Νάιτζελ Φάρατζ: Ο άνθρωπος πίσω από την πτώση τριών πρωθυπουργών – Μπορεί να γίνει ο επόμενος;

Ο Νάιτζελ Φάρατζ βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της βρετανικής πολιτικής, καθώς η Wall Street Journal τον παρουσιάζει ως τον βασικό ωφελημένο της παραίτησης του Κιρ Στάρμερ και ως τον άνθρωπο που έχει επηρεάσει όσο λίγοι τις πολιτικές εξελίξεις της τελευταίας δεκαετίας. Παρότι το Reform UK διαθέτει μόλις οκτώ βουλευτές και ο ίδιος δεν έχει αναλάβει ποτέ κυβερνητικό αξίωμα, η επιρροή του παραμένει δυσανάλογα μεγάλη.

Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, η βαριά ήττα των Εργατικών στις τοπικές εκλογές του Μαΐου αποτέλεσε τον καταλύτη για την εσωκομματική αμφισβήτηση που οδήγησε τελικά τον Στάρμερ στην έξοδο. Ο ίδιος ο Φάρατζ φέρεται να σχολίασε στους συνεργάτες του ότι, εάν η αποχώρηση του Στάρμερ ολοκληρωνόταν, θα είχε συμβάλει στην πολιτική πτώση τριών διαφορετικών πρωθυπουργών.

Η αναφορά δεν είναι τυχαία. Ο Φάρατζ θεωρείται ο πολιτικός αρχιτέκτονας του Brexit, μιας διαδικασίας που οδήγησε αρχικά στην παραίτηση του Ντέιβιντ Κάμερον και στη συνέχεια της Τερέζα Μέι, αλλάζοντας οριστικά τον πολιτικό χάρτη της χώρας.

Η Βρετανία εγκαταλείπει το μοντέλο σταθερότητας

Η Wall Street Journal επισημαίνει ότι η σημερινή εικόνα της Βρετανίας απέχει σημαντικά από το παραδοσιακό πρότυπο πολιτικής σταθερότητας που χαρακτήριζε τη χώρα επί δεκαετίες. Από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έως το δημοψήφισμα του Brexit το 2016, η χώρα είχε μόλις 13 πρωθυπουργούς. Έκτοτε, η εναλλαγή ηγετών έχει επιταχυνθεί δραματικά.

Μετά τον Κάμερον ακολούθησαν η Τερέζα Μέι, ο Μπόρις Τζόνσον, η Λιζ Τρας, ο Ρίσι Σούνακ και ο Κιρ Στάρμερ, ενώ ο Άντι Μπέρναμ εμφανίζεται πλέον ως το φαβορί για τη διαδοχή. Εφόσον αναλάβει, θα αποτελέσει τον έκτο διαφορετικό πρωθυπουργό μέσα σε επτά χρόνια.

Κατά την εφημερίδα, η διαρκής αυτή εναλλαγή ηγεσιών έχει υπονομεύσει την εικόνα της Βρετανίας ως θεσμικά σταθερής δύναμης και έχει ενισχύσει την αίσθηση πολιτικής αβεβαιότητας.

Το τέλος του δικομματισμού και η άνοδος του Reform UK

Η βαθύτερη αλλαγή, ωστόσο, αφορά τη διάβρωση του παραδοσιακού δικομματικού μοντέλου. Για περισσότερο από έναν αιώνα, οι Εργατικοί και οι Συντηρητικοί κυριαρχούσαν σχεδόν απόλυτα στη βρετανική πολιτική ζωή. Σήμερα, το Reform UK εμφανίζεται σε αρκετές δημοσκοπήσεις να προσεγγίζει ή και να ξεπερνά το 30%, επίδοση πρωτοφανή για τρίτο κόμμα μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η Wall Street Journal συνδέει την εξέλιξη αυτή με τη μακρά περίοδο οικονομικής στασιμότητας που ακολούθησε τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, τα χρόνια λιτότητας, το Brexit, την πανδημία και την ενεργειακή κρίση. Η αύξηση του κόστους ζωής, η πίεση στα δημόσια συστήματα υγείας και η αίσθηση ότι τα εισοδήματα δεν ακολουθούν τις ανάγκες των νοικοκυριών έχουν ενισχύσει τη δυσαρέσκεια απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα.

Παράλληλα, η εφημερίδα υπογραμμίζει ότι η νέα πολιτική διαχωριστική γραμμή δεν είναι πλέον αποκλειστικά οικονομική. Αντίθετα, διαμορφώνεται γύρω από ζητήματα ταυτότητας, μετανάστευσης, παγκοσμιοποίησης και πολιτισμικών αλλαγών. Σε αυτό το περιβάλλον, ο Φάρατζ επιχειρεί να εκφράσει ψηφοφόρους που αισθάνονται ότι έχουν μείνει πίσω από τις εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών.

Πόσο κοντά βρίσκεται στην εξουσία;

Παρότι η Wall Street Journal δεν θεωρεί βέβαιη μια μελλοντική πρωθυπουργία του Νάιτζελ Φάρατζ, αναγνωρίζει ότι οι πολιτικές συνθήκες είναι πλέον πολύ διαφορετικές από εκείνες που επικρατούσαν πριν από λίγα χρόνια. Ο κατακερματισμός του πολιτικού σκηνικού και οι ιδιαιτερότητες του βρετανικού εκλογικού συστήματος δημιουργούν νέα δεδομένα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητα.

Ο άνθρωπος που ξεκίνησε ως περιθωριακός ευρωσκεπτικιστής, εξελίχθηκε σε πρωταγωνιστή του Brexit και σήμερα ηγείται της πιο ισχυρής αντισυστημικής δύναμης της χώρας, βρίσκεται πλέον πιο κοντά από ποτέ στο να μετατρέψει τη διαμαρτυρία σε κυβερνητική προοπτική.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μιχάλης Τυρίμος (Capacitor Partners): Ελλάδα και Κύπρος χτίζουν κοινό οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης
• Ανάπτυξη χωρίς ευημερία; Γιατί οι Έλληνες δεν νιώθουν την οικονομική ανάκαμψη
• Τουρισμός: Άλμα 37% στα έσοδα και 27% στις αφίξεις – Νέο ρεκόρ προ των πυλών
• Καύσιμα: Τι οδηγεί την αποκλιμάκωση των τιμών στην Ελλάδα – Σε χαμηλά τριμήνου το ντίζελ