ΕΕ: Μηχανισμός στα πρότυπα του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ για τις υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας

ΕΕ: Μηχανισμός στα πρότυπα του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ για τις υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας
EU High Representative and Vice-President for Foreign Affairs and Security Policy Kaja Kallas gives a press conference at the end of a Foreign Affairs Council on Defence in Brussels on September 28, 2026. (Photo by Nicolas TUCAT / AFP) Photo: AFP
Η Κάγια Κάλας ανακοίνωσε την έναρξη συζητήσεων για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό στα πρότυπα του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ – Στο επίκεντρο η ενίσχυση της Ουκρανίας και η αντιμετώπιση του «σκιώδους στόλου»

Η ανάγκη για συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση απέναντι στις υβριδικές επιθέσεις που αποδίδονται στη Ρωσία βρέθηκε στο επίκεντρο του Συμβουλίου Υπουργών Άμυνας της ΕΕ στις Βρυξέλλες. Μετά τη συνεδρίαση, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας ανακοίνωσε ότι ξεκινούν οι συζητήσεις για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης, στα πρότυπα του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ.

Οι υπουργοί Άμυνας είχαν μια πρώτη, προκαταρκτική συζήτηση για το ζήτημα, μετά από σειρά περιστατικών που αποδίδονται στη Ρωσία τις τελευταίες εβδομάδες. Η πρωτοβουλία, την οποία είχε ανακοινώσει πρόσφατα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αποσκοπεί στον καλύτερο συντονισμό και την ταχύτερη αντίδραση των κρατών-μελών απέναντι σε υβριδικές επιθέσεις που παραμένουν κάτω από το όριο μιας ένοπλης επίθεσης.

Η Κάλας αναγνώρισε ότι αρκετά κράτη-μέλη επέμειναν στην ανάγκη ο υπό συζήτηση μηχανισμός να λειτουργεί πλήρως συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ, τονίζοντας ότι «δεν δημιουργούμε κάτι επιπλέον, αλλά πρέπει να λειτουργούμε σε στενή συνεργασία». Όπως εξήγησε, η συζήτηση θα συνεχιστεί με στόχο να εξεταστεί πώς μπορούν να συνδυαστούν τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία για την αντιμετώπιση τέτοιων απειλών.

Το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος να ζητήσει επείγουσες διαβουλεύσεις με τους συμμάχους του όταν θεωρεί ότι απειλείται η εδαφική του ακεραιότητα, η πολιτική του ανεξαρτησία ή η ασφάλειά του, χωρίς να ενεργοποιείται αυτομάτως στρατιωτική απάντηση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Στο επίκεντρο η στήριξη της Ουκρανίας

Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, η Κάλας ανακοίνωσε ότι τα κράτη-μέλη συμφώνησαν στην κατανομή των 6,6 δισ. ευρώ από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (EPF), ενώ σημείωσε ότι εξετάζεται η ενίσχυσή του με νέα χρηματοδότηση.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας υπογράμμισε ότι η αντιαεροπορική άμυνα παραμένει η βασική προτεραιότητα για την Ουκρανία, καθώς οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται καθημερινά.

Όπως ανέφερε, έχουν εγκριθεί σχέδια προμηθειών ύψους 28,3 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του δανείου στήριξης της Ουκρανίας, τα οποία περιλαμβάνουν την αγορά πυραύλων Patriot από μελλοντική αμερικανική παραγωγή.

Ωστόσο, καθώς η παραγωγή πυραύλων απαιτεί χρόνο και το Κίεβο χρειάζεται άμεσα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, η Κάλας ανέφερε ως μία από τις επιλογές την προμήθεια πυραύλων από τα αποθέματα κρατών-μελών και εταίρων, με την αντικατάστασή τους σε μεταγενέστερο χρόνο να χρηματοδοτείται από το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας.

Παράλληλα, η Κάλας τόνισε ότι αρκετά κράτη-μέλη ζήτησαν την επίσπευση μέρους των 90 δισ. ευρώ του ευρωπαϊκού δανείου που έχουν προβλεφθεί για το 2027. Η ίδια ανέφερε επίσης ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να επωφεληθεί από τα εναπομείναντα κονδύλια της πρωτοβουλίας SAFE, ύψους έως 20 δισ. ευρώ.

Παράταση της ευρωπαϊκής αποστολής

Σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ συμφώνησαν στην παράταση της αποστολής στρατιωτικής συνδρομής της ΕΕ (EUMAM Ukraine) για δύο ακόμη χρόνια, καθώς και στη δημιουργία συντονιστικού κέντρου στο Κίεβο.

Στο στόχαστρο ο «σκιώδης στόλος»

Αναφερόμενη στην αντιμετώπιση της χρηματοδότησης του πολέμου από τη Ρωσία, η Κάλας έδωσε έμφαση στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο».

Όπως ανέφερε, η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ειρήνη» έχει πραγματοποιήσει τους τελευταίους μήνες έξι νηοψίες σε πλοία για τα οποία υπήρχαν υποψίες, ενώ τόνισε ότι οι εθνικές επιχειρήσεις νηοψίας θα πρέπει να συνεχιστούν παράλληλα, με στενό συντονισμό και αξιοποίηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η Κάλας αναφέρθηκε επίσης στις συνεχιζόμενες πράξεις δολιοφθοράς και εμπρησμών, καθώς και στις παραβιάσεις του εναέριου χώρου, τις οποίες η ΕΕ αποδίδει στη Ρωσία.

Όπως σημείωσε, έχουν ήδη επιβληθεί κυρώσεις και έχουν πραγματοποιηθεί απελάσεις Ρώσων διπλωματών, ενώ οι Ευρωπαίοι εξετάζουν πλέον την υιοθέτηση και πρόσθετων μέτρων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: