Πώς η κρίση με το Ιράν κινδυνεύει να αφήσει τον Τραμπ πιο αποδυναμωμένο από ποτέ

• Με τη δημοτικότητά του να κατακρημνίζεται στο 34% και τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ να ξεπερνούν τα 4 δολάρια ανά γαλόνι ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, ο Τραμπ πιέζεται να βρει μια διέξοδο από μια σύγκρουση που είχε προβλέψει ότι θα διαρκούσε λίγες μόνο εβδομάδες.
• Παρά τα ισχυρά αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα που υποβάθμισαν τη στρατιωτική ικανότητα της Τεχεράνης, κανένας από τους βασικούς στόχους του Τραμπ (αλλαγή καθεστώτος, οριστικός τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος, διακοπή χρηματοδότησης σε Χαμάς και Χεζμπολάχ) δεν έχει επιτευχθεί.
• Το Ιράν, χρησιμοποιώντας ως μοχλό πίεσης τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ (απ’ όπου διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου), δείχνει αποφασισμένο να παίξει το παιχνίδι των καθυστερήσεων, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική του θέση παρά το γεγονός ότι στρατιωτικά είναι αποδυναμωμένο.

Η σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν έχει εξελιχθεί σε έναν γεωπολιτικό γρίφο χωρίς προφανή στρατηγική εξόδου. Αν και η εκεχειρία της 8ης Απριλίου βρίσκεται θεωρητικά σε ισχύ, η απόρριψη από τον Ντόναλντ Τραμπ της τελευταίας ειρηνευτικής πρότασης της Τεχεράνης επαναφέρει το φάσμα της κλιμάκωσης. Το Ιράν πρότεινε να συζητηθεί η επαναλειτουργία των ζωτικών Στενών του Ορμούζ και να αφεθεί το ακανθώδες ζήτημα του πυρηνικού του προγράμματος για μεταγενέστερο χρόνο — ένας όρος που ο Λευκός Οίκος απέρριψε κατηγορηματικά.

Όπως επισημαίνει το Reuters, η αδυναμία επίτευξης μιας καθαρής στρατιωτικής ή διπλωματικής νίκης δημιουργεί ένα εφιαλτικό σενάριο για τους Ρεπουμπλικάνους ενόψει των εκλογών. Οι οικονομικές επιπτώσεις χτυπούν ευθέως τον Αμερικανό ψηφοφόρο. Αν ο Τραμπ δεν καταφέρει να ανακτήσει τον έλεγχο της υδάτινης οδού από τους Φρουρούς της Επανάστασης, «θα μείνει στην ιστορία ως ο πρόεδρος των ΗΠΑ που έκανε τον κόσμο λιγότερο ασφαλή», σημειώνει η ειδική σε θέματα Μέσης Ανατολής, Laura Blumenfeld.

Όλα τα σενάρια στο τραπέζι

Χωρίς ξεκάθαρο τέλος στον ορίζοντα, ο Τραμπ εξετάζει εναλλακτικές στρατηγικές που ακροβατούν ανάμεσα στον οικονομικό στραγγαλισμό και τη νέα ανάφλεξη. Σύμφωνα με πηγές του Λευκού Οίκου, ο Αμερικανός πρόεδρος συζητά το ενδεχόμενο ενός παρατεταμένου ναυτικού αποκλεισμού (που θα μπορούσε να κρατήσει μήνες) για να μηδενίσει τις πετρελαϊκές εξαγωγές του Ιράν, πιέζοντάς το για αποπυρηνικοποίηση. Παράλληλα, το Πεντάγωνο έχει ήδη ετοιμάσει σχέδια για νέες «σύντομες και ισχυρές» επιθέσεις, προκειμένου να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ με τη βία.

Η πίεση ωστόσο εντείνεται και από τη διεθνή κοινότητα. Οι ευρωπαϊκές χώρες, παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, βλέπουν τις οικονομίες τους να κλυδωνίζονται από το ενεργειακό σοκ και επικρίνουν ανοιχτά την αμερικανική στρατηγική, αφού δεν είχαν καν ενημερωθεί πριν το ξέσπασμα του πολέμου. Από την πλευρά του, ο Τραμπ κατηγορεί τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ ότι δεν συνδράμουν με το ναυτικό τους στην προσπάθεια απεγκλωβισμού του Ορμούζ.

Ο κίνδυνος του «παγωμένου πολέμου»

Μέσα σε αυτό το κλίμα, διπλωμάτες και αναλυτές προειδοποιούν για τον κίνδυνο ενός μόνιμου «παγωμένου πολέμου». Ακόμα κι αν ο Τραμπ επιλέξει να ανακηρύξει μια μονομερή «νίκη» και να αποχωρήσει –σενάριο που ήδη μελετούν οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες– η Τεχεράνη θα το ερμηνεύσει ως δική της στρατηγική επιτυχία, μόνο και μόνο επειδή το καθεστώς επιβίωσε της αμερικανικής στρατιωτικής επίθεσης.

Το Ιράν φαίνεται να έχει αντιληφθεί πλήρως τη δύναμη που του προσφέρει το Ορμούζ. Όπως αναφέρει ο Jon Alterman του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, η Τεχεράνη έχει συνειδητοποιήσει ότι, ακόμη και σοβαρά αποδυναμωμένη, μπορεί να κλείσει τη στρόφιγγα της παγκόσμιας ενέργειας κατά βούληση. Αυτή ακριβώς η επίγνωση, καταλήγει, «αφήνει το Ιράν πιο δυνατό από ό,τι ήταν πριν από τον πόλεμο».