Politico: Οι Έλληνες ετοιμάζονται να πολεμήσουν για την «Οδύσσεια»

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι Έλληνες δίνουν μάχες για την Ελένη, που θεωρούνταν η ομορφότερη γυναίκα στον κόσμο.

Σύμφωνα με το Politico, η νέα ταινία «Οδύσσεια», σε σκηνοθεσία του Κρίστοφερ Νόλαν, έχει ήδη κάνει μεγάλη κινηματογραφική επιτυχία διεθνώς, αλλά και αντιπαραθέσεις στη χώρα του Ομήρου.

Σε μια χώρα όπου τα παιδιά έρχονται σε επαφή με το ομηρικό έπος από νωρίς στο σχολείο, η συζήτηση γύρω από τη διασκευή του είναι συχνή και έντονη. Πόσο πιστά ακολουθεί ο Νόλαν την ιστορία του Ομήρου; Γιατί δεν υπάρχουν Έλληνες ηθοποιοί στο καστ; Και γιατί το πρόσωπο που «κινητοποίησε χίλια πλοία», η Ελένη, υποδύεται μια μαύρη ηθοποιός;

Η χολιγουντιανή παραγωγή, με πρωταγωνιστή τον Ματ Ντέιμον στον ρόλο του Οδυσσέα, ακολουθεί τη βασική γραμμή του έπους, περιγράφοντας το επικίνδυνο δεκαετές ταξίδι του προς την πατρίδα μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Στόχος του είναι να επανενωθεί με τη σύζυγό του Πηνελόπη, ενώ στη διάρκεια του ταξιδιού έρχεται αντιμέτωπος με θεούς και τέρατα, για να ανακαλύψει τελικά ότι το παλάτι του έχει καταληφθεί από μνηστήρες.

Η ταινία γυρίστηκε εν μέρει στην Ελλάδα, προβάλλοντας ορισμένους από τους πιο εμβληματικούς αρχαιολογικούς και φυσικούς τόπους της χώρας: το Ανάκτορο του Νέστορα στην Πύλο, την παραλία Βοϊδοκοιλιά, το Κάστρο της Μεθώνης και την Ακροκόρινθο. Οι Έλληνες περιμένουν με υπερηφάνεια ότι η φυσική τους κληρονομιά θα γνωρίσει παγκόσμια αναγνώριση, ενώ παράλληλα επισημαίνουν ότι το διάσημο ελληνικό έπος παραμένει ζωντανό 3.000 χρόνια μετά.

Η παραγωγή έλαβε επιδοτήσεις περίπου 6,5 εκατ. ευρώ από το ελληνικό κράτος (ο συνολικός προϋπολογισμός της έφτασε τα 250 εκατομμύρια ευρώ). Με βάση ένα πρόγραμμα επιδότησης που εισήχθη το 2017, η ελληνική κυβέρνηση προσφέρει επιστροφές μέρους των εξόδων για παραγωγές που πραγματοποιούνται στη χώρα.

Όμως στη συνέχεια προκάλεσε αντιδράσεις η επιλογή της Μεξικανής-Κενυάτισσας-Αμερικανίδας ηθοποιού Λουπίτα Νιόνγκο για τον ρόλο της Ελένης, της οποίας η αρπαγή από τον Τρώα πρίγκιπα Πάρη αποτέλεσε την αφορμή για τον Τρωικό Πόλεμο.

Ο επικεφαλής της SpaceX, Έλον Μασκ, έσπευσε να σχολιάσει: «Ο Κρις Νόλαν βεβήλωσε τον Όμηρο για να ακολουθήσει τους κανόνες της woke κουλτούρας που απαιτούνται για να κερδίσει ένα Όσκαρ», έγραψε ο δισεκατομμυριούχος ιδιοκτήτης της Tesla στην πλατφόρμα X. «Τι σκουλήκι», πρόσθεσε.

Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης φιλοξένησαν εκτενείς συζητήσεις για την επιλογή αυτή, με ιστορικούς, σκηνοθέτες και κριτικούς κινηματογράφου να επιχειρηματολογούν υπέρ και κατά.

Όσοι υποστηρίζουν την επιλογή υποστηρίζουν ότι τα ελληνικά έπη αποτελούν μέρος του δυτικού πολιτισμού και ανήκουν σε όλους.  

Όσοι διαφωνούν επισημαίνουν ότι ο Όμηρος περιγράφει την Ελένη ως «καλλίκομη» (με όμορφα μαλλιά), «καλλιπάρειο» (με όμορφο πρόσωπο) και «τανύπεπλο» (με κομψή ενδυμασία), αλλά δεν δίνει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, αφήνοντας χώρο στη φαντασία του αναγνώστη. Η μόνη σαφής περιγραφή που παρέχεται είναι ότι έχει «λευκούς βραχίονες».

Το μικρό υπερορθόδοξο κόμμα της ελληνικής αντιπολίτευσης Νίκη εξέφρασε την αντίθεσή του στην επιλογή του καστ και στις κρατικές επιδοτήσεις, υποστηρίζοντας ότι οι Έλληνες φορολογούμενοι καλούνται να χρηματοδοτήσουν την επιβολή «woke ιδεολογίας» στην ελληνική ιστορία και πολιτιστική ταυτότητα.

«Η λεγόμενη πατριωτική κυβέρνηση της Ελλάδας συνεχίζει να στηρίζει κάθε “woke” έκφραση και να φιμώνει κάθε πρωτοβουλία που αναδεικνύει την εθνική μας ταυτότητα», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο πρόεδρος της Νίκης, Δημήτρης Νατσιός.

«Δεν είναι ρόλος του κράτους να υπαγορεύει σε έναν δημιουργό πώς πρέπει να ερμηνεύσει καλλιτεχνικά ένα έργο ή έναν μύθο», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στο ελληνικό πολιτιστικό περιοδικό Lifo. «Μπορούμε πραγματικά να συζητάμε αν το κράτος πρέπει να λογοκρίνει τον Κρίστοφερ Νόλαν;»

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι δεν αντιτίθεται στην απόφαση της κυβέρνησής του να χρηματοδοτήσει την ταινία, αλλά πρόσθεσε ότι δυσκολεύεται να κατανοήσει τις επιλογές του Νόλαν.

«Ο Νόλαν το έχει παρακάνει· δεν ξέρω αν το κάνει για να κερδίσει Όσκαρ», δήλωσε ο Γεωργιάδης στον τηλεοπτικό σταθμό ANT1.

Κάποιοι εξέφρασαν επίσης την άποψη ότι οι Έλληνες έχουν αποκλειστεί πλήρως από τη διασκευή του ελληνικού έπους, καθώς κανένας Έλληνας ηθοποιός δεν συμμετέχει στο καστ. Ο ιστότοπος της ελληνικής διασποράς Greek City Times απηύθυνε ανοιχτή επιστολή προς το καστ και τη δημιουργική ομάδα της ταινίας, υποστηρίζοντας:

«Η Ελλάδα δεν είναι μόνο ένα σκηνικό της αρχαιότητας. Είναι μια ζωντανή χώρα. Οι Έλληνες δεν είναι ιστορικά πρόσωπα. Είμαστε σύγχρονοι άνθρωποι».

Μιλώντας στο podcast War Room του Στιβ Μπάνον, ο Έντι Ζεμενίδης, εκτελεστικός διευθυντής του Hellenic American Leadership Council, χαρακτήρισε την επιλογή αυτή «χαμένη ευκαιρία» για τον Νόλαν.

«Είναι απογοητευτικό να ακούμε ότι ίσως κάποιες αποφάσεις για το καστ βασίστηκαν σε χαρακτηριστικά ταυτότητας, ώστε να πληρούν τις προϋποθέσεις για ένα Όσκαρ», δήλωσε ο Ζεμενίδης.

«Ο Όμηρος ανήκει σε όλους, αλλά γιατί απουσιάζουν οι Έλληνες από την “Οδύσσεια” του Νόλαν;» διερωτάται το περιοδικό Lifo.

Η εφημερίδα Guardian δημοσίευσε επίσης ένα παρόμοιο άρθρο με τίτλο: «Τι στο καλό! Γιατί το νέο ελληνικό έπος του Κρίστοφερ Νόλαν δεν περιλαμβάνει καθόλου Έλληνες;»

Παρά τις αντιδράσεις, η ταινία του Νόλαν αναμένεται να γίνει παγκόσμια κινηματογραφική επιτυχία, αλλά και επιτυχία στην Ελλάδα. Έκανε πρεμιέρα την Πέμπτη και τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν γρήγορα, ενώ η διασκευή προκάλεσε επίσης αυξημένο ενδιαφέρον για το πρωτότυπο έπος στα βιβλιοπωλεία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Σε στάση επιφυλακής η ΕΚΤ για τον πληθωρισμό – Τι θα αποφασίσει για τα επιτόκια
• Νίκος Χαρδαλιάς: «Ξεκινάει το AENAON το φθινόπωρο – Δημιουργούμε το μεγαλύτερο μέτωπο πρασίνου στη Μεσόγειο»
• Εκλογές το φθινόπωρο ή την άνοιξη;