Επιστήμη: Αρχαίος γίγαντας 8 μέτρων ξαναγράφει την ιστορία της ζωής στη Γη
-
Τα Prototaxites δεν ταιριάζουν ούτε στα φυτά ούτε στους μύκητες, σύμφωνα με νέα ανάλυση.
-
Απουσιάζουν βασικά βιολογικά χαρακτηριστικά γνωστών ομάδων ζωής, όπως η χιτίνη.
-
Οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο ενός εντελώς νέου, εξαφανισμένου κλάδου ζωής.
Είναι φυτό; Είναι μύκητας; Ή μήπως… ένας εντελώς νέος τύπος ζωής άγνωστος έως σήμερα στην επιστήμη;
Αυτό ακριβώς φαίνεται να ισχύει για έναν αινιγματικό, κωνοειδή οργανισμό που έζησε πριν από περισσότερα από 400 εκατομμύρια χρόνια, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances. Έπειτα από ανάλυση των εσωτερικών του δομών, οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι τα μυστηριώδη αρχαία όντα που είναι γνωστά ως Prototaxites δεν ανήκουν σε κανένα από τα υπάρχοντα βασίλεια της ζωής.
«Δίνει την αίσθηση ότι δεν ταιριάζει άνετα πουθενά», δήλωσε στο Scientific American ο Matthew Nelsen, ανώτερος ερευνητής στο Field Museum of Natural History, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Οι επιστήμονες προσπάθησαν να το “στριμώξουν” σε διάφορες κατηγορίες, αλλά πάντα προκύπτουν στοιχεία που δεν βγάζουν νόημα».
Το όνομα Prototaxites σημαίνει «πρώιμη ίταμος» ή «πρώτος ίταμος» — μια παραπλανητική ονομασία που αποτυπώνει τη διαμάχη γύρω από τη φύση του εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Όταν τα απολιθώματά του ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά το 1855, λόγω της ομοιότητάς του με κορμό δέντρου, οι επιστήμονες υπέθεσαν ότι επρόκειτο για ένα είδος εξαφανισμένου δέντρου.
Στην πραγματικότητα, όμως, αυτοί οι παράξενοι «πυλώνες» φαίνεται πως εμφανίστηκαν πριν ακόμη εξελιχθούν τα πρώτα δέντρα στη Γη, πριν από περίπου 400 εκατομμύρια χρόνια. Με εκτιμώμενο ύψος έως και 8 μέτρα, δεσπόζαν πάνω από κάθε άλλο χερσαίο οργανισμό της εποχής τους.
Τι ήταν, λοιπόν, αυτά τα κολοσσιαία όντα; Όταν έγινε σαφές ότι δεν επρόκειτο για φυτά, ακολούθησαν δεκαετίες επιστημονικών εικασιών. Κάποια στιγμή επικράτησε η άποψη ότι ήταν άλγη, ενώ πιο πρόσφατα θεωρήθηκαν γιγαντιαίοι μύκητες, καθώς φαινόταν να περιέχουν ισοτόπα άνθρακα που συναντώνται συνήθως σε τέτοιους οργανισμούς.
Ωστόσο, οι συγγραφείς της νέας μελέτης υποστηρίζουν ότι όλες αυτές οι θεωρίες είναι λανθασμένες. Οι σωληνοειδείς δομές στα απολιθώματα είναι ακανόνιστες και εξαιρετικά ποικίλες, σε αντίθεση με τις δομές των σύγχρονων μυκήτων που είναι πολύ πιο οργανωμένες. Επιπλέον, δεν εντοπίστηκαν ίχνη χιτίνης — της χημικής ουσίας που συγκροτεί τα κυτταρικά τοιχώματα όλων των γνωστών μυκήτων.
«Δεν φαίνεται να διαθέτει κανένα από τα χαρακτηριστικά των ζωντανών ομάδων μυκήτων», δήλωσε στο Scientific American η Laura Cooper, συνεπικεφαλής της μελέτης και ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Όπως τόνισε, πολλά στοιχεία της βιολογίας του παραμένουν άγνωστα: «Το πώς λειτουργούσε ενεργειακά είναι ακόμη πλήρες μυστήριο».
Ορισμένοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα Prototaxites ενδέχεται να αντιπροσωπεύουν έναν εντελώς εξαφανισμένο κλάδο μυκήτων. Αν αυτό ισχύει, τότε θα είχε εξελιχθεί ανεξάρτητα σε μια πολύπλοκη μορφή ζωής — κάτι εξαιρετικά εντυπωσιακό από μόνο του. «Ό,τι κι αν ήταν», δήλωσε στο Scientific American ο Kevin Boyce, παλαιοβοτανικός στο Πανεπιστήμιο Stanford, «ήταν κάτι πραγματικά αλλόκοτο, που ακολουθούσε τον δικό του δρόμο».
Η Cooper, πάντως, επιμένει ότι τα Prototaxites είναι «θεμελιωδώς διαφορετικά» για να ενταχθούν στην κατηγορία των μυκήτων. Η επιστήμη δεν αγαπά τις εξαιρέσεις· αν πρόκειται πράγματι για έναν εντελώς νέο τύπο ζωής, είναι πιθανό να υπάρχουν κι άλλα παρόμοια ίχνη που δεν έχουμε ακόμη ανακαλύψει. Όπως δήλωσε η παλαιοβιολόγος Vivi Vajda από το Swedish Museum of Natural History, «το επόμενο βήμα είναι να εντοπιστούν άλλα απολιθωμένα είδη με παρόμοιο χημικό αποτύπωμα, ώστε να μπορέσουμε να ανιχνεύσουμε αυτή τη μυστηριώδη μορφή ζωής στο εξελικτικό δέντρο».
