Ουκρανικό: Η Μόσχα ζητά «νέα Γιάλτα», η Ευρώπη θέση στο τραπέζι – Ποιος θα γράψει τους όρους της ειρήνης;

Ποιος θα διαμορφώσει τους όρους της ειρήνης στην Ουκρανία και πόσο μακριά θα φτάσουν οι παραχωρήσεις; Αυτά τα ερωτήματα βρίσκονται πίσω από τη νέα διπλωματική κινητικότητα, καθώς οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ βρίσκονται σήμερα, Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, στη Μόσχα για συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η αποστολή ακολουθεί τις διήμερες συνομιλίες Ρωσίας και Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι, με αμερικανική διαμεσολάβηση. Οι επαφές απέδωσαν συμφωνία για μεγάλη ανταλλαγή αιχμαλώτων, αλλά όχι ουσιαστική υπέρβαση των βασικών διαφορών. Μετά τη Μόσχα, οι δύο απεσταλμένοι προγραμματίζουν να μεταβούν στο Δουβλίνο για να ενημερώσουν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Για την Ευρώπη, το διακύβευμα ξεπερνά την έκβαση μιας ακόμη ειρηνευτικής πρωτοβουλίας. Η ρωσική επιδίωξη για μια «νέα, σύγχρονη Γιάλτα» μεταφέρει τη συζήτηση από τον τερματισμό του πολέμου στους κανόνες ασφαλείας ολόκληρης της ηπείρου — και καθιστά τη συμμετοχή των Ευρωπαίων κρίσιμο ζήτημα της διαπραγμάτευσης.

Οι προτάσεις υπάρχουν, η συμφωνία παραμένει μακριά

Ο Κούσνερ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος μετά τις συνομιλίες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, υποστηρίζοντας ότι σε ορισμένα πεδία διακρίνονται περιθώρια συμβιβασμού, ενώ σε άλλα χρειάζεται περισσότερη δουλειά.

Στη Μόσχα, οι Αμερικανοί επιδιώκουν να εξετάσουν με τον Πούτιν τις προτάσεις που συζητήθηκαν, να προωθήσουν τις ανθρωπιστικές διευθετήσεις και να ανοίξουν τον δρόμο για συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών στις επόμενες διαπραγματεύσεις. Η τελευταία αυτή προοπτική συναντά μέχρι στιγμής τη ρωσική επιφύλαξη.

Ο Ζελένσκι, από την πλευρά του, μίλησε για πιθανό «παράθυρο ευκαιρίας» πριν από το 2027, χωρίς να εγκαταλείπει τον σκεπτικισμό του. Το ζητούμενο για το Κίεβο είναι οι συγκεκριμένες προτάσεις προς τη Μόσχα να επιστρέψουν ως συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Το εδαφικό και οι εγγυήσεις ασφαλείας

Η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει μεγάλη. Η Ρωσία ζητά την αποχώρηση ουκρανικών δυνάμεων από περιοχές της ανατολικής Ουκρανίας που εξακολουθούν να ελέγχονται από το Κίεβο, ενώ συνδέει τη διευθέτηση με ευρύτερες απαιτήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Η Ουκρανία επιμένει ότι πρέπει να προηγηθεί κατάπαυση του πυρός πριν από συζήτηση για εδαφικές παραχωρήσεις. Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις εγγυήσεις που θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια νέα επίθεση μετά από ενδεχόμενη συμφωνία.

Το ζήτημα, επομένως, αφορά τόσο το περιεχόμενο ενός συμβιβασμού όσο και τη σειρά των βημάτων: πότε θα σταματήσουν οι εχθροπραξίες, ποιες δεσμεύσεις θα αναλάβουν οι πλευρές και πώς θα διασφαλιστεί η εφαρμογή τους.

Τι σηματοδοτεί η αναφορά σε «νέα Γιάλτα»

Ο επικεφαλής της ρωσικής διαπραγματευτικής αντιπροσωπείας, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, περιέγραψε τον στόχο της Μόσχας ως μια «νέα, σύγχρονη Γιάλτα», παραπέμποντας στη διάσκεψη του 1945 για τη μεταπολεμική οργάνωση της Ευρώπης.

Η αναφορά αποτυπώνει τη ρωσική επιδίωξη για συνολική επαναδιαπραγμάτευση των ισορροπιών ασφαλείας, με αιτήματα που συνδέονται με την παρουσία του ΝΑΤΟ στην ανατολική Ευρώπη και τη δυτική στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία.

Ο Μεντίνσκι αμφισβήτησε επίσης τη χρησιμότητα της ευρωπαϊκής συμμετοχής στις συνομιλίες. Αντίθετα, ο Ζελένσκι χαιρέτισε τη θετικότερη στάση της Ουάσινγκτον απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο.

Στο Δουβλίνο, όπου συγκεντρώνονται περίπου 50 Ευρωπαίοι ηγέτες, η συζήτηση αφορά πλέον και το εάν η Ευρώπη θα συμμετέχει ουσιαστικά στη διαμόρφωση αποφάσεων που επηρεάζουν άμεσα τη δική της ασφάλεια.

Το πρώτο χειροπιαστό αποτέλεσμα και οι εκκρεμότητες

Η ανταλλαγή αιχμαλώτων αποτελεί μέχρι στιγμής το πιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα των επαφών. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι αναμένεται η ρωσική απάντηση για ανταλλαγή 1.000 αιχμαλώτων από κάθε πλευρά, με πιθανότητα ο αριθμός να φτάσει τους 1.200. Οι τελικοί αριθμοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί.

Στο στρατιωτικό πεδίο, ωστόσο, οι επιθέσεις συνεχίζονται. Εκρήξεις αναφέρθηκαν τα ξημερώματα της Πέμπτης στο Κίεβο, ενώ ο δήμαρχος της Μόσχας ανακοίνωσε την κατάρριψη πέντε drones που κατευθύνονταν προς τη ρωσική πρωτεύουσα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ο λογαριασμός των 13,87 δισ. ευρώ – Ποιοι σηκώνουν το βάρος της φορολογίας εισοδήματος
• Γιατί οι μεγάλες εταιρείες βάζουν φρένο στη χρήση AI στην εργασία
• Πρωταθλήτρια αυξήσεων στο Airbnb η Ελλάδα
• Παρά την ακρίβεια, οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να ταξιδεύουν – Ψηλά στις επιλογές η Ελλάδα