ΕΕ: Ο άνθρακας υποχωρεί σε ιστορικό χαμηλό – Στο 9,2% της ηλεκτροπαραγωγής

Το 2025, ο λιθάνθρακας αντιπροσώπευε το 3,7% της συνολικής ακαθάριστης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με παραγωγή 105.601 GWh. Ο λιγνίτης αντιστοιχούσε σε επιπλέον 5,5%, με 154.186 GWh.

Συνολικά, το μερίδιο του άνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή της ΕΕ υποχώρησε στο 9,2% το 2025, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί. Ήδη από το 2024 είχε διαμορφωθεί για πρώτη φορά κάτω από το 10%.

Η εικόνα αυτή απέχει σημαντικά από εκείνη των προηγούμενων δεκαετιών. Το 1990, ο άνθρακας αντιπροσώπευε περισσότερο από το ένα τρίτο της ηλεκτροπαραγωγής στην ΕΕ, ενώ το 2000 το μερίδιό του είχε υποχωρήσει στο 30,4%. Η πτωτική πορεία συνεχίστηκε έκτοτε, με μικρές μόνο ανακάμψεις το 2011-2012 και το 2021-2022.

Το 1990, ο λιθάνθρακας και ο λιγνίτης αποτελούσαν τη δεύτερη και τρίτη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής στην ΕΕ, με μερίδια 19,8% και 15,3% αντίστοιχα. Το 2025 είχαν υποχωρήσει στην έβδομη και έκτη θέση, καθώς είχαν ξεπεραστεί από την πυρηνική ενέργεια, το φυσικό αέριο και τις ανανεώσιμες πηγές.

Η αλλαγή στο ενεργειακό μείγμα αποτυπώνεται και στη σταδιακή απώλεια της θέσης του άνθρακα απέναντι σε άλλες πηγές ενέργειας. Η πυρηνική ενέργεια ξεπέρασε τον λιθάνθρακα και τον λιγνίτη το 1994, το φυσικό αέριο το 2019, η υδροηλεκτρική και η αιολική ενέργεια το 2023 και η ηλιακή ενέργεια το 2024.

Η σταδιακή έξοδος από τον άνθρακα

Η υποχώρηση του άνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή συνοδεύεται από ιστορικά χαμηλά επίπεδα κατανάλωσης. Το 2025, η κατανάλωση λιθάνθρακα στην ΕΕ εκτιμάται σε 107 εκατ. τόνους, ενώ η κατανάλωση λιγνίτη σε 184 εκατ. τόνους, με αμφότερα τα μεγέθη να βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί.

Παράλληλα, αρκετές χώρες της ΕΕ έχουν προχωρήσει τα τελευταία χρόνια στην πλήρη ή μερική κατάργηση του άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας. Η Πορτογαλία σταμάτησε να χρησιμοποιεί λιθάνθρακα για ηλεκτροπαραγωγή το 2021, ενώ η Σλοβακία τερμάτισε την παραγωγή λιγνίτη το 2024.

Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών, η συνολική τάση είναι σαφής: ο άνθρακας περιορίζει σταθερά την παρουσία του στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μείγμα, καθώς άλλες πηγές καλύπτουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος των αναγκών ηλεκτροπαραγωγής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ρουμανία: Η λειψυδρία κλείνει τον πυρηνικό σταθμό της Τσερναβόντα
• Επιταχύνεται η διασύνδεση Κύπρου-Ισραήλ μέσω του GSI – Βιώσιμη σε όλα τα σενάρια
• Ισραέλ Κατς: Ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει στον Λίβανο, στη Συρία και στη Γάζα