Θέλετε να θυμάστε περισσότερο; Οι νευροεπιστήμονες προτείνουν χαρτί και στυλό
- Η χειρόγραφη γραφή ενεργοποιεί ισχυρότερες νευρωνικές συνδέσεις που σχετίζονται με τη μνήμη και τη μάθηση.
- Η πληκτρολόγηση είναι ταχύτερη, αλλά φαίνεται να προσφέρει μικρότερη γνωστική επεξεργασία των πληροφοριών.
- Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αντικατάσταση του χειρόγραφου γραψίματος από ψηφιακές συσκευές μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τη μαθησιακή διαδικασία.
Υπάρχουν φορές που η επιστήμη έρχεται απλώς να επιβεβαιώσει κάτι που βαθιά μέσα μας γνωρίζαμε ήδη, αλλά για κάποιο λόγο σταματήσαμε να κάνουμε.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η παλιά συμβουλή ότι ο καλύτερος τρόπος για να θυμάσαι κάτι είναι να το γράφεις με το χέρι. Γι’ αυτό και οι δάσκαλοι στο σχολείο μας έβαζαν να γράφουμε ξανά και ξανά τις ίδιες λέξεις. Κάπου στην πορεία, όμως, πείσαμε τους εαυτούς μας ότι είναι πιο αποτελεσματικό να κρατάμε σημειώσεις σε laptop ή κινητό.
Σίγουρα, το πληκτρολόγιο είναι πιο γρήγορο. Το πρόβλημα είναι ότι δεν είναι εξίσου αποτελεσματικό. Τουλάχιστον αυτό δείχνει η επιστήμη.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Psychology τοποθέτησε 36 φοιτητές σε συστήματα καταγραφής εγκεφαλικής δραστηριότητας με 256 αισθητήρες. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν αρχικά να γράψουν λέξεις με ψηφιακή πένα και στη συνέχεια να πληκτρολογήσουν τις ίδιες λέξεις σε πληκτρολόγιο.
Οι ερευνητές δεν ενδιαφέρονταν για την ταχύτητα ή την ακρίβεια. Ήθελαν να δουν τι συμβαίνει πραγματικά στον εγκέφαλο όταν κρατάμε σημειώσεις.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η χειρόγραφη γραφή ενεργοποιεί ένα ευρύ δίκτυο συνδέσεων σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται άμεσα με τη μνήμη και τη μάθηση. Αντίθετα, η πληκτρολόγηση προκάλεσε ελάχιστη αντίστοιχη δραστηριότητα.
Η επιστημονική εξήγηση σχετίζεται με τις λεγόμενες συχνότητες θήτα και άλφα, οι οποίες συνδέονται με τη λειτουργική μνήμη, την αποθήκευση νέων πληροφοριών και τη μακροχρόνια μάθηση.
Ωστόσο, δεν χρειάζεται να εμβαθύνει κανείς στη νευροεπιστήμη για να κατανοήσει τι συμβαίνει.
Η γραφή με το χέρι αποτελεί μια σύνθετη κινητική διαδικασία. Για να σχηματίσουμε κάθε γράμμα, ο εγκέφαλος πρέπει να συντονίσει ταυτόχρονα την όραση, τις κινήσεις του χεριού και την αίσθηση της επαφής με το χαρτί.
Αυτή ακριβώς η πολύπλοκη διαδικασία δημιουργεί ισχυρότερες νευρωνικές συνδέσεις.
Η πληκτρολόγηση, αντίθετα, βασίζεται στην επανάληψη της ίδιας κίνησης ανεξαρτήτως γράμματος. Ο εγκέφαλος επεξεργάζεται πολύ λιγότερες πληροφορίες.
Γι’ αυτό και θυμόμαστε ευκολότερα όσα γράφουμε.
Δεν πρόκειται για κάποια «μαγική» ιδιότητα της γραφής. Απλώς, όταν γράφουμε με το χέρι, ο εγκέφαλος εργάζεται πολύ περισσότερο απ’ ό,τι όταν πατάμε πλήκτρα.
Οι εφαρμογές είναι ιδανικές για την αποθήκευση και οργάνωση πληροφοριών. Το σημειωματάριο, όμως, παραμένει το εργαλείο που μας βοηθά να επεξεργαζόμαστε ιδέες, να σκέφτεται πιο καθαρά και να θυμάται καλύτερα.
Το συμπέρασμα των ερευνητών είναι απλό.
Όταν κάτι έχει πραγματικά σημασία — είτε πρόκειται για μια διάλεξη, μια επαγγελματική συνάντηση ή μια νέα έννοια που θέλουμε να κατανοήσουμε — το laptop ίσως να μην είναι το ιδανικό εργαλείο.
Ο φοιτητής που κρατά σημειώσεις με χαρτί και στυλό δημιουργεί περισσότερες νευρωνικές συνδέσεις από εκείνον που πληκτρολογεί σε ένα MacBook. Το ίδιο ισχύει και για τον εργαζόμενο που σημειώνει χειρόγραφα σε μια σύσκεψη.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το όφελος προέρχεται ακριβώς από τις πολύπλοκες και διαφορετικές κινήσεις που απαιτεί η δημιουργία κάθε γράμματος.
Κάθε γράμμα είναι διαφορετικό και αναγκάζει τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί περισσότερα ερεθίσματα. Αυτό δημιουργεί το είδος της νευρωνικής δραστηριότητας που συνδέεται με τη μάθηση και τη μακροχρόνια μνήμη.
Η πληκτρολόγηση παρακάμπτει μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ψηφιακές σημειώσεις είναι κακές. Παραμένουν απαραίτητες για τη συγγραφή μεγάλων κειμένων, τη συνεργασία με άλλους ή την επεξεργασία εγγράφων.
Όμως, όταν ο στόχος είναι η απομνημόνευση και η βαθύτερη κατανόηση μιας πληροφορίας, το χαρτί και το στυλό φαίνεται να υπερέχουν.
Οι ερευνητές προειδοποιούν μάλιστα ότι η σχεδόν καθολική αντικατάσταση της χειρόγραφης γραφής από την πληκτρολόγηση στα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα ενδέχεται να επηρεάζει τη μαθησιακή διαδικασία με τρόπους που δεν έχουμε ακόμη πλήρως κατανοήσει.
Ίσως τελικά το σημειωματάριο και το στυλό να μην αποτελούν μια νοσταλγική συνήθεια ή μια αναμέτρηση ανάμεσα στο αναλογικό και το ψηφιακό.
Ίσως να παραμένουν απλώς το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για να θυμόμαστε όσα πραγματικά έχουν σημασία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Θα μπορούμε να φτιάξουμε AI συναδέλφους; Το νέο μεγάλο στοίχημα της OpenAI
- Alphabet: Στην αγορά ομολόγων για 15 δισ. δολάρια εν μέσω AI boom
- Από τα chips στα data centers: Πού κρίνεται πλέον η υπεροχή στην τεχνητή νοημοσύνη
