Πολυεκατομμυριούχος, ολιγάρχης κι φυγάς

REUTERS

Οι νέες περιπέτειες του αντικαθεστωτικού Καζάκου μεγιστάνα, Μουχτάρ Αμπλιάζοφ.

Καταζητείται εδώ και χρόνια για υπεξαίρεση κι απάτη στο Καζακστάν, στη Ρωσία και στην Ουκρανία. Εναντίον του, εκκρεμούν 11 δίκες στην Αγγλία, όπου μέχρι πρότινος ήταν το «καταφύγιό» του, μετά…. προσωρινού ασύλου. Και τώρα πια που βρίσκεται στα χέρια της γαλλικής δικαιοσύνης -μετά την ατυχή «φυγή» του, τον Ιούλιο, στην ειδυλλιακή Γαλλική Ριβιέρα- ο Μουχτάρ Αμπλιάζοφ ετοιμάζει τις βαλίτσες του για την επικείμενη έκδοσή του…

Το πού, θα φανεί μέσα στις επόμενες ημέρες. Επί του παρόντος, γαλλικό δικαστήριο αποφάσισε ότι ο μεγιστάνας και αντιφρονούντας από το Καζακστάν θα πρέπει να εκδοθεί πάραυτα, κατά προτεραιότητα στη Ρωσία. Οι κατηγορίες που τον βαρύνουν αφορούν σε υπεξαίρεση εκατομμυρίων δολαρίων από την καζακική εμπορική τράπεζα BTA Bank, την οποία ο Αμπλιάζοφ είχε στην κατοχή του, μέχρι την κρατικοποίησή της, το 2009. Εκτός από το Καζακστάν, η BTA δραστηριοποιείται επίσης σε Ρωσία και Ουκρανία -εξ’ ου και η διαμάχη του με τις αρχές της Μόσχας και του Κιέβου. Ενώ τα «λερωμένα» του ήταν επισήμως η αιτία για να ανοίξει νομικά μέτωπα με τις θυγατρικές εταιρίες της τράπεζας στην Αγγλία.

Διαβάστε ακόμη: Ο «φτωχός» πολυεκατομμυριούχος

Το περασμένο Φεβρουάριο -και με αφορμή τη μήνυση που κατέθεσε σε βάρος του η BTA Bank- καταδικάστηκε από δικαστήριο του Λονδίνου σε 22μηνη φυλάκιση για ασέβεια, επειδή… παρέβλεψε να δηλώσει τα περιουσιακά του στοιχεία. Κατά τη συνήθη του πια τακτική, ο Αμπλιάζοφ πήρε τότε και πάλι τον δρόμο της φυγής, σε μία μακρά «διαδρομή» που άρχισε το 2009 με την «απόδρασή» του από το Καζακστάν και τώρα φαίνεται ότι θα τερματίσει στη Γαλλία…

Μέχρι εδώ, όλα αυτά θα φάνταζαν σαν μία συνήθη ιστορία τραπεζικής απάτης, εάν ο μεγιστάνας Αμπλιάζοφ δεν ήταν παράλληλα μία από τις πιο ισχυρές αντιπολιτευόμενες φωνές στο Καζακστάν, έναντι του αυταρχικού προέδρου Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ, που κυβερνά τη χώρα με «Σιδηρά Πυγμή» από το 1990!

Τυπικά, η έχθρα μεταξύ των δύο ανδρών κρατά από το 2001, όταν ο Αμπλιάζοφ συνίδρυσε το αντιπολιτευόμενο κόμμα Δημοκρατική Επιλογή. Με συνοπτικές διαδικασίες, φυλακίστηκε το 2002, του απονεμήθηκε χάρη το 2003 και λίγο-πολύ αυτοεξορίστηκε στη Ρωσία για τα επόμενα δύο χρόνια. Το 2006, ο Αμπλιάζοφ επέστρεψε στο Αλμάτι, αυτή τη φορά πατώντας «πόδι» -μέσω της εξαγοράς της BTA Bank- και στον τραπεζικό τομέα. Μέχρι που ο Ναζαρμπάγιεφ του έκοψε τα «πόδια» με την κρατικοποίησή της…

Μοιραία, οι υποστηρικτές του Αμπλιάζοφ τον συγκρίνουν σήμερα με τον Ρώσο αντιφρονούντα μεγιστάνα Μιχαήλ Χοντορκόσφκι -που επίσης «έχτισε» την περιουσία του πάνω στα «ερείπια» της σοβιετικής οικονομίας. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες για υπεξαίρεση συνολικά 6 δισ δολαρίων. Και χαρακτηρίζει τις ποινικές διώξεις του πολιτικά υποκινούμενες, με στόχο την εκμηδένισή του ως μελλοντικού αντιπάλου του Ναζαρμπάγιεφ.

Σε αυτό το «κυνηγητό» μάλιστα βλέπει σύμπραξη της Μόσχας και του Κιέβου, που -όπως λέει- λειτουργούν για λογαριασμό του Ναζαρμπάγιεφ, καθώς αυτός έχει εν προκειμένω δεμένα τα «χέρια» του, λόγω κακού πολιτικού «μητρώου». Συν βέβαια ότι το Καζακστάν δεν έχει υπογράψει συμφωνία έκδοσης με το Παρίσι… Η διεθνής οργάνωση Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει καταγγείλει δημόσια ότι εάν τυχόν ο Αμπλιάζοφ εκδοθεί στο Καζακστάν, θα είναι ορατός ο κίνδυνος να πέσει θύμα κακοποίησης από τις αρχές και μίας στημένης δίκης. Τα μέλη της οικογενείας του -που είναι διασκορπισμένα σήμερα μεταξύ Βρετανίας, Ελβετίας και Ιταλίας- έχουν προειδοποιήσει αντίστοιχα ότι η ζωή του θα απειληθεί, εάν παραδοθεί στο Αλμάτι.

Με την ίδια προοπτική, μάλιστα, είχε ξεσπάσει τον περασμένο Μάιο διεθνής σάλος γύρω από τη σκανδαλώδη απέλαση της συζύγου του και της μίας κόρης τους από τη Ρώμη (αμφότερες επέστρεψαν τελικά σώες και αβλαβείς στην ιταλική πρωτεύουσα, τον περασμένο Δεκέμβριο).

«Η Ιταλία και η Βρετανία, αμφότερες με μεγάλες επενδύσεις στην ενεργειακή αγορά του Καζακστάν, κάθε άλλο παρά θα μπορούσαν να θεωρηθούν ουδέτερες πλευρές σε αυτή τη διαμάχη», ανέφερε χαρακτηριστικά τότε το Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL) -που εκπέμπει σε Ανατολική Ευρώπη, Κεντρική Ασία και Μέση Ανατολή, με τη χρηματοδότηση του αμερικανικού Κογκρέσου.

Αμέσως μετά την σημερινή δικαστική απόφαση στη «σύμμαχο» Γαλλία, η BTA εξέδωσε ανακοίνωση, εκφράζοντας την ικανοποίησή της. Ο νομικός εκπρόσωπος του Αμπλιάζοφ δήλωσε πάντως ότι θα ασκήσει έφεση κατά της απόφασης του γαλλικού δικαστηρίου…