Fitch: Αναβάθμιση-σήμα για τις ελληνικές τράπεζες – Η νέα φάση μετά την κρίση

• Η Fitch αναβάθμισε το Operating Environment της Ελλάδας για τις τράπεζες σε «bbb», με σταθερό outlook.
• Η κίνηση στήριξε τις πρόσφατες αναβαθμίσεις της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank σε «BBB».
• Ο οίκος αναμένει ισχυρή πιστωτική επέκταση, με υψηλά μονοψήφια ποσοστά αύξησης δανείων την περίοδο 2026-2027.
• Τα παλαιά μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα εκτός τραπεζικών ισολογισμών παραμένουν η βασική πρόκληση.

Η Fitch Ratings αναβάθμισε το λειτουργικό περιβάλλον των ελληνικών τραπεζών σε «bbb» από «bbb-», εκτιμώντας ότι οι συνθήκες για τον κλάδο έχουν βελτιωθεί αισθητά χάρη στην ανθεκτικότητα της οικονομίας, τη ζήτηση για νέα δάνεια και τις πιο ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης.

Η αναθεώρηση αυτή αποτέλεσε βασικό παράγοντα για τις πρόσφατες αναβαθμίσεις της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank σε βαθμίδα «BBB» με σταθερές προοπτικές, ενώ συνδέεται και με τη διατήρηση θετικού outlook για την Τράπεζα Πειραιώς. Η Fitch απέδωσε την αναβάθμιση της Εθνικής, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση του ελληνικού λειτουργικού περιβάλλοντος και στις ισχυρότερες προοπτικές για τις ελληνικές τράπεζες.

Η εικόνα που περιγράφει ο οίκος επιβεβαιώνει ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν αφήσει πίσω τους το πιο δύσκολο σκέλος της κρίσης και εισέρχονται σε φάση πιο διατηρήσιμης κερδοφορίας, με μεγαλύτερη συμμετοχή στη χρηματοδότηση της οικονομίας.

Η οικονομία στηρίζει τις τράπεζες

Σύμφωνα με τη Fitch, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να υπεραποδίδει έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο.

Ο οίκος είχε επιβεβαιώσει τον Μάιο την αξιολόγηση της Ελλάδας σε «BBB» με σταθερό outlook, αναγνωρίζοντας τη βελτίωση της δημοσιονομικής εικόνας και την ανθεκτικότητα της οικονομίας.

Για τις τράπεζες, το μακροοικονομικό περιβάλλον μεταφράζεται σε περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες, καλύτερη ποιότητα ενεργητικού και ισχυρότερη ζήτηση για χρηματοδότηση.

Η Fitch εκτιμά ότι η πιστωτική επέκταση θα παραμείνει ισχυρή, με την αύξηση των δανείων να κινείται σε υψηλά μονοψήφια ποσοστά την περίοδο 2026-2027, μετά την αύξηση περίπου 10% που καταγράφηκε το 2025.

Οι επιχειρήσεις οδηγούν τη ζήτηση για δάνεια

Ο βασικός μοχλός της πιστωτικής ανάπτυξης παραμένει η επιχειρηματική χρηματοδότηση. Οι εταιρικοί ισολογισμοί εμφανίζουν συγκρατημένη μόχλευση και καλή πιστοληπτική συμπεριφορά, στοιχείο που επιτρέπει στις τράπεζες να αυξάνουν τις χορηγήσεις χωρίς να χαλαρώνουν υπερβολικά τα κριτήρια κινδύνου.

Η έκθεση των τραπεζών σε κλάδους όπως η ενέργεια, η ναυτιλία, η μεταποίηση, οι υπηρεσίες και ο τουρισμός λειτουργεί υποστηρικτικά, καθώς πρόκειται για τομείς που παραμένουν κεντρικοί στην αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας.

Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις του προγράμματος NextGenerationEU εξακολουθούν να στηρίζουν τη ζήτηση για δάνεια, ειδικά σε έργα υποδομών, πράσινης μετάβασης και ψηφιακού μετασχηματισμού.

Επιστροφή της στεγαστικής πίστης

Θετικό σήμα βλέπει η Fitch και στη λιανική τραπεζική. Η στεγαστική πίστη επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς για πρώτη φορά από το 2008, ενώ τα πιστοδοτικά κριτήρια παραμένουν γενικά αυστηρά.

Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει θέσει σε εφαρμογή μακροπροληπτικά μέτρα για στεγαστικά δάνεια από την 1η Ιανουαρίου 2025, με όρια στον λόγο δανείου προς αξία ακινήτου και στον λόγο εξυπηρέτησης χρέους προς εισόδημα, προκειμένου να περιοριστεί η υπερβολική ανάληψη κινδύνου από τα νοικοκυριά.

Η Fitch θεωρεί ότι οι κίνδυνοι στη στεγαστική πίστη παραμένουν ελεγχόμενοι, ακόμη και αν ορισμένα κρατικά προγράμματα στήριξης έχουν ελαφρώς πιο χαλαρές προϋποθέσεις.

Οι προμήθειες αλλάζουν το μείγμα εσόδων

Σημαντικό στοιχείο της θετικής αξιολόγησης είναι και η αύξηση των εσόδων από προμήθειες. Οι ελληνικές τράπεζες επεκτείνονται σε δραστηριότητες όπως η διαχείριση κεφαλαίων, οι ασφαλιστικές εργασίες και τα επενδυτικά προϊόντα, αξιοποιώντας εξαγορές, συνεργασίες και τη μετατόπιση μέρους των καταθέσεων σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος ή πιο σύνθετες επενδυτικές λύσεις.

Η εξέλιξη αυτή μειώνει την εξάρτηση από τα καθαρά έσοδα από τόκους, τα οποία είναι πιο ευαίσθητα στις μεταβολές των επιτοκίων.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Fitch εκτιμά ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες μπορούν να διατηρήσουν ισχυρή λειτουργική κερδοφορία, με δείκτη λειτουργικών κερδών προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού τουλάχιστον στο 3,5% την επόμενη διετία. Για την Πειραιώς, ο οίκος αναμένει λειτουργική κερδοφορία άνω του 3,5% την περίοδο 2026-2028, ενώ για τη Eurobank εκτιμά βελτίωση προς το 3,5%.

Οι συνθήκες χρηματοδότησης έχουν αλλάξει

Η βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος αποτυπώνεται και στη δυνατότητα των ελληνικών τραπεζών να αντλούν κεφάλαια από τις αγορές με πιο ανταγωνιστικούς όρους.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, οι αποδόσεις των senior preferred ομολόγων των ελληνικών τραπεζών κινούνται πλέον κοντά σε εκείνες των ευρωπαϊκών τραπεζών με αξιολόγηση BBB, ενώ από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Απρίλιο του 2026 οι ελληνικές τράπεζες άντλησαν περίπου 9,7 δισ. ευρώ μέσω ομολογιακών εκδόσεων.

Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς η πρόσβαση στις αγορές με χαμηλότερο κόστος ενισχύει την κερδοφορία, τη ρευστότητα και την ικανότητα των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν την οικονομία.

Το μεγάλο υπόλοιπο των «κόκκινων» δανείων

Παρά τη σαφή βελτίωση, η Fitch επισημαίνει ότι οι προκλήσεις δεν έχουν εξαφανιστεί. Το διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών παραμένει χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια ισχυρής επέκτασης στη λιανική τραπεζική.

Το μεγαλύτερο ζήτημα, όμως, παραμένει το απόθεμα παλαιών μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων που έχουν φύγει από τους τραπεζικούς ισολογισμούς και βρίσκονται πλέον σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Σύμφωνα με ανάλυση οικονομολόγων της ΕΚΤ, τα ελληνικά μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα έχουν μειωθεί εντός των τραπεζών σε επίπεδα κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά ένα μεγάλο μέρος του προβληματικού ιδιωτικού χρέους παραμένει εκτός τραπεζικού συστήματος και αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του ΑΕΠ.

Αυτό περιορίζει την πλήρη εξομάλυνση της αγοράς, καθώς νοικοκυριά και επιχειρήσεις με ανεπίλυτα παλαιά χρέη δυσκολεύονται να επιστρέψουν κανονικά στην τραπεζική χρηματοδότηση.

Οι νομικοί κίνδυνοι

Η Fitch αναφέρεται και σε πιθανές επιπτώσεις από πρόσφατες δικαστικές εξελίξεις σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού τόκων σε δάνεια του νόμου Κατσέλη.

Παράλληλα, παρακολουθεί τους κινδύνους που σχετίζονται με παλαιά στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο ή με κλιμακούμενο επιτόκιο.

Ωστόσο, ο οίκος εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις και ότι τυχόν πρόσθετη επιβάρυνση στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα είναι διαχειρίσιμη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μητσοτάκης – Ερντογάν: Casus belli, F-35 και ήρεμα νερά μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ
• Ακίνητα: Επιβραδύνεται η άνοδος στις τιμές κατοικιών – Ποιες περιοχές είναι οι ακριβότερες
• Αγορά ακινήτων: Το διπλό φορολογικό «σήμα» που ετοιμάζει η κυβέρνηση στη ΔΕΘ
• AXIA – Alpha Finance: Νέες υψηλότερες τιμές-στόχοι για τις τράπεζες – «Βλέπει» ράλι έως 27%