Το «Ορμούζ» των σιτηρών: Η Μαύρη Θάλασσα απειλεί την παγκόσμια αγορά τροφίμων

• Η Μαύρη Θάλασσα απειλεί την παγκόσμια αγορά σιτηρών καθώς οι επιθέσεις περιορίζουν τις εξαγωγές Ρωσίας και Ουκρανίας.
• Οι εξαγωγές σιταριού των δύο χωρών αναμένεται να μειωθούν περίπου 50% την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου.
• Αίγυπτος και άλλοι μεγάλοι εισαγωγείς αναζητούν εναλλακτικές προμήθειες, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και τον κίνδυνο νέων πιέσεων στις τιμές τροφίμων.

Ενώ το διεθνές ενδιαφέρον είναι στραμμένο στα Στενά του Ορμούζ και στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή για την αγορά πετρελαίου, ένα αντίστοιχο μέτωπο διαμορφώνεται στη Μαύρη Θάλασσα, με επίκεντρο αυτή τη φορά τα σιτηρά.

Η κλιμάκωση του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας έχει περιορίσει τις εξαγωγές από μια περιοχή που αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την παγκόσμια αγορά τροφίμων. Ρωσία και Ουκρανία αντιπροσωπεύουν από κοινού πάνω από το ένα τέταρτο του παγκόσμιου εμπορίου σιταριού, ενώ έχουν σημαντικό μερίδιο και στις αγορές ηλιελαίου και καλαμποκιού.

Από τον Ιούλιο, οι επιθέσεις σε λιμάνια, τερματικούς σταθμούς, αποθήκες και εμπορικά πλοία έχουν δυσκολέψει τη μεταφορά των φορτίων. Σύμφωνα με στοιχεία της SovEcon που επικαλείται το Bloomberg, οι εξαγωγές σιταριού από Ρωσία και Ουκρανία για την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου αναμένεται να είναι περίπου 50% χαμηλότερες από πέρυσι.

Οι εναλλακτικές διαδρομές δεν επαρκούν

Η Ουκρανία προσπαθεί να διοχετεύσει μεγαλύτερες ποσότητες μέσω χερσαίων και ποτάμιων διαδρομών, με το λιμάνι της Κωνστάντζας στη Ρουμανία να αποτελεί βασική εναλλακτική. Ωστόσο, οι περιορισμένες υποδομές, η συμφόρηση και τα προβλήματα στον Δούναβη περιορίζουν τη δυνατότητα των διαδρομών αυτών να αντικαταστήσουν τις θαλάσσιες εξαγωγές.

Η Ρωσία, από την πλευρά της, στρέφεται περισσότερο προς τη Βαλτική, την Κασπία και την Άπω Ανατολή. Οι εναλλακτικές αυτές διαδρομές είναι όμως ακριβότερες και απαιτούν μεγαλύτερες χερσαίες μεταφορές.

Όπως αναφέρει στην ανάλυσή του το Bloomberg, οι αγοραστές αναζητούν πλέον φορτία από τη Γαλλία, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία, τις χώρες της Βαλτικής, την Αργεντινή, την Ινδία και την Αυστραλία. Η μετατόπιση αυτή αυξάνει το κόστος μεταφοράς και περιορίζει τα περιθώρια της αγοράς.

Από την Αίγυπτο μέχρι την Ασία

Οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές της Μαύρης Θάλασσας. Η Αίγυπτος, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας σιταριού παγκοσμίως, δεν έχει λάβει φορτία από την περιοχή εδώ και περίπου έναν μήνα.

Παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζουν επιχειρήσεις στην Ασία. Μύλοι στο Βιετνάμ, για παράδειγμα, αναγκάστηκαν να αναζητήσουν φορτία από τη Βουλγαρία και τις ΗΠΑ, σε υψηλότερες τιμές.

Την ίδια στιγμή, οι αγορές σιτηρών αντιμετωπίζουν ήδη πιέσεις από το αυξημένο κόστος ενέργειας και λιπασμάτων, την ξηρασία σε ορισμένες περιοχές και τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Ο κίνδυνος για τις τιμές των τροφίμων

Το βασικό ζήτημα είναι πλέον αν η διαταραχή στη Μαύρη Θάλασσα θα μετατραπεί σε ευρύτερη πληθωριστική πίεση. Οι μεγαλύτερες αποστάσεις, τα αυξημένα ασφάλιστρα και η περιορισμένη χωρητικότητα των εναλλακτικών διαδρομών προσθέτουν κόστος στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Η Τουρκία επιδιώκει μια νέα συμφωνία για την ασφαλή εξαγωγή ουκρανικών σιτηρών, αντίστοιχη με την πρωτοβουλία του 2022. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει αντίστοιχος μηχανισμός που να εξασφαλίζει την απρόσκοπτη μεταφορά των φορτίων, σύμφωνα με το Bloomberg.

Έτσι, η Μαύρη Θάλασσα εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για την παγκόσμια αγορά τροφίμων, με τις εξελίξεις στο μέτωπο να επηρεάζουν πλέον όχι μόνο τις δύο εμπλεκόμενες χώρες αλλά και το κόστος του ψωμιού, των τροφίμων και των αγροτικών προϊόντων σε αγορές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τραμπ: Προωθεί μεγάλη συμφωνία για ποτάσα από τη Λευκορωσία – Πιέσεις στις καναδικές εταιρείες
• Άλτμαν στον ΟΗΕ: Η OpenAI ζητά κοινά πρότυπα για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης
• Kiefer: Το ελληνικό AI βγαίνει στην ευρωπαϊκή αγορά