Η Καρυστιανού και το αντιπολιτευτικό μέτωπο
Εάν το 2026 δεν είναι χρονιά εκλογών, απέχουμε 14 μήνες μέχρι τις κάλπες. Η προαναγγελία ίδρυσης κόμματος από τη Μαρία Καρυστιανού στις πρώτες μέρες της χρονιάς δημιουργεί μια νέα δυναμική στο αντιπολιτευτικό μέτωπο που έχει δυο βασικά χαρακτηριστικά: το πρώτο ότι παραμένει πολυδιασπασμένο και ανομοιογενές. Και το δεύτερο και σημαντικότερο, ότι δεν προσφέρει καμία σοβαρή προοπτική κυβερνητικής πρότασης.
Οι δημοσκόποι συμφωνούν στο ότι είναι αδύνατο να μετρήσεις την απήχηση και επιρροή ενός κόμματος που δεν έχει ακόμη μορφοποιηθεί. Μετράνε τη δημοφιλία της κυρίας Καρυστιανού που παραμένει εξαιρετικά υψηλή, αλλά δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να δώσουν ένα αξιόπιστο ποσοστό εκλογικής απήχησης. Ένα όμως είναι σίγουρο. Ότι υπάρχει ένα αντισυστημικό κομμάτι ψηφοφόρων, που δεν είναι πλειοψηφικό και θέλει να στείλει μήνυμα διαμαρτυρίας στην κάλπη.
Η Καρυστιανού εκφράζει με ένα αυθεντικό τρόπο τον θυμό μιας κοινωνίας που διαμαρτύρεται για τη δικαιοσύνη, το αυξημένο κόστος ζωής και τις κοινωνικές ανισότητες. Το ατού της είναι πως προκαλεί συμπάθεια, λόγω της τραγωδίας την οποία η ίδια έπρεπε και πρέπει να διαχειριστεί. Έπειτα, φροντίζει έξυπνα να προσδώσει στο εγχείρημα «απολιτίκ» στοιχεία, ώστε να αλιεύσει ψήφους από παντού. Και η ίδια, ούσα σεμνή και όχι πολωτική, φαίνεται να επιλέγει ως βασικό της αντίπαλο στην παρούσα φάση τον Αλέξη Τσίπρα, ώστε να αλιεύσει όσο το δυνατόν περισσότερες ψήφους από την κοινή δεξαμενή ψηφοφόρων στους οποίους απευθύνονται. Δυο είναι τα πιο κρίσιμα στοιχεία στην παρούσα φάση: πρώτον, το κατά πόσο η ίδια θα καταφέρει να σηκώσει ψηφοφόρους από τον καναπέ αυξάνοντας έτσι την συμμετοχή στις κάλπες. Να συγκινήσει δηλαδή ψηφοφόρους που έχουν κάτσει σπίτι τους στις τελευταίες δυο ή τρεις εκλογικές αναμετρήσεις. Πρόκειται για μια κρίσιμη μάζα που μπορεί και να αγγίζει τα δυο εκατομμύρια ψηφοφόρων. Δεύτερον, το κατά πόσο το τάιμινγκ της ανακοίνωσης θα τη βοηθήσει. Αντί να επιλέξει το στοιχείο του αιφνιδιασμού και να ανακοινώσει το κόμμα λίγο πριν τις εκλογές, μπαίνει στη μάχη νωρίς, άρα έτοιμη να τοποθετηθεί και να δεχθεί επιθέσεις. Θα της βγει; Ο κίνδυνος είναι να μην καταφέρει να αντέξει πολιτικά και να παραμείνει στον αφρό της επικαιρότητας για πολύ. Ωστόσο εάν κάτι προκύπτει μέσα από όλες τις μετρήσεις είναι πως η νεότερη γενιά ψηφοφόρων, που έχει πολύ χλιαρές κομματικές ταυτίσεις και φαίνεται πως δεν εμπιστεύεται κόμματα και πολιτικούς, είναι έτοιμη να υπερψηφίσει πολιτικά σχήματα διαμαρτυρίας που μπορούν να εκφράσουν το συλλογικό θυμό τους.
Εν τέλει η αντιπολίτευση βαδίζει σε μια προεκλογική χρονιά χωρίς σχηματοποιημένη πρόταση εξουσίας. Δεν ξέρω πόσο εννοεί η κυρία Καρυστιανού το ότι στόχος της είναι η πρωτιά, ωστόσο τίποτε δεν προδικάζει ότι η αντιπολίτευση θα μπορούσε να χτίζει ένα κυβερνητικό αφήγημα συγκολλώντας κόμματα από τα δεξιά ή τα αριστερά. Ο κίνδυνος να έχουμε ένα εκλογικό αποτέλεσμα με τη ΝΔ πρώτη αλλά μακριά από την αυτοδυναμία και μια πολυδιασπασμένη αντιπολίτευση χωρίς την παραμικρή προοπτική εξουσίας είναι υπαρκτός. Αυτό σημαίνει ότι οι αναπόφευκτες δεύτερες εκλογές θα έχουν πολύ πιο σκληρά διλήμματα και διαφορετικές προσεγγίσεις από όλους τους μικρούς εάν θέλουν να επιβιώσουν πολιτικά την επόμενη μέρα.
