Το παγκόσμιο εμπόριο κρέμεται από μια κλωστή – Ποια είναι τα κρίσιμα περάσματα; 

Από το ξέσπασμα της σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, το Στενό του Ορμούζ έχει ουσιαστικά κλείσει για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Αρχικά, το κλείσιμο επιβλήθηκε από το Ιράν μέσω επιθέσεων σε πλοία και ναρκών που τοποθετήθηκαν στο στενό. Σύντομα μετά, οι ΗΠΑ κήρυξαν θαλάσσιο αποκλεισμό για να αντιμετωπίσουν τις κινήσεις του Ιράν, μπλοκάροντας κάθε μετακίνηση ιρανικών πλοίων και αγαθών. Αυτό αργότερα μετατράπηκε σε ευρείας κλίμακας εμπάργκο σε όλα τα ιρανικά συνδεδεμένα αγαθά που διασχίζουν τον Ινδικό Ωκεανό.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, ο αποκλεισμός έχει προκαλέσει μια κρίση πετρελαίου και φυσικού αερίου πιο σοβαρή από τις κρίσεις του 1973, του 1979 και του 2022 μαζί. Η μάχη για τον έλεγχο του στενού έχει οδηγήσει σε επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης, εκτεταμένες ελλείψεις καυσίμων και βαθύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις σε όλο τον κόσμο. Μόνο στο Σουδάν, η διαταραχή της ναυσιπλοΐας έχει κόψει την πρόσβαση σε ιατρικές προμήθειες για περίπου 20.000 ανθρώπους.

Παρότι έχει ανακοινωθεί μια αρχική συμφωνία για την επαναλειτουργία του στενού, λίγες λεπτομέρειες είναι γνωστές για τη μακροπρόθεσμη πρόσβαση. Η διαταραχή σε αυτό το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα έχει στρέψει την προσοχή στα ναυτιλιακά «στενά» και στην ευαλωτότητα των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων. Έχει επίσης δείξει πώς η παγκόσμια οικονομία εξαρτάται από λίγους, στενούς διαύλους μεταφοράς.

1. Το Στενό της Ταϊβάν

Το Στενό της Ταϊβάν είναι ένας από τους πιο πολυσύχναστους εμπορικούς διαδρόμους στον κόσμο. Περίπου το 1/5 του παγκόσμιου θαλάσσιου φορτίου και πάνω από το 50% του στόλου εμπορευματοκιβωτίων περνούν από αυτό.

Η Κίνα έχει αυξήσει τις στρατιωτικές της ασκήσεις γύρω από την Ταϊβάν, με ασκήσεις με πραγματικά πυρά και επιχειρήσεις πίεσης. Μια πιθανή ναυτική κρίση στο στενό θα μπορούσε να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία δραματικά.

Η Ταϊβάν παράγει περίπου το 90% των προηγμένων ημιαγωγών παγκοσμίως, ενώ η Ανατολική Ασία αντιπροσωπεύει περίπου το 95% της παγκόσμιας ναυπηγικής παραγωγής. Μια διαταραχή θα μπορούσε να προκαλέσει πτώση έως και 5% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

2. Το Στενό της Μαλάκκα

Το Στενό της Μαλάκκα συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με τον Ειρηνικό Ωκεανό και αποτελεί βασικό εμπορικό κόμβο. Περίπου το 24% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου περνά από αυτό.

Μεταφέρει επίσης το 45% του παγκόσμιου θαλάσσιου πετρελαίου, το 25% των αυτοκινήτων και το 23% των ξηρών φορτίων.

Η περιοχή αντιμετωπίζει αυξημένη πειρατεία και δραστηριότητα «σκοτεινών πλοίων», που σχετίζονται με την παράκαμψη κυρώσεων. Πάνω από 250 μεταφορές πλοίου-σε-πλοίο καταγράφηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα.

3. Η Διώρυγα της Μοζαμβίκης

Η Διώρυγα της Μοζαμβίκης φιλοξενεί περίπου το 30% της παγκόσμιας κίνησης δεξαμενόπλοιων και πάνω από 500 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου ετησίως.

Η περιοχή έχει επηρεαστεί από πειρατεία, ισλαμιστικές εξεγέρσεις και επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένου του έργου LNG ύψους 20 δισ. δολαρίων.

Η λεκάνη Rovuma περιέχει πάνω από 100 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου, καθιστώντας την περιοχή στρατηγικό ενεργειακό κόμβο.

4. Η Διώρυγα του Παναμά

Η Διώρυγα του Παναμά είναι κρίσιμος σύνδεσμος μεταξύ Ατλαντικού και Ειρηνικού Ωκεανού. Περίπου το 40% της εμπορευματοκιβωτιοκίνησης των ΗΠΑ εξαρτάται από αυτήν.

Η Κίνα αντιπροσωπεύει περίπου το 21,4% του φορτίου της διώρυγας, καθιστώντας την κομβικό σημείο γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Η διώρυγα έχει επηρεαστεί από ξηρασίες, μειώνοντας τη διέλευση κατά σχεδόν 40%, ενώ πάνω από 150 πλοία έχουν ακινητοποιηθεί σε περιόδους κρίσης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τραμπ κατά ΝΑΤΟ: Το σχέδιο «τιμωρίας» και «επιβράβευσης» συμμάχων – Η θέση της Ελλάδας
• Απαγόρευση social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών: Όλα όσα αλλάζουν από το 2027
• Μέση Ανατολή: Εκεχειρία με… αστερίσκους – Το Ιράν «καθοδηγεί» τη ναυσιπλοΐα και ο Τραμπ απειλεί