Πετρέλαιο και φυσικό αέριο αυξάνουν το κόστος ζωής στην Ευρώπη – Ποιες χώρες πληρώνουν περισσότερο
- Η αναταραχή που ακολούθησε τον πόλεμο με το Ιράν πρόσθεσε περισσότερα από 282 δισ. ευρώ στους παγκόσμιους λογαριασμούς εισαγωγής ορυκτών καυσίμων, με το πετρέλαιο να αντιπροσωπεύει τα 140 δισ. ευρώ.
- Ιταλία, Ολλανδία, Γαλλία και Ισπανία βρέθηκαν μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη πρόσθετη επιβάρυνση, πληρώνοντας δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ χωρίς να εισαγάγουν μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας.
- Σύμφωνα με το CREA, η καθαρή ηλεκτροπαραγωγική ισχύς που εγκαταστάθηκε στην ΕΕ από το 2020 περιόρισε τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά 36 δισ. ευρώ στους πρώτους πέντε μήνες της κρίσης.
Η Ολλανδία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία συγκαταλέγονται στις δέκα χώρες που επιβαρύνθηκαν περισσότερο από το πρόσθετο κόστος εισαγωγής ορυκτών καυσίμων, το οποίο προκάλεσαν οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τα στοιχεία του Centre for Research on Energy and Clean Air, γνωστού ως CREA.
Από τις 170 χώρες που εξετάστηκαν, οι 134 πλήρωσαν για το ντίζελ περισσότερο από όσο προέβλεπαν οι αγορές πριν από την έναρξη του πολέμου.
Μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου 2026, η Ιταλία κατέγραψε εκτιμώμενο πρόσθετο κόστος 12,7 δισ. ευρώ, η Ολλανδία 11,5 δισ. ευρώ, η Γαλλία 10,8 δισ. ευρώ και η Ισπανία 8,8 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι τέσσερις ευρωπαϊκές οικονομίες επωμίστηκαν σχεδόν 41 δισ. ευρώ σε επιπλέον κόστος ορυκτών καυσίμων, χωρίς να εισαγάγουν νέες ποσότητες ενέργειας.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν την έκθεση των ευρωπαϊκών οικονομιών στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η κρίση πρόσθεσε περισσότερα από 282 δισ. ευρώ στους λογαριασμούς εισαγωγής ορυκτών καυσίμων παγκοσμίως, με το πετρέλαιο να ευθύνεται από μόνο του για τα 140 δισ. ευρώ της αύξησης.
Οι τιμές του υγροποιημένου φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 60% στις αγορές του Ατλαντικού και κατά 75% στον Ειρηνικό.
Παράλληλα, οι τιμές του ντίζελ και της βενζίνης ενισχύθηκαν κατά 59% μετά την έναρξη του πολέμου των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Για να αντισταθμιστούν οι απώλειες εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή, οι ΗΠΑ και η Νορβηγία αποτέλεσαν τους μεγαλύτερους προμηθευτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόσο σε πετρελαιοειδή όσο και σε LNG κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ.
Γιατί το ντίζελ είναι κρίσιμο για την Ευρώπη
Για την Ευρώπη, η αύξηση της τιμής του ντίζελ έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η οικονομία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το συγκεκριμένο καύσιμο για τις εμπορευματικές μεταφορές, τη γεωργία και τη βιομηχανία.
Το υψηλότερο κόστος των καυσίμων μπορεί να μεταδοθεί σε ολόκληρες τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να οδηγήσει τελικά σε νέες ανατιμήσεις αγαθών.
Η ενεργειακή κρίση δεν επηρεάζει, επομένως, μόνο τις άμεσες δαπάνες για καύσιμα, αλλά μπορεί να ενισχύσει ευρύτερα τις πληθωριστικές πιέσεις για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η επένδυση στην καθαρή ενέργεια αποδίδει
Οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι η ανάπτυξη καθαρών πηγών ενέργειας στην Ευρώπη εξελίσσεται σε σημαντικό παράγοντα ενεργειακής ασφάλειας.
Σύμφωνα με την έκθεση, η καθαρή ηλεκτροπαραγωγική ισχύς που εγκαταστάθηκε στην ΕΕ από το 2020 επέτρεψε στις χώρες εισαγωγής να εξοικονομήσουν 36 δισ. ευρώ από αγορές ορυκτών καυσίμων κατά τους πρώτους πέντε μήνες της κρίσης.
«Ο καλύτερος τρόπος προστασίας από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου είναι η ταχύτερη δυνατή απεξάρτηση από αυτό», δήλωσε ο Luke Wickenden, αναλυτής ενέργειας του CREA.
«Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν αποδειχθεί εδώ και καιρό αχίλλειος πτέρνα τόσο για τα οικονομικά των νοικοκυριών όσο και για την παγκόσμια οικονομία συνολικά», ανέφερε.
«Αντίθετα, οι χώρες που επένδυσαν στην καθαρή ενέργεια μετά τις προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις έχουν εξοικονομήσει δισεκατομμύρια δολάρια».
Η εξοικονόμηση ήταν ιδιαίτερα σημαντική, επειδή κάθε μονάδα φυσικού αερίου, πετρελαίου ή άνθρακα που αντικαταστάθηκε από καθαρή ηλεκτρική ενέργεια δεν χρειάστηκε να αγοραστεί στις αυξημένες τιμές της πολεμικής περιόδου.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ο εξηλεκτρισμός δεν αποτελούν πλέον μόνο μέσα περιορισμού των εκπομπών. Λειτουργούν επίσης ως μηχανισμός προστασίας απέναντι στις γεωπολιτικές ενεργειακές αναταράξεις.
Οι χώρες με αναλογικά μεγαλύτερη παραγωγή καθαρής ενέργειας και χαμηλότερη ζήτηση ορυκτών καυσίμων είναι λιγότερο εκτεθειμένες όταν οι διεθνείς τιμές εκτοξεύονται.
Το παράδειγμα της Ισπανίας
«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εξοικονόμησαν δισεκατομμύρια για την Ισπανία. Ωστόσο, η εξάρτηση των μεταφορών, της αεροπορίας και της βιομηχανίας από το πετρέλαιο επιβάρυνε κάθε κάτοικο με πρόσθετο ακαθάριστο κόστος εισαγωγής ορυκτών καυσίμων ύψους 181 ευρώ», δήλωσε στο Euronews ο Isaac Levi, επικεφαλής της ομάδας ευρωπαϊκής και ρωσικής πολιτικής και ενεργειακής ανάλυσης του CREA.
«Η εμπειρία της Ισπανίας δείχνει ότι η καθαρή ηλεκτροπαραγωγή πρέπει πλέον να συνοδευτεί από ταχύτερο εξηλεκτρισμό της ευρύτερης οικονομίας», πρόσθεσε.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν σχέδιο εξόδου
Περισσότερες από 100 ευρωπαϊκές και διεθνείς οργανώσεις υπέγραψαν επιστολή προς την Ursula von der Leyen, ζητώντας της να παρουσιάσει ένα κοινό στρατηγικό όραμα για το υπόλοιπο της θητείας της.
Οι οργανώσεις την καλούν επίσης να ανακοινώσει ένα σχέδιο εξόδου από τα ορυκτά καύσιμα κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 16 Σεπτεμβρίου.
«Σας καλούμε να αξιοποιήσετε την επικείμενη ομιλία σας για να ανακοινώσετε την έναρξη μίας ολοκληρωμένης, επιστημονικά τεκμηριωμένης και ανεξάρτητης έκθεσης με έναν ξεκάθαρο στόχο: να καταστεί αυτή η κρίση ορυκτών καυσίμων η τελευταία της Ευρώπης», αναφέρει η επιστολή.
Οι υπογράφοντες, με επικεφαλής την περιβαλλοντική οργάνωση Climate Action Network Europe, υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη πληρώνει δύο φορές για την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα.
Η πρώτη επιβάρυνση προέρχεται από το υψηλότερο κόστος ενέργειας και η δεύτερη από τις αυξανόμενες ζημιές που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.
«Τίποτε από αυτά δεν είναι τυχαίο. Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα έχει επανειλημμένα υπονομεύσει την ευημερία της Ευρώπης και έχει περιορίσει την ικανότητά της να ενεργεί διεθνώς», αναφέρεται στην επιστολή.
«Όσο η Ευρώπη βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα, οι πολίτες της παραμένουν εκτεθειμένοι σε διακυμάνσεις τιμών και γεωπολιτικές αποφάσεις που λαμβάνονται αλλού».
Μία νέα έκθεση στα πρότυπα Ντράγκι
Οι οργανώσεις ζητούν από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να αναθέσει μία ανεξάρτητη έκθεση, αντίστοιχη με την έκθεση Ντράγκι, η οποία θα παρουσιάζει πώς μπορεί η ΕΕ να επιταχύνει την πλήρη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, προστατεύοντας παράλληλα τους καταναλωτές, τους εργαζομένους και τη βιομηχανία.
Η πρόταση τοποθετεί τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τα δίκτυα και την καθαρή ευελιξία στο επίκεντρο της στρατηγικής.
Παράλληλα, ζητεί τον αναπροσανατολισμό των ευρωπαϊκών και εθνικών δαπανών μακριά από επενδύσεις που παρατείνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης ισχυρή βιομηχανική διάσταση, ζητώντας ασφαλείς εφοδιαστικές αλυσίδες για τις κρίσιμες πρώτες ύλες που χρειάζονται οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες καθαρής ενέργειας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Πώς θα φορολογούνται τα κέρδη από κρυπτονομίσματα – Το σχέδιο του ΥΠΕΘΟ
- Eurostat: Η ΕΕ έχασε εμπορικό πλεόνασμα 89 δισ. ευρώ – Τα δύο μεγάλα «αγκάθια»
- Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι του τουρισμού το δεύτερο τρίμηνο
- Fitch: Το «κλειδί» πίσω από τις τρεις αναβαθμίσεις της Ελλάδας και το… μάθημα για το χρέος
