υγείας, κατάθλιψη ή επιταχυνόμενη γήρανση έχουν απλώς μεγαλύτερη ανάγκη για ύπνο.
Παρόλα αυτά, το βασικό συμπέρασμα της έρευνας παραμένει σαφές: η συνέπεια και η ισορροπία στον ύπνο φαίνεται να είναι πιο σημαντικές από το να κυνηγά κανείς έναν «μαγικό» αριθμό ωρών.
«Θα το αντιμετώπιζα ως έναν γενικό οδηγό», δήλωσε ο Wen. «Το βασικό μήνυμα είναι σταθερός ύπνος περίπου 6 έως 8 ώρες την ημέρα. Ξέρουμε ότι αυτό ωφελεί συνολικά την υγεία».