Το ψηφιακό πείραμα του Mr. Jumbo και η pop-up κουλτούρα
Σε μια διεθνή αγορά λιανικής όπου η μεταβλητότητα έχει γίνει η νέα κανονικότητα και η ανάπτυξη συχνά αγοράζεται με τίμημα τη συμπίεση των περιθωρίων, ο Απόστολος Βακάκης επιλέγει μια πιο σύνθετη και λιγότερο δημοφιλή διαδρομή. Ο επικεφαλής της Jumbo συνεχίζει να οικοδομεί ένα μοντέλο επέκτασης που ισορροπεί ανάμεσα στη γεωγραφική διεύρυνση και την χρηματοοικονομική εγκράτεια, επιχειρώντας να αναπτύξει τον όμιλο χωρίς να χάσει τον έλεγχο.
Η στρατηγική αυτή αποτυπώνεται πρώτα και κύρια στον τρόπο με τον οποίο η Jumbo «ανοίγει» νέες αγορές. Η είσοδος στην Τουρκία, μια αγορά με δυναμική αλλά και έντονη μακροοικονομική αστάθεια, δεν γίνεται μέσω του παραδοσιακού μοντέλου φυσικών καταστημάτων. Αντίθετα, ο Βακάκης επιλέγει το ηλεκτρονικό εμπόριο ως εργαλείο χαμηλής έκθεσης ένα κανάλι ευέλικτο. Το 2026 τοποθετείται ρητά ως έτος «διερεύνησης», μια περίοδος κατά την οποία η εταιρεία θα μετρήσει αντανακλαστικά, καταναλωτικές συμπεριφορές και λειτουργικά κόστη πριν αποφασίσει την επόμενη κίνηση. Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται και στην ευρύτερη γεωγραφική στρατηγική.
Οι έξι νέες αγορές
Οι νέες αγορές είναι η Ουκρανία, η Γεωργία, το Αζερμπαϊτζάν, η Αρμενία, το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν. Αγορές στις οποίες θα κάνει είσοδο με την μέθοδο του franchise σε συμφωνία με τον Αλβανικό όμιλο Balfin. Με αυτό τον τρόπο, η Jumbo εξασφαλίζει παρουσία χωρίς να αναλαμβάνει το λειτουργικό βάρος. Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι η εφοδιαστική αλυσίδα. Για αυτές τις αγορές, η αποθήκευση μεταφέρεται στην Κίνα, παρακάμπτοντας τις ευρωπαϊκές υποδομές και επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία στο κόστος και στους χρόνους παράδοσης.
Η επιλογή αυτή είναι στρατηγική, σε έναν κόσμο όπου οι διαταραχές στις μεταφορές και το αυξημένο ενεργειακό κόστος έχουν καταστήσει την εφοδιαστική αλυσίδα τον αδύναμο κρίκο πολλών επιχειρήσεων, η Jumbo επιχειρεί να μετατρέψει την αδυναμία σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Δεν είναι τυχαίο ότι έως και το 30%-40% των κεφαλαιουχικών δαπανών της επόμενης τριετίας θα κατευθυνθεί σε logistics, νέα κέντρα διανομής σε Ελλάδα και Ρουμανία, τεχνολογικές υποδομές και ενίσχυση της αποθηκευτικής ικανότητας.
Για τον Καναδά, ο Βακάκης επιβεβαίωσε ότι η αγορά παραμένει στο πλάνο, αλλά η εκκίνηση εξαρτάται από τον συνεργάτη franchise. Ο Καναδάς θα λειτουργήσει και ως πεδίο δοκιμής για ένα νέο μοντέλο μικρότερων καταστημάτων, τύπου pop-up. «Πρόκειται για μια νέα προσπάθεια που έχουμε αρχίσει να μελετάμε για την καναδική αγορά, καθώς εκεί θα δοκιμάσουμε αυτό το νέο μοντέλο, δηλαδή μικρότερα καταστήματα εντός εμπορικών κέντρων. Και στο πλαίσιο αυτής της μελέτης, είναι πολύ πιθανό να εισαγάγουμε τέτοιου είδους καταστήματα σε όλες τις χώρες όπου δραστηριοποιούμαστε, προκειμένου να αποκτήσουμε τεχνογνωσία και εμπειρία παράλληλα με την προσπάθεια που θα αναπτύξουμε στον Καναδά», ανέφερε.
Σε αντίθεση με πολλούς διεθνείς παίκτες που επιλέγουν να ενισχύσουν τις πωλήσεις μέσω επιθετικών εκπτώσεων ή συμπίεσης τιμών, ο Βακάκης επιμένει σε ένα πιο «παραδοσιακό» μοντέλο. Προστασία των περιθωρίων και σταδιακή, οργανική αύξηση του όγκου. Η φράση «δεν αγοράζουμε τον τζίρο μας» συνοψίζει τη στρατηγική.
Τοποθετεί, έτσι, τη Jumbo σε μια ιδιότυπη θέση εντός του ευρωπαϊκού retail. Παρότι συχνά συγκρίνεται με discounters όπως η Action, ο ίδιος ο Βακάκης απορρίπτει αυτή τη σύγκριση, βλέποντας τον πραγματικό ανταγωνισμό στα hypermarkets σε παίκτες δηλαδή με ευρύτερη γκάμα, διαφορετική δομή κόστους και πιο σύνθετη αρχιτεκτονική.
Παράλληλα, οι επενδύσεις σε νέα καταστήματα και η απόκτηση ιδιόκτητων ακινήτων προηγούνται οποιασδήποτε επιστροφής κεφαλαίου στους μετόχους.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στις επιμέρους επιλογές, αλλά στη συνολική φιλοσοφία. Σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος, οι πληθωριστικές πιέσεις και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες δημιουργούν ένα περιβάλλον «κόστους αναποτελεσματικότητας», όπως το αποκαλεί, η Jumbo επιλέγει να κινηθεί πιο αργά αλλά πιο σταθερά. Ίσως γι’ αυτό ο χρονικός ορίζοντας που θέτει ο ίδιος μοιάζει σχεδόν προκλητικός. Η αναφορά σε έναν ορίζοντα «800 ετών» δεν είναι κυριολεκτική είναι όμως αποκαλυπτική της νοοτροπίας.
Έως τότε ο κ. Βακάκης όπως είπε: «πληρώνομαι για να ανησυχώ. Πληρώνομαι για να λαμβάνω υπόψη όχι μόνο τις θετικές, αλλά και τις αρνητικές εξελίξεις σε καθημερινή βάση ακόμη κι αν δεν είναι ακόμη ορατές», είπε στο conference call. Έσπευσε πάντως να σημειώσει: «Αν θέλετε την προσωπική μου άποψη, με την επισήμανση ότι εννέα στις δέκα φορές κάνω λάθος, είναι ότι καλύτερες μέρες βρίσκονται μπροστά μας, όχι χειρότερες. Ωστόσο, αυτό παραμένει μια προσωπική εκτίμηση και συνήθως σφάλλω.»
