Σήμα Διαφορετικότητας – Δόμνα Μιχαηλίδου: Οι αόρατοι φραγμοί στην πορεία προς την ηγεσία

Από το Προεδρικό Μέγαρο, όπου το 2019 την πέρασαν για συνοδό υπουργού, μέχρι την περίοδο της εγκυμοσύνης της, όταν κανείς δεν θεωρούσε πιθανό να αναλάβει ένα απαιτητικό κυβερνητικό χαρτοφυλάκιο εκείνη τη χρονική στιγμή, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου επιστράτευσε προσωπικά βιώματα για να μιλήσει για τα στερεότυπα που εξακολουθούν να συνοδεύουν την πορεία των γυναικών προς την ηγεσία. 

Κατά την πρώτη απονομή του Σήματος Διαφορετικότητας σε 41 επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, η υπουργός συνέδεσε τις προσωπικές αυτές εμπειρίες με τη συζήτηση γύρω από τη συμπερίληψη στους χώρους εργασίας, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική ισότητα δεν κρίνεται μόνο από την πρόσβαση σε έναν οργανισμό, αλλά και από τις δυνατότητες εξέλιξης που προσφέρονται στη συνέχεια.

Οι αναφορές της υπουργού έγιναν στο πλαίσιο της πρώτης εκδήλωσης για το Σήμα Διαφορετικότητας, μιας πρωτοβουλίας του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας που στοχεύει στην αναγνώριση επιχειρήσεων οι οποίες υιοθετούν πολιτικές ίσης μεταχείρισης, διαφορετικότητας και συμπερίληψης. Συνολικά 41 επιχειρήσεις έλαβαν το σχετικό σήμα, το οποίο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για τις καλές πρακτικές στον χώρο της εργασίας και της διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.

Ιστορίες από την πρώτη γραμμή της πολιτικής

«Πρώτη μέρα που ορκίστηκα στο λειτούργημα αυτό, το 2019, ήταν πολλαπλά τα χτυπήματα», ανέφερε η υπουργός, περιγράφοντας δύο περιστατικά που, όπως υποστήριξε, αποτυπώνουν στερεότυπα τα οποία εξακολουθούν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι γυναίκες σε θέσεις ευθύνης. Όπως διηγήθηκε, κατά την άφιξή της στο Προεδρικό Μέγαρο για την ορκωμοσία της, της υπέδειξαν τον χώρο των συνοδών, θεωρώντας ότι συνόδευε κάποιο κυβερνητικό στέλεχος και όχι ότι επρόκειτο η ίδια να ορκιστεί ως υπουργός.

Ανάλογη ήταν, σύμφωνα με την περιγραφή της, και η εμπειρία της κατά την πρώτη ημέρα στο υπουργείο, όταν οδηγήθηκε στον χώρο της γραμματείας, με την ευγενική παρατήρηση, δε, ότι μπορούσε να επιλέξει όποιο γραφείο επιθυμούσε. Για την ίδια, τα περιστατικά αυτά αποτελούν παραδείγματα προκαταλήψεων που λειτουργούν συχνά ασυνείδητα και επηρεάζουν την εικόνα που διαμορφώνεται για τις γυναίκες που αναλαμβάνουν θέσεις ηγεσίας.

Συνδέοντας τις προσωπικές της εμπειρίες με το ευρύτερο ζήτημα της διαφορετικότητας στους χώρους εργασίας, η κ. Μιχαηλίδου υποστήριξε ότι η συμπερίληψη δεν εξαντλείται στην πρόσληψη εργαζομένων από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες. «Η συμπερίληψη δεν μετριέται μόνο στο ποιοι μπαίνουν σε μια επιχείρηση αλλά και στην πορεία τους εντός της επιχείρησης», σημείωσε, τονίζοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα αφορά τις ευκαιρίες εξέλιξης, τις προαγωγές και την πρόσβαση σε θέσεις ευθύνης.

Όπως σημείωσε, η πραγματική αξιολόγηση μιας πολιτικής συμπερίληψης προκύπτει όταν εξετάζεται κατά πόσο όλοι οι εργαζόμενοι έχουν τις ίδιες δυνατότητες να προχωρήσουν επαγγελματικά, ανεξάρτητα από το φύλο, την ηλικία ή άλλα χαρακτηριστικά.

Η μητρότητα ως εμπόδιο στην αντίληψη των άλλων

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, η υπουργός αναφέρθηκε και στην περίοδο κατά την οποία βρισκόταν στον έβδομο μήνα της εγκυμοσύνης της, όπου, παράλληλα, πραγματοποιούνταν κυβερνητικός ανασχηματισμός. «Το κινητό μου δεν χτύπησε ούτε μία φορά», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι κανείς δεν θεωρούσε πιθανό να της ανατεθεί ένα σημαντικό χαρτοφυλάκιο εκείνη τη χρονική στιγμή. «Ωστόσο, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης έσπασε ένα ακόμη στερεότυπο», πρόσθεσε η Δ. Μιχαηλίδου.

Κατά την ίδια, το γεγονός αυτό αποκαλύπτει πόσο βαθιά ριζωμένο παραμένει το στερεότυπο ότι μια γυναίκα που πρόκειται να γίνει μητέρα δύσκολα μπορεί να αναλάβει απαιτητικά καθήκοντα ή να διεκδικήσει μια θέση υψηλής ευθύνης. Η αναφορά αυτή συνδέθηκε με τη συζήτηση γύρω από την εξέλιξη των γυναικών στους επαγγελματικούς χώρους, όπου η μητρότητα εξακολουθεί συχνά να αντιμετωπίζεται ως παράγοντας που περιορίζει τις προοπτικές εξέλιξης.

Η κ. Μιχαηλίδου στάθηκε και στη χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική ζωή, υποστηρίζοντας ότι εξακολουθούν να είναι λίγες όσες αποφασίζουν να ασχοληθούν με τα κοινά, αλλά και λίγες όσες παραμένουν ενεργές σε βάθος χρόνου. Όπως ανέφερε, εξακολουθεί να υπάρχει ένα ισχυρό στερεότυπο για το πώς πρέπει να είναι μια γυναίκα πολιτικός, γεγονός που αποθαρρύνει πολλές νέες γυναίκες από το να διεκδικήσουν ρόλο στη δημόσια ζωή. Η ίδια χαρακτήρισε σπάνια την εικόνα μιας «κανονικής γυναίκας» στην πολιτική, υποστηρίζοντας ότι η απόσταση ανάμεσα στην καθημερινότητα ενός ανθρώπου και στην εικόνα που συχνά αποδίδεται στους πολιτικούς εξακολουθεί να είναι μεγάλη.

Αναφερόμενη στις αντιδράσεις που έχουν εκφραστεί για το Σήμα Διαφορετικότητας, τις χαρακτήρισε ανυπόστατα ψεύδη, με την ίδια να υποστηρίζει ότι η καλύτερη απάντηση βρίσκεται στις ίδιες τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στη διαδικασία και στις πολιτικές που εφαρμόζουν. Όπως σημείωσε, η διαφορετικότητα και η συμπερίληψη δεν αποτελούν ιδεολογική συζήτηση, αλλά πρακτικές που επηρεάζουν την καθημερινότητα των εργαζομένων και τη λειτουργία των οργανισμών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μιχάλης Τυρίμος (Capacitor Partners): Ελλάδα και Κύπρος χτίζουν κοινό οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης
• Ανάπτυξη χωρίς ευημερία; Γιατί οι Έλληνες δεν νιώθουν την οικονομική ανάκαμψη
• Τουρισμός: Άλμα 37% στα έσοδα και 27% στις αφίξεις – Νέο ρεκόρ προ των πυλών
• ΤτΕ: Ανθεκτική η ελληνική οικονομία, αλλά εντείνονται οι πληθωριστικές πιέσεις – Ανάπτυξη 1,9% φέτος