Τηλεργασία: Το κρυφό κόστος για την καριέρα που δύσκολα μετριέται

Επίλεξέ μας ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Η τηλεργασία προσφέρει ευελιξία και εξοικονόμηση χρόνου, αλλά μπορεί να αποδυναμώσει το mentoring, τα επαγγελματικά δίκτυα και την ορατότητα που συχνά καθορίζουν ποιος θα εξελιχθεί και ποιος θα παραμείνει εκτός συζήτησης.

Περισσότεροι από έναν στους τρεις εργαζομένους εξ αποστάσεως έχουν το πολύ δύο αυθόρμητες δια ζώσης επαφές την εβδομάδα εκτός του νοικοκυριού τους.
Η φυσική εγγύτητα με έναν συνάδελφο αύξησε κατά 18,3% την ανατροφοδότηση που λάμβαναν οι μηχανικοί λογισμικού για τη δουλειά τους.
Οι νεοπροσληφθέντες και όσοι αλλάζουν καριέρα κινδυνεύουν περισσότερο από τη μειωμένη ορατότητα, τα ασθενέστερα δίκτυα και τη δυσκολότερη πρόσβαση σε mentoring.

Τα οφέλη της εξ αποστάσεως εργασίας είναι γνωστά και εύκολα μετρήσιμα: λιγότερες μετακινήσεις, μεγαλύτερη ευελιξία και περισσότερος έλεγχος πάνω στον τόπο και τον τρόπο εργασίας. Τι συμβαίνει, όμως, με τα μειονεκτήματα;

Όταν εξαφανίζονται οι καθημερινές επαφές του γραφείου, οι κοινωνικές δεξιότητες των εργαζομένων επηρεάζονται. Σε ένα απομακρυσμένο περιβάλλον είναι δυσκολότερο να βρει κανείς μέντορες, να πληροφορηθεί νέες ευκαιρίες ή να δημιουργήσει τις σχέσεις που τον βοηθούν να εξελιχθεί επαγγελματικά — και ανθρώπινα.

Η τηλεργασία δεν είναι ο «κακός» της υπόθεσης. Πράγματι, μπορεί να κάνει την επαγγελματική ζωή ευκολότερη. Απαιτεί, όμως, από εργοδότες και εργαζομένους να οικοδομούν σχέσεις συνειδητά, αντί να περιμένουν να δημιουργηθούν από μόνες τους.

Πώς η τηλεργασία μεταμορφώνει την ανθρώπινη πλευρά της καριέρας

Για πολλούς εργαζομένους, η τηλεργασία αποτελεί την οικονομικά λογική επιλογή: εξαλείφει τα έξοδα μετακίνησης, περιορίζει τα γεύματα εκτός σπιτιού και, σε ορισμένες περιπτώσεις, επιτρέπει τη διαμονή σε μια οικονομικότερη περιοχή.

Υπάρχουν, ωστόσο, και λιγότερο ορατά κόστη. Ένα από αυτά είναι η δυσκολία να γνωρίσει κανείς συναδέλφους τόσο εύκολα όσο σε ένα γραφείο. Η επικοινωνία βασίζεται σε διαδικτυακές συναντήσεις, οι οποίες συχνά μοιάζουν αφύσικες, ενώ σταδιακά γίνεται πιο δύσκολο να γνωρίσει κανείς τους ανθρώπους πέρα από τις επαγγελματικές τους αρμοδιότητες.

Η έκταση του προβλήματος είναι εύκολο να υποτιμηθεί. Περισσότεροι από ένας στους τρεις εργαζομένους εξ αποστάσεως έχουν το πολύ δύο αυθόρμητες, δια ζώσης επαφές την εβδομάδα με ανθρώπους εκτός του νοικοκυριού τους. Ορισμένοι δεν έχουν καμία. Μελέτη του 2024 σε περισσότερους από 87.000 εργαζομένους στις ΗΠΑ έδειξε ότι η εργασία από το σπίτι τρεις έως τέσσερις ημέρες την εβδομάδα αύξανε τις πιθανότητες μοναξιάς.

Οι συζητήσεις που δεν γίνονται πλέον

Όταν ένας εργαζόμενος δυσκολεύεται με μια εργασία, μπορεί να θεωρήσει ταχύτερο να απευθυνθεί σε ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης αντί να στείλει μήνυμα σε έναν συνάδελφο. Με αυτόν τον τρόπο, όμως, χάνεται η ανθρώπινη ανταλλαγή με κάποιον που καταλαβαίνει πραγματικά τη δουλειά και το πλαίσιό της.

Οι ανεπίσημες αλληλεπιδράσεις —οι συζητήσεις πριν από μια συνάντηση, μια γρήγορη ερώτηση, όσα ακούει κανείς τυχαία στο γραφείο και οι αυθόρμητες ανταλλαγές— προκύπτουν φυσικά στον κοινό χώρο εργασίας. Όταν κάθε επικοινωνία πρέπει να προγραμματιστεί, αυτές οι στιγμές σταδιακά εξαφανίζονται, αφήνοντας τους εργαζομένους αποσυνδεδεμένους και λιγότερο κινητοποιημένους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Απέρριψε αίτημα τηλεργασίας με αόριστες δικαιολογίες και πλήρωσε 6.000 ευρώ

23/08/2026

Τα επαγγελματικά δίκτυα συρρικνώνονται

Στην τηλεργασία, οι εργαζόμενοι συνήθως παραμένουν στενά συνδεδεμένοι με την άμεση ομάδα τους, αλλά τείνουν να χάνουν την επαφή τους με τον υπόλοιπο οργανισμό.

Μπορεί να μη χρειάζεται να επικοινωνεί κανείς άμεσα με τον Μπράιαν από το τμήμα πληροφορικής, αλλά το γεγονός ότι τον βλέπει καθημερινά διευκολύνει τη δημιουργία μιας σχέσης. Όταν δεν συναντά ποτέ ορισμένους συναδέλφους, περιορίζεται το δίκτυο επαφών που μπορεί να στηρίξει την επαγγελματική του εξέλιξη.

Παράλληλα, μεταβάλλεται και η δομή των επαγγελματικών δικτύων. Οι εργαζόμενοι εξ αποστάσεως, σε υβριδικό καθεστώς και με φυσική παρουσία καταλήγουν να αναπτύσσουν διαφορετικού τύπου σχέσεις.

Το mentoring γίνεται δυσκολότερο όταν πρέπει να προγραμματιστεί

Μεγάλο μέρος της επαγγελματικής ανάπτυξης συντελείται μέσα από την παρατήρηση και την ανεπίσημη πρόσβαση σε πιο έμπειρους συναδέλφους. Η μάθηση μέσω παραδείγματος είναι πολύ ευκολότερη με φυσική παρουσία, ιδιαίτερα για όσους βρίσκονται στην αρχή της σταδιοδρομίας τους.

Στην περίπτωση των μηχανικών λογισμικού, η φυσική εγγύτητα με έναν συνάδελφο αύξησε κατά 18,3% την ανατροφοδότηση που λάμβαναν για τον κώδικά τους.

Οι προγραμματισμένες συναντήσεις και οι βιντεοκλήσεις δεν μπορούν πάντοτε να αναπαραγάγουν αυτού του είδους τη μάθηση. Επομένως, οι εργαζόμενοι εξ αποστάσεως και οι ομάδες τους πρέπει να αφιερώνουν συνειδητά τον χρόνο που απαιτεί μια ουσιαστική σχέση mentoring.

Η καλή δουλειά δεν εξασφαλίζει πάντοτε ορατότητα

Η παραγωγικότητα ενός εργαζομένου μπορεί να αυξάνεται όσο εργάζεται από το σπίτι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα αποτελέσματά του γίνονται αντιληπτά.

Έρευνα μεταξύ επαγγελματιών πληροφορικής που εργάζονται εξ αποστάσεως έδειξε ότι το κοινωνικό κεφάλαιο, η ποιότητα της σχέσης με τον προϊστάμενο και η καθημερινή ορατότητα είναι οι παράγοντες που υποχωρούν περισσότερο. Σε πολλούς κλάδους, όμως, ακριβώς αυτοί οι παράγοντες επηρεάζουν το ποιος θα αναγνωριστεί όταν έρθει η ώρα των προαγωγών.

Το επαγγελματικό κόστος δεν είναι ίδιο για όλους. Οι νεοπροσληφθέντες, όσοι αλλάζουν καριέρα και οι εργαζόμενοι που δεν διαθέτουν ήδη ισχυρό εσωτερικό δίκτυο έχουν περισσότερα να χάσουν όταν οι εργασιακές σχέσεις παύουν να αναπτύσσονται οργανικά. Αντίθετα, οι πιο έμπειροι μπορούν να στηριχθούν στο επαγγελματικό κεφάλαιο που δημιούργησαν νωρίτερα στην πορεία τους.

Ακόμη και όταν μοιάζει ασήμαντη, η καθημερινή δια ζώσης αλληλεπίδραση βοηθά τους νεότερους εργαζομένους να εδραιώσουν την αξιοπιστία τους, να κατανοήσουν τους άγραφους κανόνες της εργασίας και να δημιουργήσουν τις σχέσεις που οδηγούν σε μεγαλύτερη ορατότητα και εξέλιξη.

Όταν ένα τηλεφωνικό κέντρο 3.500 εργαζομένων πέρασε σε καθεστώς πλήρους τηλεργασίας, όσοι είχαν εκπαιδευτεί με φυσική παρουσία πριν εργαστούν εξ αποστάσεως παρέμειναν περισσότερο στην εταιρεία και παρουσίασαν καλύτερες επιδόσεις από εκείνους που ξεκίνησαν εξ ολοκλήρου online.

Αυτό δεν αποτελεί επιχείρημα κατά των προσλήψεων ή της ένταξης νέων εργαζομένων από απόσταση. Δείχνει, όμως, ότι η καθοδήγηση δεν προκύπτει αυτόματα. Οι νέοι εργαζόμενοι μαθαίνουν καλύτερα όταν κάποιος επενδύει συνειδητά στην υποστήριξή τους — και αυτό έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία στο ψηφιακό περιβάλλον.

Η τηλεργασία μεταφέρει την ευθύνη της καριέρας στον εργαζόμενο

Η τηλεργασία προκαλεί μια μετατόπιση ισχύος και ευθύνης. Στο παρελθόν, ο χώρος εργασίας δημιουργούσε τις επαφές για λογαριασμό των εργαζομένων. Σήμερα, οι ίδιοι πρέπει να τις οικοδομούν συνειδητά.

Είτε διοικεί κανείς μια απομακρυσμένη ομάδα είτε εργάζεται ο ίδιος από απόσταση, υπάρχουν ορισμένες πρακτικές που μπορούν να βοηθήσουν:

Ενίσχυση των πιο χαλαρών επαγγελματικών δεσμών. Μια επαναλαμβανόμενη δεκαπεντάλεπτη συνομιλία με έναν πρώην συνάδελφο ή μια επαφή από άλλο τμήμα κάθε έναν ή δύο μήνες μπορεί να διατηρήσει ενεργή τη σχέση χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.
Δημιουργία ορατότητας πέρα από την άμεση ομάδα. Στο γραφείο, τα άλλα τμήματα μαθαίνουν τι κάνει κάποιος απλώς επειδή βρίσκεται κοντά τους. Στην τηλεργασία χρειάζεται να συμμετέχει σε διατμηματικά έργα, να παρουσιάζει τη δουλειά του σε συναντήσεις άλλων ομάδων ή να μοιράζεται ένα επίτευγμα σε κανάλια που διαβάζονται από περισσότερους συναδέλφους.
Διεκδίκηση ευκαιριών ανάπτυξης. Αντί να περιμένει να τον προσέξουν, ο εργαζόμενος μπορεί να διατυπώσει ένα συγκεκριμένο αίτημα στην επόμενη συνάντηση με τον προϊστάμενό του, όπως μια δεξιότητα που θέλει να αναπτύξει ή ένα έργο στο οποίο επιθυμεί να αποκτήσει μεγαλύτερη συμμετοχή.
Οικοδόμηση της σχέσης πριν αυτή γίνει απαραίτητη. Η επικοινωνία με έναν πρώην προϊστάμενο μόνο όταν κάποιος αναζητά εργασία ή επιδιώκει προαγωγή μπορεί να μοιάζει συναλλακτική. Ένα περιστασιακό μήνυμα συγχαρητηρίων, η κοινοποίηση ενός ενδιαφέροντος άρθρου ή μια επικοινωνία χωρίς άμεσο αίτημα κάνουν μια μελλοντική προσέγγιση πολύ πιο φυσική.

Η συνειδητή προσπάθεια αποδίδει

Η τηλεργασία δεν είναι το πρόβλημα. Τα μειονεκτήματά της —ασθενέστερα δίκτυα, δυσκολότερη καθοδήγηση και μειωμένη ορατότητα— δεν αποτελούν αναπόφευκτες συνέπειες της εργασίας από το σπίτι. Μπορούν να περιοριστούν μέσα από συνειδητή προσπάθεια τόσο των εργοδοτών όσο και των εργαζομένων.

Η Enhancv λειτουργεί πλήρως εξ αποστάσεως από το 2020 και έχω δει στην πράξη όλα τα παραπάνω. Τα οφέλη της σκόπιμης δημιουργίας σχέσεων είναι πραγματικά: μπορούμε να προσλαμβάνουμε τον καταλληλότερο άνθρωπο για κάθε θέση, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής του, ενώ η ευελιξία διατηρεί την ομάδα πιο ικανοποιημένη και παραγωγική.

Τίποτε από αυτά, όμως, δεν συνέβη αυτόματα. Όταν περάσαμε στην τηλεργασία, χρειάστηκε να σχεδιάσουμε συνειδητά το mentoring, την ορατότητα και την ένταξη των νέων εργαζομένων. Γνωρίζαμε ότι η εξ αποστάσεως εργασία είχε κρυφά κόστη και ήμασταν πρόθυμοι να δημιουργήσουμε τους μηχανισμούς που θα τα αντιστάθμιζαν.

Τώρα που γνωρίζουμε το κόστος, το ερώτημα είναι ένα: είμαστε διατεθειμένοι να επενδύσουμε στις ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις;