Η «μυστική» δύναμη της αμερικανικής οικονομίας που ανησυχεί Ευρώπη και Κίνα
- Η παραγωγικότητα στις ΗΠΑ αυξάνεται με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων 20 ετών.
- Η άνοδος ξεκίνησε πριν από την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης και συνδέεται με ενέργεια, τεχνολογία και ευελιξία της αγοράς εργασίας.
- Ο Economist εκτιμά ότι οι ΗΠΑ εμφανίζουν πολύ μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα σε κρίσεις σε σχέση με την Ευρώπη.
Μετά από περισσότερο από μία δεκαετία υποτονικής ανάπτυξης παραγωγικότητας στον ανεπτυγμένο κόσμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζουν πλέον τη δυναμικότερη βελτίωση των τελευταίων περίπου 20 ετών, σύμφωνα με ανάλυση του Economist. Η εξέλιξη είναι τόσο έντονη ώστε η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) αναθεώρησε ανοδικά τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας, αυξάνοντάς τες από 1,8% σε 2%.
Ο απερχόμενος πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, παραδέχθηκε πρόσφατα ότι δεν περίμενε να δει «τόσα πολλά χρόνια πραγματικά υψηλής παραγωγικότητας», σε μια παρατήρηση που αποτυπώνει το εύρος της αλλαγής.
Παρά τις εύκολες ερμηνείες, ο Economist σημειώνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί ακόμη τον βασικό λόγο της επιτάχυνσης. Η βελτίωση της παραγωγικότητας είχε ήδη ξεκινήσει στη διάρκεια της πανδημίας, πολύ πριν τα εργαλεία AI αποκτήσουν μαζική χρήση στην οικονομία. Μέχρι στιγμής, η AI έχει επηρεάσει κυρίως τις επιχειρηματικές επενδύσεις, ειδικά στον τομέα των data centers και των cloud υποδομών, ενώ οι ουσιαστικές επιπτώσεις στην παραγωγικότητα εκτιμάται ότι θα χρειαστούν χρόνια για να αποτυπωθούν πλήρως.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το περιοδικό, ο κλάδος πληροφοριών — που περιλαμβάνει λογισμικό, τηλεπικοινωνίες, εκδόσεις και παραγωγή περιεχομένου — κατέγραψε άνοδο παραγωγικότητας περίπου 6% ετησίως μεταξύ 2019 και 2024. Ωστόσο, επειδή αντιπροσωπεύει μικρό ποσοστό της αμερικανικής οικονομίας, η συνολική ώθηση προήλθε κυρίως από επαγγελματικές υπηρεσίες και management, δηλαδή από επιχειρήσεις που αξιοποίησαν μαζικά τεχνολογίες όπως cloud computing, smartphones, τηλεδιασκέψεις και ψηφιακά εργαλεία συνεργασίας.
Κομβικό ρόλο διαδραματίζει και η ενεργειακή επανάσταση των ΗΠΑ. Η παραγωγικότητα στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου ενισχύθηκε σημαντικά μετά τη «σχιστολιθική επανάσταση», η οποία μετέτρεψε τη χώρα σε καθαρό εξαγωγέα ενέργειας. Το 2023, οι καθαρές ενεργειακές εξαγωγές των ΗΠΑ έφτασαν περίπου στο μισό των εξαγωγών της Σαουδικής Αραβίας, ενώ η ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων LNG επέτρεψε στην Ουάσινγκτον να αυξήσει δραστικά τις εξαγωγές προς Ευρώπη και Ασία.
Το χαμηλό ενεργειακό κόστος θεωρείται πλέον κρίσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Οι Αμερικανοί πληρώνουν περίπου τη μισή τιμή ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με τους Ευρωπαίους και αισθητά χαμηλότερα τιμολόγια από την Ιαπωνία. Αυτό επιτρέπει σε βιομηχανίες υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης να διατηρούν ισχυρή παραγωγική δραστηριότητα χωρίς τις πιέσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Ο Economist αποδίδει μέρος της αμερικανικής ανθεκτικότητας και στη δομή της αγοράς εργασίας. Κατά την πανδημία, οι ΗΠΑ προχώρησαν κυρίως σε άμεση οικονομική στήριξη αντί για προγράμματα διατήρησης θέσεων εργασίας όπως στην Ευρώπη. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι που έχασαν τη δουλειά τους να μετακινηθούν ευκολότερα σε πιο παραγωγικές επιχειρήσεις όταν επανήλθε η οικονομική δραστηριότητα.
Παράλληλα, η αμερικανική οικονομία δείχνει αξιοσημείωτη αντοχή ακόμη και απέναντι στις πρόσφατες πολιτικές και γεωπολιτικές αναταράξεις. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, από τις αρχές του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026, η παραγωγικότητα παρέμεινε σταθερή παρά τους νέους δασμούς, τις μαζικές απελάσεις μεταναστών και τις πολιτικές παρεμβάσεις του Ντόναλντ Τραμπ.
Το συμπέρασμα του Economist είναι ότι η άνοδος της παραγωγικότητας στις ΗΠΑ δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά πιθανότατα μια βαθύτερη διαρθρωτική μεταβολή. Και εφόσον η τεχνητή νοημοσύνη αρχίσει να επηρεάζει ουσιαστικά την πραγματική οικονομία τα επόμενα χρόνια, η αμερικανική οικονομία ίσως εισέλθει σε έναν νέο πολυετή κύκλο ισχυρής ανάπτυξης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Στουρνάρας για cryptos και blockchain: «Πρέπει να αποτρέψουμε την ιδιωτικοποίηση του χρήματος»
- Most Powerful Women 2026: Οι πιο Ισχυρές Γυναίκες στις Επιχειρήσεις
- Οι ελληνικές τράπεζες αφήνουν πίσω την κρίση: Το νέο στοίχημα είναι τα κέρδη και τα μερίσματα
- MPW Summit 2026: Το μέλλον της ηγεσίας χτίζεται στην προσαρμογή
