Πόσο θα κοστίσει στην ελληνική οικονομία η κλιματική κρίση

• Κλιματική κρίση στην Ελλάδα: Πυρκαγιές, καύσωνες και λειψυδρία εξελίσσονται σε σημαντικό οικονομικό και δημοσιονομικό κίνδυνο.
• Υποδομές και επενδύσεις: Η αυξανόμενη πίεση για νερό και ενέργεια δημιουργεί ανάγκες για νέες και πιο ανθεκτικές υποδομές.
• Τουρισμός και κλιματική αλλαγή: Μύκονος, Σαντορίνη, Κρήτη, Ρόδος και άλλοι τουριστικοί προορισμοί βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένες πιέσεις στους διαθέσιμους πόρους.

Οι πυρκαγιές, οι καύσωνες και η λειψυδρία δεν αποτελούν πλέον μόνο περιβαλλοντικές απειλές για την Ελλάδα. Μετατρέπονται σταδιακά και σε δημοσιονομικό κίνδυνο, αυξάνοντας τις ανάγκες για επενδύσεις σε υποδομές και ενισχύοντας την πίεση για προσαρμογή της χώρας σε ένα ολοένα πιο απαιτητικό κλιματικό περιβάλλον.

Ο Μιχάλης Αργυρού, επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού, σε συνέντευξη στο πρακτορείο Reuters επισημαίνει, ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται συχνότερα και εντονότερα και συνιστούν μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο δημοσιονομικό κίνδυνο, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την ευρύτερη Μεσόγειο.

Οι φετινές πυρκαγιές, σύμφωνα με την εκτίμησή του, δεν αναμένεται να επηρεάσουν ουσιαστικά τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας ή τα τουριστικά έσοδα το 2026. Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, βρίσκεται σε βάθος χρόνου, καθώς οι υποδομές καλούνται να ανταποκριθούν σε μεγαλύτερες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών, αυξημένη ζήτηση για νερό και ηλεκτρική ενέργεια, αλλά και συχνότερες φυσικές καταστροφές.

Από τη Μύκονο και τη Σαντορίνη έως την Κρήτη και τη Πελοπόννησο

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται οι επενδύσεις σε υποδομές ύδρευσης και ενέργειας σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όπου η εποχική αύξηση του πληθυσμού δημιουργεί πρόσθετη πίεση στα υφιστάμενα δίκτυα.

Η Μύκονος και η Σαντορίνη περιλαμβάνονται στις περιοχές προτεραιότητας, ενώ ο σχεδιασμός επεκτείνεται στην Ήπειρο, στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, στη Θεσσαλονίκη, στην Κρήτη, στη Ρόδο και στην Πελοπόννησο.

Για την Πελοπόννησο, ο Αργυρού συνδέει την αυξανόμενη τουριστική προβολή της περιοχής και με την ταινία Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν, η οποία αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω το διεθνές ενδιαφέρον για την περιοχή.

Το ζητούμενο είναι οι απαραίτητες επενδύσεις να μην επιβαρύνουν αποκλειστικά τον κρατικό προϋπολογισμό. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, χωρίς ωστόσο να έχει προσδιοριστεί το ακριβές ύψος της δημόσιας χρηματοδότησης.

Η χρηματοδότηση των νέων επενδύσεων

Ο Αργυρού ανέφερε ότι οι πρόσθετες επενδύσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν σε σημαντικό βαθμό από τα αυξημένα φορολογικά έσοδα που προκύπτουν από τον περιορισμό της παραοικονομίας.

Η ανάγκη για επενδύσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς το κόστος δεν περιορίζεται στις αποζημιώσεις και την αποκατάσταση μετά από μια φυσική καταστροφή. Απαιτούνται σταθερές δαπάνες πρόληψης και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των υποδομών.

Παράλληλα, εξετάζονται κίνητρα για την αύξηση της ασφαλιστικής κάλυψης νοικοκυριών και επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών. Στόχος είναι να διευρυνθεί η προστασία από τους κλιματικούς κινδύνους, χωρίς το κόστος των ασφαλιστηρίων να καταστεί απαγορευτικό για τους ασφαλισμένους.

Η Ελλάδα δεν σχεδιάζει, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, την έκδοση ομολόγων καταστροφών (catastrophe bonds), τα οποία μπορούν να παρέχουν χρηματοδότηση μετά από μεγάλα φυσικά φαινόμενα. Ο Αργυρού σημείωσε, ωστόσο, ότι πρόκειται για μια επιλογή που αξίζει να εξεταστεί.

Η διπλή επίδραση στον τουρισμό

Η κλιματική αλλαγή δημιουργεί μια σύνθετη εικόνα για τον ελληνικό τουρισμό. Από τη μία πλευρά, οι καύσωνες, οι πυρκαγιές και η πίεση στους υδάτινους πόρους αυξάνουν το κόστος προστασίας και λειτουργίας των προορισμών, ενώ εντείνουν τις ανάγκες για επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές.

Από την άλλη, οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορούν να συμβάλουν στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, καθώς η Ελλάδα μπορεί να προσελκύει επισκέπτες από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο ή ακόμη και τον Νοέμβριο. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να στηρίξει τα τουριστικά έσοδα, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει την ανάγκη για υποδομές που μπορούν να ανταποκριθούν σε μεγαλύτερη και πιο παρατεταμένη ζήτηση.

Το οικονομικό στοίχημα για την Ελλάδα, επομένως, δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών όταν αυτές εκδηλώνονται. Αφορά κυρίως την έγκαιρη προσαρμογή των υποδομών σε συνθήκες που αναμένεται να γίνουν πιο απαιτητικές.

Η πρόκληση είναι διπλή: να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος των κλιματικών κινδύνων και, ταυτόχρονα, να διατηρηθεί η τουριστική δραστηριότητα χωρίς οι ολοένα μεγαλύτερες ανάγκες για νερό, ενέργεια και προστασία από φυσικές καταστροφές να μετατραπούν σε ακόμη μεγαλύτερη επιβάρυνση για το κράτος και την οικονομία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Πετρέλαιο: Αδειάζουν τα παγκόσμια αποθέματα – Προειδοποίηση ΙΕΑ για νέο έλλειμμα
• Πιερρακάκης: Η Ευρώπη πρέπει να απελευθερώσει κεφάλαια για την ανάπτυξη
• Κολομβία: Η ΕΕ διαθέτει 2 εκατ. ευρώ για τους πληγέντες από τον σεισμό