«Φρένο» της ΕΕ στην Τεχνητή Νοημοσύνη: Αμοιβή και έγκριση για τη χρήση έργων καλλιτεχνών και ΜΜΕ
- Οι ευρωβουλευτές ζητούν υποχρεωτική έγκριση και δίκαιη αποζημίωση για κάθε χρήση έργων από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης
- Στο επίκεντρο η προστασία καλλιτεχνών, δημιουργών και πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης
- Η έκθεση οδηγείται στην Ολομέλεια τον Μάρτιο, ενισχύοντας το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα πνευματικά δικαιώματα και την AI
Την ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας των καλλιτεχνών, των μέσων ενημέρωσης και των δημιουργών περιεχομένου απέναντι στις ραγδαίες εξελίξεις της Τεχνητής Νοημοσύνης υπογραμμίζουν οι ευρωβουλευτές, καλώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να θεσπίσει σαφείς και δεσμευτικούς κανόνες.
Η Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε με ευρεία πλειοψηφία (17 υπέρ, 3 κατά) έκθεση που ζητά αυστηρότερη εφαρμογή των πνευματικών δικαιωμάτων στο ψηφιακό περιβάλλον, καθώς τα εργαλεία γενετικής AI αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη ισχύ και διείσδυση.
Κεντρικό αίτημα των ευρωβουλευτών είναι οι ευρωπαϊκοί κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας να εφαρμόζονται σε όλα τα συστήματα ΤΝ που λειτουργούν στην ΕΕ, ανεξαρτήτως του πού έχουν αναπτυχθεί ή εκπαιδευτεί. Αυτό σημαίνει ότι οι πάροχοι υπηρεσιών AI θα υποχρεούνται:
- να ενημερώνουν με διαφάνεια τους κατόχους δικαιωμάτων για τη χρήση του περιεχομένου τους,
- να καταβάλλουν δίκαιη αποζημίωση,
- και να αντιμετωπίζουν κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην προστασία του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης, ο οποίος –όπως σημειώνεται– απειλείται από συστήματα ΤΝ που συγκεντρώνουν, φιλτράρουν και αναδιανέμουν πληροφορίες, απορροφώντας την επισκεψιμότητα και τα έσοδα των εκδοτικών οργανισμών. Οι ευρωβουλευτές ζητούν τα ΜΜΕ να έχουν πλήρη έλεγχο στη χρήση του περιεχομένου τους για την εκπαίδευση της AI, καθώς και το δικαίωμα να αρνούνται τη χρήση των δεδομένων τους.
«Στόχος μας είναι να στηρίξουμε την καινοτομία, υπερασπιζόμενοι ταυτόχρονα τις θεμελιώδεις αρχές της πνευματικής ιδιοκτησίας», δήλωσε ο Γερμανός ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Άξελ Φος, τονίζοντας ότι «σαφείς και εφαρμόσιμοι κανόνες είναι το κλειδί για την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης».
Η έκθεση αναμένεται να τεθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Μάρτιο, σε μια περίοδο όπου η χρήση δεδομένων για την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων ΤΝ αποτελεί σημείο τριβής τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ.
Υπενθυμίζεται ότι το 2024 η ΕΕ ενέκρινε τον Νόμο για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), ο οποίος προβλέπει την τήρηση της νομοθεσίας περί πνευματικών δικαιωμάτων. Ωστόσο, πρόσφατη μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επισημαίνει ότι παραμένει αβέβαιο κατά πόσο οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται στην πράξη, ειδικά όσον αφορά τα δεδομένα και το δημοσιογραφικό περιεχόμενο που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των συστημάτων AI.
