Η ΕΕ ψάχνει νέα έσοδα για προϋπολογισμό 2 τρισ. ευρώ – Στο τραπέζι φόροι σε crypto και Big Tech
- 20/06/2026, 11:45
- SHARE
- Η ΕΕ αναζητά νέες πηγές εσόδων για να χρηματοδοτήσει τον προϋπολογισμό ύψους 2 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034 χωρίς να αυξηθούν υπερβολικά οι εθνικές εισφορές.
- Στο τραπέζι βρίσκονται μέτρα όπως φόρος στα ψηφιακά έσοδα, στα κρυπτονομίσματα, στον υπερπλούτο, στα ηλεκτρονικά απόβλητα και στα προϊόντα υψηλών εκπομπών άνθρακα.
- Οι Βρυξέλλες πιέζονται να καταλήξουν σε συμφωνία έως το τέλος του 2026, καθώς οι εκλογές σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Ελλάδα να περιπλέξουν περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις.
Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζήτησαν την Παρασκευή από την Ιρλανδία, η οποία αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ τον Ιούλιο, να καταθέσει έως τον Οκτώβριο προτάσεις για νέες πηγές χρηματοδότησης του κοινοτικού προϋπολογισμού για την περίοδο 2028-2034.
Στόχος είναι να αμβλυνθούν οι εντάσεις ανάμεσα στις χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα χρήματα στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και σε εκείνες που λαμβάνουν περισσότερα κονδύλια από όσα καταβάλλουν.
Ο κοινοτικός προϋπολογισμός χρηματοδοτεί το σύνολο σχεδόν των ευρωπαϊκών πολιτικών: από τις αγροτικές επιδοτήσεις και τα προγράμματα έρευνας έως τις ανταλλαγές φοιτητών και τις δράσεις για τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ των κρατών-μελών.
Σύμφωνα με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο νέος επταετής προϋπολογισμός θα πρέπει να φτάσει τα 2 τρισ. ευρώ. Η κυπριακή προεδρία πρότεινε πρόσφατα μείωση κατά 2%, μια συμβιβαστική λύση που ωστόσο κρίθηκε υπερβολική από ορισμένες χώρες και ανεπαρκής από άλλες.
Η δύσκολη μάχη της ομοφωνίας
Κάθε επτά χρόνια, οι διαπραγματεύσεις για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό εξελίσσονται σε μία από τις πιο σκληρές πολιτικές συγκρούσεις στις Βρυξέλλες.
Οι πλουσιότερες χώρες της Ένωσης συνεισφέρουν περισσότερα χρήματα από όσα λαμβάνουν, ενώ οι φτωχότερες ωφελούνται περισσότερο από τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Για να εγκριθεί ο προϋπολογισμός απαιτείται ομοφωνία, γεγονός που καθιστά τις διαπραγματεύσεις ιδιαίτερα δύσκολες.
Για να περιοριστεί η οικονομική επιβάρυνση των χωρών που συνεισφέρουν καθαρά στον προϋπολογισμό, χωρίς να μειωθούν οι δαπάνες που ζητούν οι δικαιούχοι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναζητούν νέες πηγές εσόδων που δεν θα προέρχονται απευθείας από τους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Antonio Costa, δήλωσε μετά τη σύνοδο κορυφής: «Οι ηγέτες συμφώνησαν να αναθέσουν στους Ιρλανδούς φίλους μας την επιτάχυνση των εργασιών για νέες πηγές ίδιων εσόδων. Χρειαζόμαστε αυτά τα πρόσθετα έσοδα για να επιτευχθεί συμφωνία τον Δεκέμβριο».
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen τόνισε ότι η Ένωση χρειάζεται «ένα ισχυρό και σταθερό σύστημα νέων πηγών χρηματοδότησης».
Από τις εκπομπές άνθρακα έως τον υπερπλούτο
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται βρίσκονται:
- μέρος των εσόδων από την πώληση δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα,
- μέρος των εσόδων από τον μηχανισμό που επιβαρύνει εισαγόμενα προϊόντα προερχόμενα από χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα,
- εισφορά για τα ηλεκτρονικά απόβλητα που δεν ανακυκλώνονται,
- ποσοστό από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα προϊόντα καπνού,
- ετήσια εισφορά από μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης πιο φιλόδοξες προτάσεις, όπως:
- φόρος στον υπερβολικά μεγάλο πλούτο,
- φόρος στις ψηφιακές υπηρεσίες,
- εισφορά στα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια,
- φορολόγηση των κερδών από επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα.
Η Ιρλανδία καλείται τώρα να αξιολογήσει ποιες από αυτές τις επιλογές —ή ποιος συνδυασμός τους— μπορεί να εξασφαλίσει τη στήριξη και των 27 κρατών-μελών έως την επόμενη σύνοδο κορυφής του Οκτωβρίου.
Οι εκλογές αυξάνουν την πίεση
Τυπικά, οι κυβερνήσεις της ΕΕ πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία για τον νέο προϋπολογισμό έως το τέλος του 2027.
Ωστόσο, οι Βρυξέλλες επιθυμούν να κλείσει η συμφωνία ήδη από φέτος, καθώς το 2027 θα πραγματοποιηθούν εκλογές σε μια σειρά χωρών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πολωνία και η Ελλάδα.
Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί φοβούνται ότι η προεκλογική περίοδος θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τους αναγκαίους συμβιβασμούς.
Την ίδια στιγμή, η διαπραγμάτευση περιπλέκεται από μια δεύτερη διαμάχη: ποιοι τομείς θα πρέπει να λάβουν προτεραιότητα στη χρηματοδότηση.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που επιθυμούν να διατηρηθεί η ισχυρή στήριξη προς τη γεωργία και τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες της Ευρώπης. Από την άλλη, αυξάνονται οι πιέσεις για μεγαλύτερες δαπάνες στην άμυνα, την τεχνολογική ανάπτυξη και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Η σύγκρουση αυτή αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο το ύψος του νέου προϋπολογισμού, αλλά και τις πολιτικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επόμενη δεκαετία.