ΕΚΤ: Το μεγάλο δίλημμα με τα επιτόκια – Ανάμεσα σε πληθωρισμό και ύφεση

Αντιμέτωποι με ένα ισχυρότατο δίλημμα είναι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς έχουν να επιλέξουν μεταξύ της τιθάσευσης των πληθωριστικών πιέσεων και της ευαλωτότητας της οικονομίας της ευρωζώνης…

Αλλά, τελικά, ίσως να μη χρειαστεί να κάνουν τίποτα.

Οι προσδοκίες των αγορών για αυστηρότερη νομισματική πολιτική στο προσεχές διάστημα, δηλαδή αυξήσεις επιτοκίων, ήδη προκαλούν πιο περιοριστικές χρηματοοικονομικές και δανειακές συνθήκες, σύμφωνα με τον οικονομολόγο Ευρώπης της Goldman Sachs, Alexandre Stott.

«Η μετάδοση της αυστηρότερης πολιτικής έχει ήδη ξεκινήσει», έγραψε σε ανάλυση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη.

«Τα τραπεζικά κριτήρια δανεισμού, τα οποία είναι ιδιαίτερα σημαντικά στην ευρωζώνη, όπου τα δάνεια αντιπροσωπεύουν πάνω από το ήμισυ της εταιρικής χρηματοδότησης, έχουν ήδη αυστηροποιηθεί σημαντικά και πιθανότατα θα γίνουν ακόμη αυστηρότερα», δήλωσε ο Stott, προσθέτοντας ότι η πρόκληση είναι να εκτιμηθεί πόσος ακριβώς περιορισμός μεταφέρεται στην οικονομία.

«Από τη μία πλευρά, το μεγαλύτερο μέρος του περιορισμού που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη αποδίδεται στις προσδοκίες για υψηλότερο βασικό επιτόκιο. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα πρέπει επομένως να προχωρήσει τουλάχιστον σε κάποιες από τις αναμενόμενες αυξήσεις, αν θέλει να περιορίσει τη ζήτηση και να αντιμετωπίσει τις πληθωριστικές πιέσεις», ανέφερε.

«Από την άλλη πλευρά, περίπου το ένα τέταρτο της επιβράδυνσης της οικονομίας φαίνεται να είναι ανεξάρτητο από τις προσδοκίες νομισματικής πολιτικής, μειώνοντας την ανάγκη για σημαντική αυστηροποίηση. Αυτό, υπό ίσες συνθήκες, θα υποστήριζε μια προσεκτική προσέγγιση στις αυξήσεις επιτοκίων και συνάδει με την πρόβλεψή μας για δύο αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο.»

Προσδοκίες της αγοράς

Οι αγορές προεξοφλούν υψηλή πιθανότητα (περίπου 91%) για αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στην επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 11 Ιουνίου —κάτι που θα ανέβαζε το βασικό επιτόκιο καταθέσεων της τράπεζας στο 2,25%— καθώς και πιθανότητα 50% για ακόμη μία αύξηση αργότερα μέσα στο έτος, τον Σεπτέμβριο.

Οι αυξήσεις θεωρούνται ολοένα και πιο πιθανές, καθώς οι δείκτες τιμών καταναλωτή στην ευρωζώνη εκτοξεύονται λόγω του πολέμου στο Ιράν, με τον πληθωρισμό να φτάνει το 3% τον Απρίλιο. Τα επόμενα στοιχεία για τον πληθωρισμό αναμένονται στις 2 Ιουνίου.

Η ΕΚΤ «θα κάνει ό,τι χρειαστεί» για να τιθασεύσει τον πληθωρισμό, δηλώνει ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας στο CNBC

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ έχουν επαναλάβει τη στάση της προέδρου της τράπεζας, Christine Lagarde, δηλώνοντας ότι θα ακολουθήσουν μια προσέγγιση βασισμένη στα δεδομένα και στις αποφάσεις κάθε συνεδρίασης ξεχωριστά. Ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Luis De Guindos, δήλωσε στο CNBC την Τετάρτη ότι οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη περιορισμού του πληθωρισμού και στην αποφυγή υπερβολικής πίεσης στην οικονομική δραστηριότητα.

«Δεν υπάρχει κανένα προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα όσον αφορά την πορεία των επιτοκίων. Η συζήτηση θα παραμείνει ανοιχτή και όλα τα στοιχεία θα σταθμιστούν και θα ληφθούν υπόψη», δήλωσε στην Annette Weisbach του CNBC.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας, Francois Villeroy de Galhau, που συμμετέχει επίσης στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στο CNBC ότι οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής «θα κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο» για να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%.

Η αξιοπιστία της ΕΚΤ διακυβεύεται

Οι οικονομολόγοι διαφωνούν σχετικά με το αν η ΕΚΤ θα πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια, δεδομένου του ύψους της αναιμικής ανάπτυξης στην ευρωζώνη· τα τελευταία στοιχεία έδειξαν ανάπτυξη μόλις 0,1% το πρώτο τρίμηνο.

Ο Holger Schmieding, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι τρεις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης (Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία) έχουν αποδυναμωθεί από την πρόσφατη εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, οδηγώντας σε ένα στασιμοπληθωριστικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενο πληθωρισμό και ανεργία, και ασθενέστερη ανάπτυξη.

Ο Schmieding δήλωσε ότι η μείωση της ζήτησης θα «αντιμετωπίσει» το σκέλος του πληθωρισμού στο δίλημμα του στασιμοπληθωρισμού, καθώς οι καταναλωτές ξοδεύουν λιγότερα σε άλλα αγαθά για να καλύψουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος — γεγονός που μειώνει την ανάγκη για επιθετική αυστηροποίηση της πολιτικής.

«Είναι σημαντικό να ξεχωρίσουμε τι θα κάνουν οι κεντρικές τράπεζες και τι θα ήταν το σωστό», δήλωσε ο Schmieding στο CNBC την περασμένη εβδομάδα, προσθέτοντας: «Η εντύπωσή μου είναι ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρόκειται να κάνει ένα μεγάλο λάθος.»
Ο Filippo Alloatti, επικεφαλής του τομέα Financials for Credit στη Federated Hermes, ανέφερε σε ανάλυσή του την Πέμπτη ότι η ΕΚΤ βρίσκεται «μεταξύ σφύρας και άκμονος».

«Ο οικονομικός αντίκτυπος από τις διαταραχές στις ενεργειακές υποδομές της Μέσης Ανατολής είναι σοβαρός και αβέβαιος. Ακόμη και αν οι εντάσεις αποκλιμακωθούν, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα οι τιμές του πετρελαίου να παραμείνουν διαρθρωτικά υψηλές», ανέφερε, σημειώνοντας ότι χώρες όπως η Γερμανία και η Ιταλία είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε παρατεταμένα σοκ ενεργειακού κόστους.

«Ταυτόχρονα, η ΕΚΤ αντιμετωπίζει τις συνέπειες προηγούμενων λαθών πολιτικής, καθώς διατήρησε τα επιτόκια πολύ χαμηλά για υπερβολικά μεγάλο διάστημα μετά την πανδημία», πρόσθεσε.

«Ως αποτέλεσμα, η κεντρική τράπεζα βρίσκεται πλέον υπό αυξανόμενη πίεση να αντιδράσει αποφασιστικά στις πληθωριστικές πιέσεις και στις δευτερογενείς επιπτώσεις. Η αγκύρωση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό έχει καταστεί ύψιστης σημασίας και αυτό υποδεικνύει την ανάγκη για αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης … ακόμη και από τον Ιούνιο.»

Τελικά, διακυβεύεται η αξιοπιστία της τράπεζας, δήλωσε ο Alloatti.

«Οποιαδήποτε διστακτικότητα κινδυνεύει να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στην ικανότητά της να διατηρεί τη σταθερότητα των τιμών — κάτι που, μόλις χαθεί, θα είναι δύσκολο να αποκατασταθεί. Η ΕΚΤ πρέπει να εξισορροπήσει τους κινδύνους για την ανάπτυξη με τις πληθωριστικές πιέσεις, ενισχύοντας παράλληλα τη δέσμευσή της στη χρηματοπιστωτική και νομισματική σταθερότητα μέσα σε ένα αβέβαιο παγκόσμιο περιβάλλον.»

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Panathēnea Festival 2026: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη «χτίζει» ξανά το μέλλον του Finance
• Σίσσυ Ηλιοπούλου (LAMDA Development): Σε έναν κόσμο διαρκούς αστάθειας, η εμπιστοσύνη είναι το κρίσιμο στρατηγικό κεφάλαιο
• Το μυστικό όπλο των ΗΠΑ για να μην χάσουν τον πόλεμο εναντίον της Κίνας; Ονομάζεται Anthropic