Έξι δισεκατομμυριούχοι που δεν σκοπεύουν να αφήσουν την περιουσία τους στα παιδιά τους
- Περίπου 84 τρισ. δολάρια εκτιμάται ότι θα μεταβιβαστούν στις νεότερες γενιές έως το 2045, στη μεγαλύτερη διαγενεακή μεταφορά πλούτου που έχει καταγραφεί.
- Δισεκατομμυριούχοι όπως οι Γουόρεν Μπάφετ, Μπιλ Γκέιτς και Μαρκ Ζούκερμπεργκ έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας τους σε φιλανθρωπικούς σκοπούς.
- Κοινή θέση τους είναι ότι η κληρονόμηση τεράστιων ποσών μπορεί να περιορίσει την ανεξαρτησία των παιδιών και να ενισχύσει τη συγκέντρωση πλούτου από γενιά σε γενιά.
Κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες, οι κληρονόμοι των πλουσιότερων οικογενειών του κόσμου αναμένεται να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερες περιουσίες.
Έως το 2045 υπολογίζεται ότι περίπου 84 τρισ. δολάρια θα αλλάξουν χέρια, στο πλαίσιο της μεγαλύτερης διαγενεακής μεταφοράς πλούτου στην ιστορία.
Δεν σκοπεύουν, ωστόσο, όλοι οι δισεκατομμυριούχοι να παραδώσουν το σύνολο της περιουσίας τους στα παιδιά τους.
Ορισμένοι από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο υποστηρίζουν ότι οι απόγονοί τους πρέπει να δημιουργήσουν τη δική τους πορεία, αντί να βασιστούν σε μια τεράστια κληρονομιά. Για τον λόγο αυτό, έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου τους σε φιλανθρωπικές οργανώσεις, ιδρύματα και δράσεις κοινωνικού ή περιβαλλοντικού χαρακτήρα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε ο Τσακ Φίνι, ο οποίος είχε δημιουργήσει περιουσία σχεδόν 8 δισ. δολαρίων από τον κλάδο των καταστημάτων αφορολόγητων ειδών.
Ο Φίνι διέθεσε σχεδόν όλα τα χρήματά του μέσω του ιδρύματος Atlantic Philanthropies και πέθανε τον Οκτώβριο του 2023 έχοντας προσωπική περιουσία περίπου 2 εκατ. δολαρίων.
Μία από τις πέντε κόρες του είχε δηλώσει ότι η απόφαση του πατέρα της τις προστάτευσε από ανθρώπους που ενδεχομένως θα τους συμπεριφέρονταν διαφορετικά λόγω των χρημάτων και τις βοήθησε να ζήσουν ως «κανονικοί άνθρωποι».
Ακολουθούν έξι από τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου που δεν σχεδιάζουν να αφήσουν δισεκατομμύρια στα παιδιά τους.
Μαρκ Ζούκερμπεργκ
Το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του ιδρυτή του Facebook και διευθύνοντος συμβούλου της Meta, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, συνδέεται με τη συμμετοχή του στην εταιρεία τεχνολογίας.
Ο Ζούκερμπεργκ και η σύζυγός του, Πρισίλα Τσαν, έχουν ανακοινώσει ότι σκοπεύουν να διαθέσουν σταδιακά το 99% των μετοχών τους στη Meta για την προώθηση της ισότητας, της εκπαίδευσης και της ιατρικής έρευνας.
Η απόφαση ανακοινώθηκε μετά τη γέννηση της πρώτης τους κόρης το 2015 και υλοποιείται μέσω του Chan Zuckerberg Initiative, το οποίο έχει δημιουργηθεί για την αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων, τη βελτίωση της εκπαίδευσης και την πρόληψη ή θεραπεία ασθενειών.
Σε αντίθεση με ένα παραδοσιακό φιλανθρωπικό ίδρυμα, το Chan Zuckerberg Initiative έχει τη μορφή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης. Αυτό του επιτρέπει, εκτός από τη χορήγηση δωρεών, να πραγματοποιεί επενδύσεις και να συμμετέχει σε πολιτικές παρεμβάσεις.
Το ζευγάρι, το οποίο έχει τρία παιδιά, έχει δηλώσει ότι τα κέρδη από τις επενδύσεις της πρωτοβουλίας θα επιστρέφουν στις δράσεις και στα προγράμματά της.
Λορίν Πάουελ Τζομπς
Η Λορίν Πάουελ Τζομπς, χήρα του συνιδρυτή της Apple Στιβ Τζομπς, κληρονόμησε σημαντικές συμμετοχές στην Apple και στη Walt Disney Company.
Δεν σκοπεύει, όμως, να μεταβιβάσει το σύνολο της περιουσίας της στα τρία παιδιά της.
«Δεν με ενδιαφέρει η δημιουργία κληρονομικού πλούτου και τα παιδιά μου το γνωρίζουν», είχε δηλώσει το 2020, προσθέτοντας ότι ούτε ο Στιβ Τζομπς ενδιαφερόταν για τη δημιουργία μιας οικογενειακής οικονομικής δυναστείας.
Η Πάουελ Τζομπς σκοπεύει να διαθέσει τον πλούτο της σε δράσεις που ενισχύουν με βιώσιμο τρόπο ανθρώπους και κοινότητες.
Μεγάλο μέρος της φιλανθρωπικής της δραστηριότητας πραγματοποιείται μέσω του Emerson Collective, το οποίο δραστηριοποιείται σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η μετανάστευση, το περιβάλλον και η κοινωνική δικαιοσύνη.
Ιβόν Σουινάρ
Ο ιδρυτής της Patagonia, Ιβόν Σουινάρ, εγκατέλειψε στην πράξη την ιδιότητα του δισεκατομμυριούχου τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν μεταβίβασε την ιδιοκτησία της εταιρείας σε ένα καταπίστευμα και έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό αφιερωμένο στην προστασία του περιβάλλοντος.
Το Patagonia Purpose Trust κατέχει το 2% της εταιρείας και το σύνολο των μετοχών με δικαίωμα ψήφου, ώστε να διασφαλίζει ότι η Patagonia παραμένει πιστή στην αποστολή της.
Το υπόλοιπο 98% και οι μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου ανήκουν στο Holdfast Collective, το οποίο χρησιμοποιεί τα κέρδη της εταιρείας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την προστασία της φύσης.
Σύμφωνα με την εταιρεία, τα ετήσια μερίσματα που μπορούν να διατίθενται για περιβαλλοντικές δράσεις υπολογίζονται περίπου στα 100 εκατ. δολάρια, ανάλογα με την οικονομική απόδοση της Patagonia.
Τα δύο παιδιά του Σουινάρ συμμετείχαν στη διαδικασία και υποστήριξαν την απόφαση, καθώς δεν ήθελαν να θεωρηθούν οι οικονομικοί δικαιούχοι της περιουσίας του πατέρα τους.
Μάικλ Μπλούμπεργκ
Ο ιδρυτής της Bloomberg L.P., Μάικλ Μπλούμπεργκ, έχει δημιουργήσει μία από τις μεγαλύτερες περιουσίες στον κόσμο μέσα από τον ομώνυμο όμιλο ενημέρωσης και χρηματοοικονομικών δεδομένων.
Παρά το μέγεθος του πλούτου του, δεν σκοπεύει να μεταβιβάσει την εταιρεία ή το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του στις δύο κόρες του.
Ο Μπλούμπεργκ έχει ανακοινώσει ότι, μετά τον θάνατό του, η εταιρεία θα περάσει σε καταπίστευμα που θα χρηματοδοτεί το Bloomberg Philanthropies, το φιλανθρωπικό του ίδρυμα.
Λόγω της αμερικανικής φορολογικής νομοθεσίας, το καταπίστευμα θα πρέπει στη συνέχεια να προχωρήσει στην πώληση της εταιρείας μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Ο ίδιος έχει επίσης ταχθεί κατά της πρόσληψης παιδιών εύπορων επιχειρηματιών στις οικογενειακές εταιρείες αποκλειστικά λόγω της συγγένειάς τους, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια πρακτική είναι άδικη απέναντι στους υπόλοιπους εργαζομένους.
Μπιλ Γκέιτς
Ο συνιδρυτής της Microsoft, Μπιλ Γκέιτς, έχει διαθέσει μεγάλο μέρος των μετοχών και του πλούτου του για τη χρηματοδότηση του Gates Foundation.
Τα τρία παιδιά του δεν αναμένεται να κληρονομήσουν παρά ένα πολύ μικρό μέρος της συνολικής του περιουσίας.
Ο Γκέιτς έχει δηλώσει ότι θα πρέπει να «βρουν τον δικό τους δρόμο», καθώς θεωρεί ότι η μεταβίβαση τεράστιων ποσών δεν αποτελεί απαραίτητα προσφορά προς τα παιδιά.
Η προσέγγισή του επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τις απόψεις του Γουόρεν Μπάφετ σχετικά με τον κληρονομικό πλούτο.
Μαζί με τον Μπάφετ και την πρώην σύζυγό του, Μελίντα Φρεντς Γκέιτς, δημιούργησαν το 2010 το Giving Pledge, καλώντας τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου να δεσμευτούν ότι θα διαθέσουν το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας τους σε φιλανθρωπικούς σκοπούς κατά τη διάρκεια της ζωής τους ή μετά τον θάνατό τους.
Γουόρεν Μπάφετ
Ο Γουόρεν Μπάφετ έχει εκφράσει εδώ και δεκαετίες την αντίθεσή του στη μεταβίβαση τεράστιων περιουσιών από γενιά σε γενιά.
Ο επικεφαλής της Berkshire Hathaway έχει υποστηρίξει ότι τα παιδιά του πρέπει να δημιουργήσουν τη δική τους θέση στον κόσμο και ότι η κληρονόμηση υπέρογκων ποσών μόνο και μόνο επειδή κάποιος «γεννήθηκε από τη σωστή μήτρα» αποτελεί αντικοινωνική πρακτική.
Η φιλοσοφία του συνοψίζεται στη γνωστή θέση ότι οι εύποροι γονείς πρέπει να αφήνουν στα παιδιά τους αρκετά χρήματα ώστε να μπορούν να κάνουν οτιδήποτε, αλλά όχι τόσα ώστε να μην κάνουν τίποτα.
Το 2006, ο Μπάφετ δεσμεύτηκε να διαθέσει το σύνολο σχεδόν των μετοχών του στην Berkshire Hathaway σε φιλανθρωπικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων ιδρυμάτων που διοικούνται από τα παιδιά του.
Παράλληλα, έχει προβλέψει ότι μετά τον θάνατό του το υπόλοιπο της περιουσίας του θα μεταφερθεί σε ένα φιλανθρωπικό καταπίστευμα.
Τα τρία παιδιά του θα πρέπει να αποφασίζουν ομόφωνα πού θα διατίθενται τα χρήματα, ενώ ολόκληρο το ποσό θα πρέπει να έχει δωρηθεί μέσα σε δέκα χρόνια.
Φιλανθρωπία αντί για δυναστικό πλούτο
Οι έξι περιπτώσεις διαφέρουν ως προς τη νομική δομή και τον τρόπο με τον οποίο θα διατεθούν οι περιουσίες.
Ορισμένοι μεταφέρουν εταιρικές συμμετοχές σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, άλλοι δημιουργούν φιλανθρωπικά καταπιστεύματα, ενώ κάποιοι προχωρούν σταδιακά σε δωρεές κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Η κοινή τους θέση είναι ότι ο τεράστιος κληρονομικός πλούτος δεν ωφελεί απαραίτητα ούτε τα παιδιά ούτε την κοινωνία.
Αντί να δημιουργήσουν οικονομικές δυναστείες, επιλέγουν να κατευθύνουν τα κεφάλαιά τους στην εκπαίδευση, στην υγεία, στην κοινωνική ισότητα και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
