Καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: Οι FT βλέπουν επανεκκίνηση με γαλλική «ομπρέλα» – Ο ρόλος της Τουρκίας
- Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου αποκτά νέα δυναμική, μετά την έγκριση των υποθαλάσσιων ερευνών και τις διπλωματικές επαφές μεταξύ Γαλλίας, Ελλάδας και Τουρκίας.
- Η γαλλική Meridiam ενισχύει την επενδυτική και γεωπολιτική στήριξη του έργου, το οποίο έχει αρχικό προϋπολογισμό περίπου 1,9 δισ. ευρώ.
- Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτηρίζει τη διασύνδεση ευρωπαϊκή ενεργειακή γέφυρα, με προοπτική μελλοντικής επέκτασης προς το Ισραήλ.
Σε τροχιά επανεκκίνησης εισέρχεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, με τη γαλλική διπλωματία να αναλαμβάνει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια υπέρβασης των γεωπολιτικών εμποδίων που έχουν καθυστερήσει το έργο.
Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, ο Great Sea Interconnector (GSI) αποκτά νέα δυναμική μετά την έγκριση των ερευνών στον βυθό από την ελληνική πλευρά και τις πρόσφατες διπλωματικές επαφές μεταξύ Παρισιού, Αθήνας και Άγκυρας.
Το δημοσίευμα αναφέρεται σε ενδείξεις αποκλιμάκωσης της έντασης από την Τουρκία, χωρίς ωστόσο να θεωρεί ότι έχουν επιλυθεί οριστικά οι διαφωνίες για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η πρόοδος αφορά πρωτίστως την επανέναρξη των υποθαλάσσιων ερευνών, οι οποίες είναι απαραίτητες για την κατασκευή του καλωδίου, και όχι την ολοκλήρωση των υπόλοιπων τεχνικών και χρηματοδοτικών εκκρεμοτήτων.
Παπασταύρου: Μια ευρωπαϊκή ενεργειακή γέφυρα
Μιλώντας στους Financial Times, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η σημασία του έργου ξεπερνά την κατασκευή μιας υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης.
«Πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από ένα καλώδιο. Είναι μια ευρωπαϊκή ενεργειακή γέφυρα προς την Κύπρο και, ενδεχομένως, προς το Ισραήλ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Great Sea Interconnector αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς σχεδιάζεται να συνδέσει το ηλεκτρικό σύστημα της Κύπρου με εκείνο της ηπειρωτικής Ευρώπης, μέσω της Κρήτης.
Η υλοποίησή του θα μπορούσε να περιορίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, επιτρέποντας την αμφίδρομη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και τη μεγαλύτερη αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών.
Το έργο, αρχικού προϋπολογισμού περίπου 1,9 δισ. ευρώ, διαθέτει ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη ύψους 657 εκατ. ευρώ, γεγονός που υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία του για την ενεργειακή διασύνδεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο ρόλος της γαλλικής διπλωματίας
Σύμφωνα με τους Financial Times, καθοριστικός παράγοντας για τις τελευταίες εξελίξεις είναι η ενισχυμένη γαλλική παρουσία στο έργο.
Η συμμετοχή της εταιρείας υποδομών Meridiam, η οποία απέκτησε το 66% της εταιρείας υλοποίησης του Great Sea Interconnector, έχει τόσο οικονομική όσο και γεωπολιτική διάσταση.
Η εμπλοκή ενός μεγάλου γαλλικού επενδυτικού ομίλου θεωρείται ότι ενισχύει τη διεθνή στήριξη του έργου, ενώ παράλληλα δημιουργεί πρόσθετα διπλωματικά δεδομένα στις σχέσεις με την Τουρκία.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει επίσης η γαλλική Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή και εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Όπως σημειώνουν οι FT, η Αθήνα εκτιμούσε ότι η Άγκυρα θα ήταν πιο διστακτική να παρεμποδίσει ένα εγχείρημα με ισχυρή γαλλική επιχειρηματική συμμετοχή.
Η στάση της Τουρκίας
Παρά τις τελευταίες διπλωματικές κινήσεις, οι διαφωνίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες παραμένουν.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι απαιτείται η συναίνεσή της για συγκεκριμένες ερευνητικές δραστηριότητες, επικαλούμενη τις δικές της διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από την πλευρά της, η Αθήνα απορρίπτει αυτή τη θέση, επιμένοντας ότι δεν απαιτείται τουρκική άδεια για την πραγματοποίηση των ερευνών στις περιοχές που καλύπτονται από τις σχετικές ελληνικές και κυπριακές εγκρίσεις.
Οι Financial Times υπενθυμίζουν ότι τον Ιούλιο του 2024 η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή νότια της Κάσου και της Καρπάθου είχε προκαλέσει ένταση κατά τη διάρκεια ερευνών ιταλικού σκάφους.
Το συγκεκριμένο περιστατικό αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στην πρόοδο της διασύνδεσης.
Τα μηνύματα Φιντάν και Μητσοτάκη
Το βρετανικό δημοσίευμα αναφέρεται στις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν, ο οποίος εμφανίστηκε να υποβαθμίζει τη διαφωνία για τις ναυτικές οδηγίες που αφορούν τις έρευνες.
Ο Φιντάν ανέφερε ότι «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των διπλωματικών συνεννοήσεων.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η επικοινωνία της Γαλλίας με την Τουρκία δεν συνιστά αίτημα άδειας για την εκτέλεση των εργασιών.
Παράλληλα, υπογράμμισε τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του εγχειρήματος, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται αποκλειστικά για μια ελληνοκυπριακή διασύνδεση, αλλά για έργο με ισχυρή γαλλική συμμετοχή.
Η κινητικότητα αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις για την επανέναρξη των ερευνών, χωρίς να εξαλείφει τον κίνδυνο νέων εντάσεων στην περιοχή.
Τα οικονομικά εμπόδια
Οι Financial Times επισημαίνουν ότι οι καθυστερήσεις του έργου δεν οφείλονται αποκλειστικά στις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν κατά καιρούς και οικονομικές διαφωνίες, καθώς και επιφυλάξεις για το κόστος και τη χρηματοδότηση της διασύνδεσης.
Το δημοσίευμα αναφέρεται επίσης στην αντίσταση επιχειρηματικών συμφερόντων στην Κύπρο απέναντι στο άνοιγμα της εγχώριας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο Κωνσταντίνος Φίλης, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ελλάδος, εκτιμά ότι υπήρχαν επιχειρηματικά συμφέροντα που επωφελούνταν από την υφιστάμενη δομή της αγοράς και δεν είχαν ισχυρό κίνητρο να υποστηρίξουν τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Η εκτίμηση αυτή αναδεικνύει την οικονομική διάσταση ενός έργου που, πέρα από τη γεωπολιτική του σημασία, αναμένεται να επηρεάσει τον ανταγωνισμό και τη λειτουργία της κυπριακής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Το επόμενο βήμα
Η επανεκκίνηση των ερευνών στον βυθό αποτελεί κρίσιμο βήμα για την πρόοδο του Great Sea Interconnector, ωστόσο η ολοκλήρωση του έργου προϋποθέτει την επίλυση των τεχνικών, χρηματοδοτικών και διπλωματικών εκκρεμοτήτων.
Η ισχυρότερη εμπλοκή της Γαλλίας προσθέτει ένα νέο στοιχείο στην προσπάθεια υλοποίησης της διασύνδεσης, ενώ η στάση της Τουρκίας θα συνεχίσει να παρακολουθείται στενά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Nvidia: Πώς θα εξελιχθεί η υπόθεση Χουάνγκ;
- Τα 10 «μυστικά» της ΑΑΔΕ για να μην χαθεί το επίδομα θέρμανσης
- Τα ελληνικά νησιά στο στόχαστρο των δισεκατομμυριούχων – Ποιοι τα διεκδικούν
