Συναγερμός στις αγορές ομολόγων της ΕΕ: Το ιρανικό σοκ εκτοξεύει τα επιτόκια
Περίοδο έντονης αναταραχής βιώνουν οι αγορές ομολόγων στην Ευρωζώνη, καθώς οι φόβοι για τον δημοσιονομικό αντίκτυπο του ιρανικού σοκ οδηγούν τα επιτόκια δανεισμού σε πολυετή υψηλά. Οι επενδυτές ανησυχούν για τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας και την πιθανή εκτίναξη στον πληθωρισμό, γεγονός που αυξάνει την πίεση στις κυβερνήσεις της Γηραιάς Ηπείρου.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, τα 10ετή επιτόκια της Ιταλίας έφτασαν στο 4,14%, το υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2024, ενώ τα 10ετή επιτόκια της Γαλλίας και της Ισπανίας άγγιξαν 3,9% και 3,7% αντίστοιχα. Η αύξηση αυτή οφείλεται εν μέρει στην παγκόσμια πώληση ομολόγων λόγω ανησυχιών για πληθωρισμό από τις υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι επενδυτές προβλέπουν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα αυξήσει το βασικό επιτόκιο τρεις φορές φέτος για να περιορίσει τον αναμενόμενο πληθωρισμό. Η Isabel Schnabel, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, τόνισε ότι το φαινόμενο του πληθωρισμού επανέρχεται ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν, αλλά δεν απαιτεί άμεση παρέμβαση.
Δημοσιονομικά μέτρα και κίνδυνοι
Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να μετριάσουν τον αντίκτυπο της ενεργειακής κρίσης με πακέτα στήριξης:
- Ισπανία: Μείωση ΦΠΑ από 21% σε 10% σε ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και καύσιμα, με κόστος 5 δισ. ευρώ.
- Ιταλία: Προσωρινή μείωση ειδικών φόρων καυσίμων κατά 20%, με κόστος 417 εκατ. ευρώ έως τον Απρίλιο, αναπληρούμενη μέσω περικοπών σε άλλους τομείς.
- Γαλλία: Περιορισμένα μέτρα στοχευμένα σε αγροτική και μεταφορική βιομηχανία, με κόστος 70 εκατ. ευρώ.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η συνεχιζόμενη αύξηση των επιτοκίων και η δημοσιονομική στήριξη ενδέχεται να επηρεάσουν τη βιωσιμότητα του χρέους, ειδικά αν τα επιτόκια των Bunds της Γερμανίας ξεπεράσουν το 3,5% και τα δανειακά κόστη σε Ιταλία και Γαλλία πλησιάσουν το 5%.
Αντίκτυπος στις αγορές ομολόγων
Το sell off στα ομόλογα έχει αντιστρέψει την πολυετή άνοδο των λεγόμενων «περιφερειακών» χωρών της ευρωζώνης σε σχέση με τη Γερμανία.
Το επιπλέον επιτόκιο που απαιτούν οι επενδυτές για τα ιταλικά ομόλογα έναντι των γερμανικών έχει αυξηθεί σχεδόν στο 1%, δείχνοντας αυξημένη ανησυχία για τη δημοσιονομική κατάσταση των κρατών της ευρωζώνης.
Στην ελληνική αγορά η απόδοση του 10ετους ομολόγου ξεπέρασε το 4%, «επιστρέφοντας» στα επίπεδα του Οκτωβρίου 2023.
Παρά την πρόσφατη αναταραχή, οι επενδυτές θεωρούν ότι τα spreads παραμένουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και δεν αποτελούν άμεση απειλή για τη σταθερότητα της ευρωζώνης. Ωστόσο, η παρατεταμένη αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερους δημοσιονομικούς κινδύνους στο μέλλον.
