Ψηφιακό σχέδιο για τον εντοπισμό ελληνοποιήσεων σε γάλα και κρέας

Πίσω από την ένδειξη «ελληνικό» σε ένα γαλακτοκομικό προϊόν βρίσκεται μια αλυσίδα παραδόσεων, παραλαβών και παραγωγής, τα στοιχεία της οποίας δεν διασταυρώνονται σήμερα πλήρως σε όλα τα στάδιά της. Αυτό το κενό επιχειρεί να καλύψει η ΑΑΔΕ, διερευνώντας έναν τρόπο να συνδέει ψηφιακά την προέλευση της πρώτης ύλης με τις ποσότητες των προϊόντων που διοχετεύονται στην αγορά. Αντίστοιχη συζήτηση έχει ανοίξει και για το κρέας, με ζητούμενο την τεκμηρίωση της προέλευσής του έως το σημείο πώλησης.

Το σχέδιο βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, αλλά η βασική του λογική είναι συγκεκριμένη. Τα στοιχεία για τις παραδόσεις γάλακτος από τις κτηνοτροφικές μονάδες και για τις εισαγωγές πρώτης ύλης θα μπορούν να διασταυρώνονται με όσα δηλώνει ότι παράγει κάθε μεταποιητική επιχείρηση. Έτσι, μια απόκλιση ανάμεσα στις διαθέσιμες ποσότητες ελληνικού γάλακτος και στα προϊόντα που εμφανίζονται ως ελληνικά θα μπορεί να αποτελέσει αφετηρία ελέγχου.

Την εικόνα από τις σχετικές συναντήσεις με την ΑΑΔΕ μετέφερε ο πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, Χρήστος Τσομπάνος μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Χαλάστρα Θεσσαλονίκης, κατά τη διάρκεια αποστολής για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα EU RICE. Όπως ανέφερε, η συζήτηση για τα γαλακτοκομικά ξεκίνησε με αντικείμενο τα παραστατικά ευπαθών προϊόντων και τη σκόνη γάλακτος, ενώ ακολούθησε πρώτη συνάντηση για το κρέας. «Στόχος είναι να ελέγχεται όλη η αλυσίδα από το “χωράφι στο ράφι”», είπε χαρακτηριστικά για την επιδίωξη της Αρχής, αναγνωρίζοντας ότι η πληρέστερη καταγραφή θα αυξήσει παράλληλα τις απαιτήσεις για όλους τους κρίκους της αλυσίδας.

Το ισοζύγιο της ελληνικής πρώτης ύλης

Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η δημιουργία ενός ελέγξιμου ισοζυγίου εισροών και παραγωγής. Σύμφωνα με τον κ. Τσομπάνο, τα παραστατικά θα πρέπει να αποτυπώνουν την πορεία του γάλακτος από τον στάβλο έως τη βιομηχανία και να συνδέονται με τα στοιχεία των προϊόντων που εξέρχονται από τη μονάδα. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να γνωρίζει ο ελεγκτής πόσο γάλα παραδόθηκε, αλλά να μπορεί να εξετάσει τι παρήχθη από αυτό και με ποια δήλωση προέλευσης διατέθηκε.

«Όλα τα προϊόντα που θα φεύγουν θα έχουν ηλεκτρονικό barcode, θα ανεβαίνουν πάνω και θα γίνεται σύγκριση πόσους κωδικούς έβγαλε η μεταποιητική μονάδα σε σχέση με την ποσότητα ελληνικού γάλακτος που εισήγαγε», ανέφερε, περιγράφοντας τον μηχανισμό που συζητείται. Στην ίδια κατεύθυνση τοποθέτησε τη μελλοντική αξιοποίηση του συστήματος «Άρτεμις 2», το οποίο, όπως σημείωσε, δεν λειτουργεί ακόμη πλήρως.

Ένα από τα διαθέσιμα ψηφιακά εργαλεία είναι το δελτίο αποστολής. Η πρώτη φάση της υποχρεωτικής ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης ισχύει ήδη, ενώ από τις 12 Οκτωβρίου 2026 ενεργοποιούνται επιπλέον διαδικασίες καταγραφής της φόρτωσης, της μεταφόρτωσης και της παραλαβής, καθώς και η διαβίβαση στοιχείων ποσοτικού και ποιοτικού ελέγχου. Η ημερομηνία αφορά το γενικό πλαίσιο παρακολούθησης των διακινήσεων και δεν συνιστά έναρξη του ειδικού μηχανισμού για τις ελληνοποιήσεις.

Η ουσιαστική πρόκληση βρίσκεται στη σύνδεση αυτών των δεδομένων. Μια μεταποιητική μονάδα μπορεί να παραλαμβάνει γάλα διαφορετικής προέλευσης και να το χρησιμοποιεί σε περισσότερα από ένα προϊόντα. Για να προκύπτει αξιόπιστο συμπέρασμα, θα πρέπει να καθοριστούν τόσο ο τρόπος καταγραφής της προέλευσης όσο και οι αναλογίες με τις οποίες η πρώτη ύλη μετατρέπεται σε κάθε κατηγορία τελικού προϊόντος.

Στο ίδιο πεδίο και το κρέας

Σύμφωνα με τον κ. Τσομπάνο, αντίστοιχη πρώτη συζήτηση έγινε με την ΑΑΔΕ για το κρέας, με επίκεντρο την καταγραφή της προέλευσης και της διαδρομής του έως τη λιανική. Εκεί το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η ένδειξη «ελληνικό» στο σημείο πώλησης μπορεί να υποστηριχθεί από τα στοιχεία που συνοδεύουν το προϊόν σε όλα τα προηγούμενα στάδια.

Ο ίδιος ανέφερε ότι στις συναντήσεις τέθηκε χρονοδιάγραμμα περίπου 40 ημερών για την προετοιμασία φόρμας δήλωσης στοιχείων. Πρόκειται για πληροφορία που μεταφέρει από τη συζήτηση με την Αρχή, καθώς δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη ημερομηνία λειτουργίας ενός ολοκληρωμένου συστήματος διασταυρώσεων. Απομένει επίσης να αποσαφηνιστεί πώς θα αντιμετωπίζονται προϊόντα με πρώτη ύλη μικτής προέλευσης, σε συνάρτηση με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επισήμανση τροφίμων.

Η σημασία του ελέγχου της προέλευσης ενισχύεται από την πίεση που δέχεται η εγχώρια παραγωγή. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Τσομπάνος, η παραγωγή πρόβειου γάλακτος το επτάμηνο του 2026 κινήθηκε στους 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Πρόκειται για μείωση περίπου 7%, «ενώ βλέπουμε τη ζήτηση να αυξάνεται», όπως ανέφερε. Στη συζήτηση τέθηκε έτσι ένας ευρύτερος προβληματισμός: όσο περιορίζεται η διαθέσιμη ελληνική πρώτη ύλη, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η δυνατότητα να ελέγχεται σε ποια προϊόντα καταλήγει.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Aktor Group: Η νέα εξίσωση ανάπτυξης με Motor Oil, LNG και Ρουμανία
• EntersoftOne-Hg: Πώς χτίστηκε το ελληνικό software deal του 1 δισ. ευρώ
• Deep Tech Cities: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον παγκόσμιο χάρτη της ανάπτυξης