ΗΠΑ – Ιράν: Ένα βήμα πριν από τη συμφωνία – Ο όρος-κλειδί για το Ορμούζ και το κρίσιμο Σαββατοκύριακο

ΗΠΑ – Ιράν: Ένα βήμα πριν από τη συμφωνία – Ο όρος-κλειδί για το Ορμούζ και το κρίσιμο Σαββατοκύριακο
Photo: Shutterstock
Πιο κοντά από ποτέ σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό της σύγκρουσης στον Κόλπο βρίσκονται Ουάσιγκτον και Τεχεράνη, με διπλωματικές πηγές να αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο υπογραφής μέσα στο Σαββατοκύριακο. Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η άρση κυρώσεων κατά της Τεχεράνης και η αποκλιμάκωση της έντασης σε περιφερειακά μέτωπα, όπως ο Λίβανος.
  • ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται ένα βήμα πριν από συμφωνία που θα μπορούσε να τερματίσει τη σύγκρουση στον Κόλπο.
  • Κομβικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις παραμένει η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η άρση κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
  • Διπλωματικές πηγές αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο υπογραφής του deal ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται κοντά στην επίτευξη μιας προκαταρκτικής συμφωνίας που θα μπορούσε να βάλει τέλος στον πόλεμο που μαίνεται στην περιοχή του Περσικού Κόλπου από τα τέλη Φεβρουαρίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να ανταλλάσσουν μηνύματα για τις τελικές λεπτομέρειες ενός μνημονίου κατανόησης (MoU), το οποίο θα μπορούσε να υπογραφεί ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο, με πιθανότερο τόπο τη Γενεύη.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Πέμπτη ότι η συμφωνία είναι ουσιαστικά έτοιμη, υποστηρίζοντας πως οι δύο χώρες έχουν καταλήξει σε μια «μεγάλη διευθέτηση» που μπορεί να οδηγήσει στην αποκλιμάκωση της κρίσης. Παρόλα αυτά, ιρανικές πηγές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, τονίζοντας ότι δεν έχει εγκριθεί ακόμη το τελικό κείμενο της συμφωνίας.

Τι προβλέπει το προσχέδιο

Σύμφωνα με δυτικές και ιρανικές πηγές που επικαλείται το Reuters, στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκονται:

  • Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
  • Η σταδιακή άρση ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν.
  • Η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.
  • Η παράταση της κατάπαυσης του πυρός και η αποκλιμάκωση των συγκρούσεων σε άλλα μέτωπα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
  • Η έναρξη νέου γύρου διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
  • Το πυρηνικό ζήτημα παραμένει ένα από τα πλέον ακανθώδη θέματα. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει δεσμεύσεις που θα αποκλείουν οριστικά την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι το πρόγραμμά της έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η απαίτηση για τον Λίβανο

Ένα από τα βασικά σημεία τριβής αφορά τον Λίβανο. Η ιρανική πλευρά φέρεται να ζητά η συμφωνία να περιλαμβάνει και τον τερματισμό των εχθροπραξιών μεταξύ του Ισραήλ και της φιλοϊρανικής οργάνωσης Χεζμπολάχ.

Η Τεχεράνη θεωρεί τον Λίβανο κρίσιμο γεωπολιτικό μοχλό επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο και επιδιώκει να συνδέσει την ευρύτερη συμφωνία με τις εξελίξεις στο συγκεκριμένο μέτωπο.

Ωστόσο, η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ δεν συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις και δεν αποτελεί μέρος οποιουδήποτε μνημονίου με το Ιράν.

Οι αγορές «ψηφίζουν» αποκλιμάκωση

Η προοπτική συμφωνίας έχει ήδη προκαλέσει θετική αντίδραση στις αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν σημαντικά, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την αποκατάσταση της ομαλής ροής ενεργειακών προμηθειών από τον Περσικό Κόλπο. Παράλληλα, τα διεθνή χρηματιστήρια κατέγραψαν άνοδο, αποτιμώντας θετικά το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης μιας σύγκρουσης που τους τελευταίους μήνες έχει προκαλέσει έντονες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.

Παραμένουν τα εμπόδια

Παρά την αισιοδοξία που εκπέμπει η Ουάσιγκτον, οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Τις τελευταίες ημέρες καταγράφηκαν νέα επεισόδια έντασης στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, με αμερικανικές δυνάμεις να ανακοινώνουν ότι κατέρριψαν δύο ιρανικά drones, ενώ η Τεχεράνη προχώρησε σε ενέργειες κατά πλοίων που κινούνταν στην περιοχή.

Επιπλέον, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα όπως το εύρος της άρσης των κυρώσεων, η τύχη των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων και το πλαίσιο των μελλοντικών πυρηνικών διαπραγματεύσεων.

Παρόλα αυτά, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι πρόκειται για την πιο σοβαρή προσπάθεια αποκλιμάκωσης από την έναρξη της σύγκρουσης, με τις επόμενες 48 ώρες να θεωρούνται κρίσιμες για το αν η πολυαναμενόμενη συμφωνία θα λάβει τελικά επίσημη μορφή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: