Ενοίκια: Προς νέα παράταση η υποχρεωτική πληρωμή μέσω τραπεζών

• Πιθανή θεωρείται μια νέα παράταση της υποχρεωτικής πληρωμής των ενοικίων μέσω τραπεζικού λογαριασμού.
• Η επίσημα προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης παραμένει, προς το παρόν, η 1η Οκτωβρίου 2026.
• Το ΜΙΔΑ, όπου θα δηλώνονται οι λογαριασμοί είσπραξης των μισθωμάτων, δεν έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία.
• Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά εξάμηνη μεταβατική περίοδο μετά την ενεργοποίηση της πλατφόρμας.
• Για τους ιδιοκτήτες προβλέπεται απώλεια της φορολογικής έκπτωσης 5%, ενώ οι ενοικιαστές μπορεί να χάσουν στεγαστικά επιδόματα.

Σε νέα μετάθεση φαίνεται να οδηγείται η υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω του τραπεζικού συστήματος, καθώς απομένουν λίγες εβδομάδες μέχρι την προγραμματισμένη έναρξη του μέτρου και το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων δεν έχει τεθεί ακόμη σε πλήρη λειτουργία.

Με τα σημερινά δεδομένα, η υποχρέωση πρόκειται επισήμως να ενεργοποιηθεί την 1η Οκτωβρίου 2026. Η ημερομηνία αυτή είχε οριστεί μετά την προηγούμενη εξάμηνη παράταση, την οποία το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε αποδώσει στην ανάγκη ολοκλήρωσης των τεχνικών προσαρμογών και αποφυγής προβλημάτων κατά την εφαρμογή, σύμφωνα με την ΕΡΤ.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως νέα παράταση. Η καθυστέρηση του ΜΙΔΑ και η απουσία της απαιτούμενης υπουργικής απόφασης καθιστούν, ωστόσο, εξαιρετικά δύσκολη την ομαλή ενεργοποίηση του μέτρου από την προβλεπόμενη ημερομηνία.

Γιατί η εφαρμογή της 1ης Οκτωβρίου θεωρείται δύσκολη

Το ΜΙΔΑ είχε αρχικά προγραμματιστεί να λειτουργήσει μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Η έναρξή του μεταφέρθηκε στη συνέχεια για την άνοιξη και αργότερα για το καλοκαίρι, χωρίς όμως η πλατφόρμα να έχει ανοίξει πλήρως για τους πολίτες.

Η λειτουργία του συνδέεται άμεσα με το νέο σύστημα πληρωμής των μισθωμάτων. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να δηλώσουν στο Μητρώο τον τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο εισπράττουν το ενοίκιο κάθε ακινήτου. Αντίστοιχα, οι ενοικιαστές θα είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν το ποσό στον δηλωμένο IBAN, ώστε η ΑΑΔΕ να μπορεί να αντιστοιχίζει την πληρωμή με το ηλεκτρονικό μισθωτήριο και το δηλωμένο εισόδημα.

Χωρίς ενεργή πλατφόρμα, οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να καταχωρίσουν τους λογαριασμούς τους και η φορολογική διοίκηση δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τις προβλεπόμενες αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις.

Παράλληλα, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί η υπουργική απόφαση που θα πρέπει να εξειδικεύσει τη διαδικασία, να ορίσει τις εξαιρέσεις και να διευκρινίσει τι θα ισχύει σε ειδικές περιπτώσεις, όπως η είσπραξη μισθωμάτων από πληρεξούσιους, διαχειριστές, συνεκμισθωτές ή άλλα εξουσιοδοτημένα πρόσωπα.

Εξάμηνη μεταβατική περίοδο ζητά η ΠΟΜΙΔΑ

Την αναβολή της εφαρμογής του μέτρου ζητά επισήμως η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων. Η πρότασή της είναι η υποχρεωτική τραπεζική πληρωμή να αρχίσει τουλάχιστον έξι μήνες μετά την πλήρη έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ.

Κατά την ΠΟΜΙΔΑ, δεν είναι δυνατόν να επιβληθεί ένα υποχρεωτικό σύστημα συνοδευόμενο από σημαντικές οικονομικές κυρώσεις, όταν δεν έχει ακόμη διατεθεί το ψηφιακό εργαλείο που απαιτείται για τη συμμόρφωση ιδιοκτητών και ενοικιαστών.

Το αίτημα δεν περιορίζεται στη λειτουργία της πλατφόρμας. Η Ομοσπονδία θεωρεί αναγκαίο να δοθεί επαρκής χρόνος ώστε να δηλωθούν και να ελεγχθούν οι τραπεζικοί λογαριασμοί, να διορθωθούν τυχόν λάθη και να ενημερωθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι για το νέο καθεστώς.

Η ΠΟΜΙΔΑ είχε διατυπώσει ανάλογες ενστάσεις πριν από την προηγούμενη παράταση, υποδεικνύοντας προβλήματα και ειδικές περιπτώσεις που θα έπρεπε να καλυφθούν από τις εφαρμοστικές αποφάσεις.

Οι κυρώσεις για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές

Το νέο πλαίσιο προβλέπει οικονομικές συνέπειες και για τις δύο πλευρές μιας μίσθωσης όταν το ενοίκιο δεν καταβάλλεται μέσω μέσω του δηλωμένου τραπεζικού λογαριασμού.

Για τους ιδιοκτήτες, η βασική κύρωση είναι η απώλεια της αυτοματοποιημένης έκπτωσης 5% επί του ακαθάριστου εισοδήματος από ακίνητα, η οποία αναγνωρίζεται φορολογικά για δαπάνες επισκευής, συντήρησης και άλλες λειτουργικές επιβαρύνσεις.

Οι ενοικιαστές, από την άλλη πλευρά, ενδέχεται να χάσουν το δικαίωμα λήψης του επιδόματος στέγασης ή άλλων κρατικών ενισχύσεων που συνδέονται με την καταβολή μισθώματος, συμπεριλαμβανομένης της επιστροφής ενοικίου.

Το πρόβλημα που επισημαίνουν οι ιδιοκτήτες είναι ότι μπορεί να υποστούν τη φορολογική κύρωση ακόμη και όταν η πληρωμή με διαφορετικό τρόπο οφείλεται σε ενέργεια ή αδυναμία του ενοικιαστή. Αντίστοιχα, ένας ενοικιαστής μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με απώλεια επιδόματος εξαιτίας ενός λανθασμένου ή μη δηλωμένου IBAN.

Ποιες εξαιρέσεις προτείνονται

Η ΠΟΜΙΔΑ επαναφέρει την πρότασή της για εξαίρεση συγκεκριμένων κατηγοριών μισθώσεων από τις κυρώσεις ή και από την υποχρέωση αποκλειστικής τραπεζικής καταβολής.

Μεταξύ των περιπτώσεων που προτείνει να καλυφθούν περιλαμβάνονται:

• Μισθώματα έως 500 ευρώ τον μήνα.
• Μισθώσεις στις οποίες οι συμβαλλόμενοι είναι άνω των 70 ετών.
• Ενοίκια που έχουν προκαταβληθεί πριν από την έναρξη του μέτρου.
• Μισθώματα τα οποία έχουν κατασχεθεί ή εκχωρηθεί σε τρίτους για την εξόφληση οφειλής.
• Ποσά που καταβάλλονται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.
• Περιπτώσεις συνεκμισθωτών, πληρεξουσίων ή εταιρειών διαχείρισης που εισπράττουν το ενοίκιο για λογαριασμό του ιδιοκτήτη.

Για αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται σαφής ρύθμιση, ώστε μια νόμιμη πληρωμή να μην εμφανίζεται λανθασμένα ως μη συμμόρφωση.

Η δύσκολη διασύνδεση Ε9, Κτηματολογίου και ΔΕΔΔΗΕ

Πίσω από την καθυστέρηση του ΜΙΔΑ βρίσκονται τόσο τεχνικά όσο και δομικά προβλήματα. Η πλατφόρμα καλείται να συνδέσει διαφορετικές βάσεις δεδομένων οι οποίες δημιουργήθηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και δεν χρησιμοποιούν πάντοτε τα ίδια στοιχεία ταυτοποίησης.

Βασική προϋπόθεση είναι η αντιστοίχιση του 11ψήφιου ΑΤΑΚ, με τον οποίο εμφανίζεται κάθε ακίνητο στο Ε9, με τον 12ψήφιο ΚΑΕΚ του Κτηματολογίου. Τα δεδομένα αυτά θα πρέπει παράλληλα να συνδεθούν με τις πληροφορίες του ΔΕΔΔΗΕ και τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια.

Οι πιλοτικοί έλεγχοι έχουν αναδείξει σημαντικές αποκλίσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, τα τετραγωνικά μέτρα ή τα χαρακτηριστικά ενός ακινήτου εμφανίζονται διαφορετικά στο Ε9, στο Κτηματολόγιο και στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.

Η μαζική ενεργοποίηση της πλατφόρμας χωρίς να έχουν προηγηθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι θα μπορούσε, συνεπώς, να εμφανίσει σφάλματα σε μεγάλο αριθμό ιδιοκτησιών και να υποχρεώσει εκατομμύρια φορολογουμένους να προχωρήσουν σε διορθώσεις.

Το πρόσθετο πρόβλημα με τα αγροτεμάχια

Ένα ακόμη επίπεδο δυσκολίας προσθέτουν τα μισθωμένα αγροτεμάχια. Η καταχώρισή τους στο ΜΙΔΑ θεωρείται απαραίτητη για τη διασταύρωση των μισθώσεων με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ και τις αγροτικές επιδοτήσεις.

Η ακριβής ταυτοποίηση των αγροτεμαχίων είναι συχνά δυσκολότερη από εκείνη των αστικών ακινήτων, λόγω ελλιπών τίτλων, διαφορών στις δηλωμένες εκτάσεις και προβλημάτων στην κτηματολογική αποτύπωση.

Συνολικά, το ΜΙΔΑ φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο για την ακίνητη περιουσία περισσότερων από 7 εκατομμύρια ιδιοκτητών, συγκεντρώνοντας στοιχεία τα οποία σήμερα βρίσκονται κατακερματισμένα σε διαφορετικές υπηρεσίες. Η ΑΑΔΕ το έχει εντάξει στον επιχειρησιακό σχεδιασμό της ως βασικό εργαλείο συγκέντρωσης και διαχείρισης των δεδομένων των ακινήτων.

Το έργο αναμένεται να προχωρήσει παρά τις καθυστερήσεις, καθώς θα επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να εντοπίζει αποτελεσματικότερα αδήλωτα ακίνητα, ανακριβή στοιχεία και εισοδήματα από μισθώματα που δεν δηλώνονται πλήρως. Το άμεσο ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν η κυβέρνηση θα επιμείνει στην ημερομηνία της 1ης Οκτωβρίου ή θα ανακοινώσει νέα μεταβατική περίοδο μέχρι να καταστεί πραγματικά λειτουργικό το σύστημα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Νέα αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ: Τι περιμένουν τώρα δανειολήπτες και καταθέτες
• Η Ελλάδα στο ραντάρ των Βρετανών super rich: Γιατί ο πλούτος εγκαταλείπει το Λονδίνο
• Πώς η Ελλάδα προσελκύει hedge funds και δισεκατομμυριούχους 
• Selloff στα ευρωπαϊκά ομόλογα μετά τις ανακοινώσεις της ΕΚΤ – Η αγορά βλέπει τρεις ακόμη αυξήσεις επιτοκίων