Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο: Πακέτο 5,3 δισ. ευρώ για στέγαση, ενέργεια και μεταφορές
Πακέτο 25 παρεμβάσεων, συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032 προβλέπει το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με στόχο την στήριξη περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριών και 70.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων, μέσω δράσεων που καλύπτουν την ενέργεια, τη στέγαση και τις μεταφορές.
Στον τομέα της ενέργειας για τα νοικοκυριά, υλοποιείται νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες με επιδότηση που μπορεί να ξεπεράσει το 80%, καλύπτοντας παρεμβάσεις όπως θερμομόνωση, κουφώματα και σκίαση.
Νέο Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα – Αυξήσεις στο επίδομα θέρμανσης
Παράλληλα, προβλέπεται πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης και θερμοσίφωνα, με 170.000 αντλίες θερμότητας και 110.000 ηλιακούς θερμοσίφωνες, με επιδότηση που φτάνει επίσης έως το 80% και καλύπτει και το κόστος εγκατάστασης.
Το επίδομα θέρμανσης αυξάνεται κατά περίπου 100 ευρώ ετησίως για 780.000 δικαιούχους την περίοδο 2027–2032. Δημιουργείται επίσης Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης, μέσω του οποίου οι δικαιούχοι θα έχουν πρόσβαση σε μέτρα χωρίς γραφειοκρατία, ενώ σε κάθε Περιφέρεια θα λειτουργούν one-stop shops για υποστήριξη πολιτών και επιχειρήσεων. Παράλληλα, χρηματοδοτείται η δωρεάν έκδοση 200.000 Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης.
Κοινωνικές κατοικίες και κοινωνικό leasing ηλεκτρικών οχημάτων
Στον τομέα της στέγασης, προβλέπεται η κατασκευή 2.350 κοινωνικών κατοικιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης σε τέσσερις περιοχές της χώρας, που θα καλύψουν ανάγκες περίπου 7.000 ευάλωτων πολιτών, με χαμηλό μίσθωμα. Παράλληλα, αναβαθμίζονται 15 κτήρια φοιτητικών εστιών σε μεγάλες πόλεις, αυξάνοντας τη δυναμικότητα φιλοξενίας και μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος.
Στις μεταφορές για τα νοικοκυριά, εισάγεται πρόγραμμα κοινωνικού leasing ηλεκτρικών οχημάτων για 12.500 δικαιούχους, με επιδότηση που φτάνει τα 13.000 ευρώ ανά όχημα και χαμηλό μηνιαίο μίσθωμα έως 150 ευρώ, καθώς και πλήρης επιδότηση για την απόκτηση ηλεκτρικών μέσων μετακίνησης για 13.200 άτομα με αναπηρία.
Ενίσχυση στόλου και βιώσιμες υποδομές στα ΜΜΜ
Στις δημόσιες συγκοινωνίες, προβλέπεται η προμήθεια 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με στόχο τη μείωση των χρόνων αναμονής και του λειτουργικού κόστους, καθώς και η αναβάθμιση 10 συρμών και 24 σταθμών της Γραμμής 1 του Μετρό, ώστε να βελτιωθεί η συχνότητα των δρομολογίων και η προσβασιμότητα. Παράλληλα, θα προμηθευτούν 12 νέοι συρμοί για τις γραμμές 2 και 3, μειώνοντας περαιτέρω τα διαστήματα μεταξύ των δρομολογίων.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την ανάπτυξη υπηρεσιών μεταφορών κατά παραγγελία σε αστικές και περιφερειακές περιοχές, με στόχο την εξυπηρέτηση ευάλωτων πληθυσμών, καθώς και τη δημιουργία νέων γραμμών δημοτικής συγκοινωνίας στον Δήμο Αθηναίων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κάλυψη των αναγκών μεταφοράς περίπου 11.000 μαθητών με αναπηρία, καθώς και στην αναβάθμιση της προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς.
Παράλληλα, εισάγονται ψηφιακές εφαρμογές πλοήγησης με χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε σταθμούς Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης, ενώ προωθείται η ανάπτυξη 4.400 δημόσιων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης έργα ποδηλατοδρόμων και πεζοδρόμων σε πόλεις της χώρας, συνολικού μήκους άνω των 70 χιλιομέτρων.
Στήριξη επιχειρήσεων και στροφή στην ηλεκτροκίνηση
Για τις επιχειρήσεις, προβλέπεται ειδικό πρόγραμμα «Εξοικονομώ» για 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, που καλύπτει ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και εξοπλισμού, καθώς και επιδοτήσεις για την αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων, με ποσοστά ενίσχυσης 40% για ΙΧ και ελαφρά ή μεσαία οχήματα και 30% για βαρέα. Παράλληλα, προβλέπεται πρόγραμμα επιδότησης για την αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, με αρχική εφαρμογή σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Οι παρεμβάσεις κατευθύνονται με βάση εισοδηματικά, κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια, με έμφαση σε ευάλωτα νοικοκυριά, οικογένειες με μέλη με αναπηρία και επιχειρήσεις μικρής κλίμακας, στοχεύοντας στη μείωση του ενεργειακού κόστους, τη βελτίωση της καθημερινότητας και τη μετάβαση σε πιο βιώσιμες υποδομές.
Τα εισοδηματικά όρια για τα νοικοκυριά διαμορφώνονται με βάση τη σύνθεση της οικογένειας και την ύπαρξη μελών με αναπηρία, ενώ θα επαναπροσδιορίζονται σε ετήσια βάση, λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων. Στόχος είναι να διατηρείται σταθερός ο αριθμός των δικαιούχων που ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες, προσαρμοσμένος στις εκάστοτε οικονομικές συνθήκες και στις μεταβολές των εισοδημάτων.
Ενδεικτική εικόνα των εισοδηματικών κριτηρίων δίνεται από τον σχετικό πίνακα που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της ανακοίνωσης του προγράμματος:
Οι 25 παρεμβάσεις
1. Εξοικονομώ για νοικοκυριά (με προϋπολογισμό 1,2 δισ. ευρώ )
2. Αλλαγή Συστήματος Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα (930 εκατ. ευρώ)
3. Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους ετησίως (340 εκατ. ευρώ)
4. Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης για Νοικοκυριά
5. Ίδρυση one-stop shops για υποστήριξη ενεργειακά/ μεταφορικά ευάλωτων πολιτών και επιχειρήσεων (22 εκατ. ευρώ)
6. Δωρεάν Έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (40 εκατ. ευρώ)
7. Ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών για 7.000 ευάλωτους πολίτες (435 εκατ. ευρώ)
8. Εκσυγχρονισμός φοιτητικών εστιών (226 εκατ. ευρώ)
9. Κοινωνικό Leasing (174 εκατ. ευρώ)
10. 100% Επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης Ατόμων με Αναπηρία (51 εκατ. ευρώ)
11. Ενίσχυση του στόλου αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (129 εκατ. ευρώ)
12. Αναβάθμιση 10 συρμών της γραμμής 1 του Μετρό (60 εκατ. ευρώ)
13. Αναβάθμιση των σταθμών της γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας (7 εκατ. ευρώ)
14. Προμήθεια 12 νέων συρμών για την εξυπηρέτηση των γραμμών 2 και 3 του Μετρό Αθηνών (210 εκατ. ευρώ)
15. Ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική και Θεσσαλονίκη (10,2 εκατ. ευρώ)
16. Ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε αγροτικές/ ημιαστικές περιοχές για εξυπηρέτηση ευάλωτων πολιτών (44 εκατ. ευρώ)
17. Αthens Move: Δημοτική Συγκοινωνία (11,2 εκατ. ευρώ)
18. Κάλυψη αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη & ορεινές και νησιωτικές περιοχές (219 εκατ. ευρώ)
19. Αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ (50 εκατ. ευρώ)
20. Ψηφιακή χαρτογράφηση και καθοδήγηση σε όλους τους σταθμούς Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης (5,5 εκατ. ευρώ)
21. Εγκατάσταση Δημόσια Προσβάσιμων Σημείων Επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (135 εκατ. ευρώ)
22. Υποδομές Ποδηλατοδρόμων και πεζών (93 εκατ. ευρώ)
23. Εξοικονομώ για επιχειρήσεις (394 εκατ. ευρώ)
24. Απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων, μέσω μίσθωσης ή αγοράς, από πολύ μικρές επιχειρήσεις (289 εκατ. ευρώ)
25. Επιδότηση για αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά (68 εκατ. ευρώ)
