Οι οικονομολόγοι του μέλλοντος στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

• Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει ριζικά τον ρόλο του οικονομολόγου, μεταφέροντας την αξία από την απλή εκτέλεση στην κρίση, την ερμηνεία και τη στρατηγική απόφαση.
• Η αγορά εργασίας ζητά πλέον επαγγελματίες που συνδυάζουν χρηματοοικονομικές γνώσεις με τεχνολογικές δεξιότητες, όπως ανάλυση δεδομένων, AI, blockchain, κυβερνοασφάλεια και RegTech.
• Το μέλλον ανήκει στους “ψηφιακούς οικονομολόγους”, δηλαδή σε όσους μπορούν να μετατρέπουν τα δεδομένα σε γνώση και τη γνώση σε επιχειρηματική αξία.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η επαγγελματική διαδρομή ενός αποφοίτου οικονομικών επιστημών ήταν σχετικά προβλέψιμη. Η χρηματοοικονομική ανάλυση, η λογιστική, οι επενδύσεις, η τραπεζική και η διαχείριση κινδύνων αποτελούσαν τα βασικά εφόδια για μια καριέρα σε τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, επενδυτικούς οργανισμούς, συμβουλευτικές επιχειρήσεις ή μεγάλους εταιρικούς ομίλους.

Σήμερα, όμως, αυτή η εικόνα αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, η ανάλυση μεγάλων δεδομένων, η μηχανική μάθηση, οι ψηφιακές πληρωμές, το blockchain και η αυτοματοποίηση διαδικασιών μετασχηματίζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι αγορές, οι τράπεζες και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί.

Πολλές εργασίες που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν ώρες ανθρώπινης επεξεργασίας μπορούν πλέον να εκτελούνται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα από έξυπνα συστήματα. Ωστόσο, η πραγματική αλλαγή δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Αφορά κυρίως τη μετατόπιση της επαγγελματικής αξίας από την εκτέλεση στην κρίση.

Από την εκτέλεση στην ερμηνεία

Καθώς οι αλγόριθμοι αναλαμβάνουν όλο και περισσότερες επαναλαμβανόμενες ή τεχνικές εργασίες, οι επιχειρήσεις αναζητούν ανθρώπους που μπορούν να κάνουν κάτι πολύ πιο σύνθετο: να ορίζουν σωστά το πρόβλημα, να αξιολογούν την ποιότητα των δεδομένων, να ερμηνεύουν τα αποτελέσματα και να λαμβάνουν αποφάσεις σε συνθήκες αβεβαιότητας.

Η δεξιότητα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη αξία δεν είναι απλώς η γνώση ενός εργαλείου ή ενός λογισμικού. Είναι η ικανότητα του επαγγελματία να κατανοεί το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον, να εντοπίζει κινδύνους, να συνθέτει πληροφορίες και να μετατρέπει τα δεδομένα σε στρατηγική δράση.

Η αξία του οικονομολόγου δεν βρίσκεται πλέον μόνο στην παραγωγή της ανάλυσης, αλλά στην ικανότητα να εξηγεί τι σημαίνει η ανάλυση και ποια απόφαση πρέπει να ληφθεί.

Αυτή η αλλαγή διαμορφώνει ένα νέο επαγγελματικό προφίλ: τον ψηφιακό οικονομολόγο.

Ο οικονομολόγος του μέλλοντος δεν ανταγωνίζεται την AI

Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Αριστείδης Σάμιτας, αντιπρύτανης Οικονομικών και Ανάπτυξης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του μεταπτυχιακού προγράμματος FinTech του ΕΚΠΑ, ο οικονομολόγος του μέλλοντος δεν θα ανταγωνίζεται την Τεχνητή Νοημοσύνη. Θα ανταγωνίζεται εκείνους που γνωρίζουν να την αξιοποιούν καλύτερα.

Η χρηματοοικονομική γνώση παραμένει απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί πλέον από μόνη της. Οι αλγόριθμοι μπορούν να επεξεργαστούν τεράστιους όγκους δεδομένων, να παράγουν προβλέψεις και να αυτοματοποιήσουν διαδικασίες που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν αποκλειστικό πεδίο των ανθρώπων.

Αυτό που δεν μπορούν να αντικαταστήσουν εύκολα είναι η κριτική σκέψη, η στρατηγική αντίληψη, η κατανόηση του οικονομικού πλαισίου και η ικανότητα λήψης αποφάσεων όταν δεν υπάρχει μία προφανής απάντηση.

Όπως επισημαίνει ο κ. Σάμιτας, η αξία μετακινείται από την εκτέλεση στην ερμηνεία και από την πληροφορία στην απόφαση. Ο επαγγελματίας που θα ξεχωρίσει τα επόμενα χρόνια θα είναι εκείνος που μπορεί να θέτει τα σωστά ερωτήματα, να αξιολογεί τα δεδομένα, να αντιλαμβάνεται τους κινδύνους και να μετατρέπει την πληροφορία σε οικονομική και επιχειρηματική αξία.

Η γέφυρα ανάμεσα στη χρηματοοικονομική και την τεχνολογία

Η μετάβαση αυτή έχει οδηγήσει πανεπιστήμια και εκπαιδευτικούς οργανισμούς σε όλο τον κόσμο στην ανάπτυξη νέων προγραμμάτων σπουδών που συνδέουν τα οικονομικά με την τεχνολογία.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Τεχνολογία – FinTech» του ΕΚΠΑ, το οποίο δημιουργήθηκε για να καλύψει το αυξανόμενο κενό ανάμεσα στις ανάγκες της αγοράς και στις δεξιότητες των νέων επαγγελματιών.

Το πρόγραμμα εστιάζει σε πεδία όπως:

• Τεχνητή Νοημοσύνη και μηχανική μάθηση,
• ανάλυση μεγάλων δεδομένων,
• blockchain και ψηφιακές συναλλαγές,
• κυβερνοασφάλεια,
• χρηματοοικονομική οικονομετρία,
• διαχείριση επενδύσεων και κινδύνων,
• κανονιστική τεχνολογία, RegTech.

Ο στόχος δεν είναι να μετατραπεί ο οικονομολόγος σε προγραμματιστή. Είναι να δημιουργηθούν στελέχη που μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικά στο σημείο όπου συναντώνται τα οικονομικά, η τεχνολογία και η διοίκηση.

Οι δεξιότητες που ζητά η νέα αγορά

Η αγορά εργασίας αλλάζει ήδη. Τράπεζες, επενδυτικοί οργανισμοί, ασφαλιστικές εταιρείες, fintech επιχειρήσεις, συμβουλευτικοί όμιλοι και δημόσιοι φορείς επενδύουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό τους.

Αυτό δημιουργεί ζήτηση για επαγγελματίες που μπορούν να συνδυάζουν οικονομική κατανόηση με τεχνολογική επάρκεια.

Οι ειδικότητες που εμφανίζονται όλο και συχνότερα στις προκηρύξεις θέσεων εργασίας περιλαμβάνουν:

• data analysts,
• business intelligence analysts,
• ειδικούς μηχανικής μάθησης,
• στελέχη κυβερνοασφάλειας,
• επαγγελματίες RegTech,
• συμβούλους ψηφιακού μετασχηματισμού,
• αναλυτές χρηματοοικονομικού κινδύνου με τεχνολογική εξειδίκευση,
• στελέχη ανάπτυξης ψηφιακών χρηματοοικονομικών προϊόντων.

Το κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των ρόλων είναι ότι δεν απαιτούν μόνο αριθμητική ή τεχνική ικανότητα. Απαιτούν κατανόηση του επιχειρηματικού προβλήματος και ικανότητα σύνδεσης της τεχνολογίας με πραγματικές οικονομικές ανάγκες.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν καταργεί τις ευκαιρίες – τις μετασχηματίζει

Πολλοί νέοι ανησυχούν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα περιορίσει τις επαγγελματικές τους προοπτικές. Η ανησυχία αυτή είναι κατανοητή, αλλά δεν αποτυπώνει ολόκληρη την εικόνα.

Όπως σημειώνει ο καθηγητής Αριστείδης Σάμιτας, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν καταργεί τις ευκαιρίες. Τις μετασχηματίζει. Κάθε μεγάλη τεχνολογική αλλαγή στην ιστορία δημιούργησε νέες ανάγκες, νέα επαγγέλματα και νέες μορφές εξειδίκευσης.

Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα. Η μεγαλύτερη ζήτηση δεν θα αφορά αποκλειστικά οικονομολόγους ή αποκλειστικά τεχνολόγους. Θα αφορά ανθρώπους που μπορούν να γεφυρώσουν αυτούς τους δύο κόσμους.

Η μεγαλύτερη έλλειψη ταλέντου της επόμενης δεκαετίας δεν θα είναι οι προγραμματιστές ούτε οι οικονομολόγοι. Θα είναι οι επαγγελματίες που μπορούν να μιλούν και τις δύο γλώσσες.

Οι τομείς με τη μεγαλύτερη ζήτηση

Σύμφωνα με τον κ. Σάμιτα, ιδιαίτερα αυξημένη ζήτηση αναμένεται σε τομείς όπως:

• Τεχνητή Νοημοσύνη στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες,
• ανάλυση δεδομένων,
• κυβερνοασφάλεια,
• FinTech,
• ψηφιακές πληρωμές,
• κανονιστική τεχνολογία, RegTech,
• διαχείριση ψηφιακών κινδύνων,
• ανάπτυξη καινοτόμων χρηματοοικονομικών προϊόντων.

Οι τομείς αυτοί βρίσκονται στο κέντρο του μετασχηματισμού της παγκόσμιας οικονομίας. Οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί δεν αναζητούν πλέον μόνο καλύτερα μοντέλα ανάλυσης, αλλά και ασφαλέστερες υποδομές, ταχύτερες διαδικασίες, πιο ακριβή αξιολόγηση κινδύνων και καλύτερη συμμόρφωση με το ρυθμιστικό πλαίσιο.

Το ανθρώπινο πλεονέκτημα στην εποχή των αλγορίθμων

Το κρίσιμο ερώτημα για τους νέους επαγγελματίες δεν είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα πάρει τη θέση εργασίας τους. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν ο ρόλος τους βασίζεται σε δεξιότητες που προσθέτουν πραγματική αξία.

Η κρίση, η δημιουργικότητα, η στρατηγική σκέψη, η κατανόηση του πελάτη, η ηθική αξιολόγηση των αποφάσεων και η ικανότητα σύνδεσης διαφορετικών πεδίων γνώσης παραμένουν βαθιά ανθρώπινες δεξιότητες.

Η AI μπορεί να εντοπίσει μοτίβα. Μπορεί να παράγει προβλέψεις. Μπορεί να αυτοματοποιήσει σύνθετες αναλύσεις. Όμως ο άνθρωπος είναι εκείνος που πρέπει να αποφασίσει ποια ερώτηση έχει σημασία, ποιο ρίσκο είναι αποδεκτό, ποια στρατηγική είναι βιώσιμη και ποια απόφαση δημιουργεί μακροπρόθεσμη αξία.

Εκεί βρίσκεται το νέο συγκριτικό πλεονέκτημα του οικονομολόγου.

Από τον παραδοσιακό στον ψηφιακό οικονομολόγο

Ο παραδοσιακός οικονομολόγος βασιζόταν κυρίως στη γνώση των αγορών, των οικονομικών μοντέλων, της λογιστικής και της χρηματοοικονομικής θεωρίας.

Ο ψηφιακός οικονομολόγος καλείται να κάνει κάτι περισσότερο. Πρέπει να κατανοεί την τεχνολογία, να διαβάζει δεδομένα, να συνεργάζεται με μηχανικούς, προγραμματιστές και ειδικούς κυβερνοασφάλειας, να αντιλαμβάνεται το κανονιστικό περιβάλλον και να μπορεί να εξηγεί σύνθετα τεχνολογικά αποτελέσματα σε επιχειρηματική γλώσσα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι βασικές οικονομικές γνώσεις χάνουν την αξία τους. Αντίθετα, γίνονται ακόμη πιο σημαντικές. Χωρίς οικονομική κατανόηση, η τεχνολογία κινδυνεύει να παραμείνει ένα εργαλείο χωρίς στρατηγική κατεύθυνση.

Το νέο ζητούμενο είναι ο συνδυασμός: οικονομική σκέψη, τεχνολογική αντίληψη και ικανότητα απόφασης.

Το μέλλον των οικονομικών σπουδών

Η μεταβολή αυτή επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να σχεδιάζονται οι οικονομικές σπουδές.

Τα πανεπιστήμια δεν μπορούν πλέον να εκπαιδεύουν τους φοιτητές μόνο για τον κόσμο των παραδοσιακών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Πρέπει να τους προετοιμάζουν για ένα περιβάλλον όπου οι αγορές λειτουργούν με δεδομένα, οι συναλλαγές γίνονται ψηφιακά, οι κίνδυνοι είναι συχνά κυβερνο-κίνδυνοι και η συμμόρφωση απαιτεί τεχνολογικά εργαλεία.

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, οι σπουδές στα οικονομικά χρειάζεται να συνδέονται με την πληροφορική, τη στατιστική, την ανάλυση δεδομένων, τη διοίκηση, την ηθική της τεχνολογίας και το ρυθμιστικό πλαίσιο.

Ο οικονομολόγος του μέλλοντος δεν θα είναι μόνο αναλυτής αριθμών. Θα είναι μεταφραστής ανάμεσα στα δεδομένα, την τεχνολογία και την επιχειρηματική στρατηγική.

Η νέα γενιά επαγγελματιών

Για τους νέους που σχεδιάζουν την καριέρα τους, το μήνυμα είναι σαφές: η εξειδίκευση παραμένει σημαντική, αλλά η διασταύρωση δεξιοτήτων γίνεται ακόμη σημαντικότερη.

Ένας νέος οικονομολόγος που γνωρίζει χρηματοοικονομικά, αλλά μπορεί επίσης να κατανοήσει βασικές αρχές AI, να αξιολογήσει δεδομένα, να συνεργαστεί με τεχνολογικές ομάδες και να αντιληφθεί κινδύνους κυβερνοασφάλειας, θα έχει σημαντικό πλεονέκτημα στην αγορά εργασίας.

Η επόμενη δεκαετία θα ανταμείψει εκείνους που μπορούν να μαθαίνουν διαρκώς, να προσαρμόζονται γρήγορα και να λειτουργούν σε περιβάλλοντα όπου τα όρια ανάμεσα σε οικονομία, τεχνολογία και διοίκηση γίνονται όλο και πιο ρευστά.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας

Η οικονομία των δεδομένων επεκτείνεται με ταχύτητα και η τεχνολογία μετασχηματίζει κάθε πτυχή της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η χρηματοοικονομική γνώση παραμένει απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της.

Οι επαγγελματίες που θα πρωταγωνιστήσουν τα επόμενα χρόνια θα είναι εκείνοι που μπορούν να συνδυάζουν οικονομική σκέψη, τεχνολογική κατανόηση και ικανότητα λήψης αποφάσεων.

Το μέλλον ανήκει σε όσους μπορούν να μετατρέπουν τα δεδομένα σε γνώση και τη γνώση σε στρατηγική δράση.

Αυτή είναι η σημαντικότερη αλλαγή που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στον κόσμο των οικονομικών, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και των επιχειρήσεων. Και είναι μια αλλαγή που δεν αφορά μόνο τις εταιρείες ή τα πανεπιστήμια. Αφορά κάθε νέο επαγγελματία που θέλει να παραμείνει χρήσιμος, ανταγωνιστικός και απαραίτητος στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Φρένο» στα φορολογικά κίνητρα για τα υβριδικά αυτοκίνητα – Επανεξέταση από το ΥΠΟΙΚ
• Κινητό, κούραση και αλκοόλ: Οι επικίνδυνες συνήθειες των νέων οδηγών στην Ελλάδα
• Νέα πρόστιμα 296.000 ευρώ για αθέμιτο κέρδος, παραπλανητικές εκπτώσεις και απομιμήσεις