Ιδιωτικό χρέος: Νέα ρύθμιση με πλαφόν 15% στην προκαταβολή και προστασία συνεπών οφειλετών

Επίλεξέ μας ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Τι αλλάζει στις ρυθμίσεις οφειλών προς τράπεζες και servicers – Νέοι κανόνες, αυστηρότερη εποπτεία και «κούρεμα» επιβαρύνσεων

Ρυθμίσεις οφειλών: Η προκαταβολή για διμερή ρύθμιση περιορίζεται στο 15% της οφειλής.
Προστασία οφειλετών: Οι συνεπείς δανειολήπτες προστατεύονται από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς όσο τηρούν τη ρύθμισή τους.
Πέντε δόσεις πίστωση: Σε περίπτωση παραβίασης της ρύθμισης από τον πιστωτή, προβλέπεται πίστωση ίση με πέντε μηνιαίες δόσεις.
Διαφάνεια στο χρέος: Ο οφειλέτης αποκτά δικαίωμα σε πλήρη και αναλυτική εικόνα της οφειλής χωρίς χρέωση.

Νέους, αυστηρότερους κανόνες για το ιδιωτικό χρέος, τις ρυθμίσεις οφειλών, την προστασία των συνεπών οφειλετών και τη λειτουργία των servicers προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία παρουσιάστηκε εχθές στο Υπουργικό Συμβούλιο από τον Κυριάκο Πιερρακάκη και έρχεται να αλλάξει το τοπίο στις διμερείς ρυθμίσεις οφειλών προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια (servicers).

Οι βασικές αλλαγές περιλαμβάνουν:

Μείωση της προκαταβολής έως το 15% της οφειλής
Αυστηρότερους κανόνες διαφάνειας και εποπτείας των servicers
Ανώτατο όριο στην αύξηση του χρέους λόγω τόκων καθυστέρησης
Προστασία των συνεπών οφειλετών από μέτρα είσπραξης
Οικονομική αποζημίωση του οφειλέτη σε περίπτωση παραβίασης της ρύθμισης από τον πιστωτή

Για παράδειγμα, σε οφειλή 100.000 ευρώ, η ανώτατη αρχική καταβολή μειώνεται σε 15.000 ευρώ, χωρίς να απαιτείται προκαταβολή 40.000 ή 50.000 ευρώ όπως συμβαίνει σήμερα. Αν ο πιστωτής παραβιάσει τη συμφωνία ρύθμισης και προχωρήσει σε μέτρα είσπραξης, ο συνεπής οφειλέτης θα μπορεί να λάβει πίστωση ίση με πέντε μηνιαίες δόσεις.

Τι αλλάζει στις ρυθμίσεις οφειλών

Σήμερα η διμερής ρύθμιση βασίζεται κυρίως στον Κώδικα Δεοντολογίας, ο οποίος προβλέπει συγκεκριμένα στάδια και υποχρεώσεις για την επικοινωνία, τη συλλογή στοιχείων και την αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη.

Με το νέο πλαίσιο θεσπίζεται αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία δεν θα εξαρτάται από την προσφυγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Ο οφειλέτης θα υποβάλλει αίτηση και πλήρη φάκελο, ενώ ο πιστωτής θα πρέπει:

να απαντήσει εντός τριών μηνών,
να καταθέσει βιώσιμη πρόταση ρύθμισης ή
να αιτιολογήσει εγγράφως την απόρριψη.

Ο οφειλέτης θα έχει έναν μήνα για να ανταποκριθεί, ενώ η συνολική διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες. Τα δικαιολογητικά θα μπορούν να υποβάλλονται και ψηφιακά, ενώ η διαδικασία θα μπορεί να αφορά ακόμη και οφειλές που βρίσκονται σε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης.

Βιώσιμη ρύθμιση με προκαταβολή έως 15%

Η πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι γραπτή, κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη και να αναφέρει τα εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία στα οποία βασίζεται.

Εάν είναι εφικτές δύο διαφορετικές λύσεις, ο πιστωτής θα πρέπει να παρουσιάζει και τις δύο επιλογές στον οφειλέτη.

Το σημαντικότερο σημείο αφορά την προκαταβολή για τη ρύθμιση οφειλής, η οποία περιορίζεται στο 15% της οφειλής.

Παράδειγμα: Σε οφειλή 120.000 ευρώ, προκαταβολή 40% αντιστοιχεί σε 48.000 ευρώ, ενώ με προκαταβολή 50% η αρχική καταβολή φτάνει τα 60.000 ευρώ.

Με το νέο πλαφόν, η μέγιστη προκαταβολή περιορίζεται σε 18.000 ευρώ, δηλαδή στο 15% της οφειλής. Το όριο μπορεί να είναι ακόμη χαμηλότερο όταν τεκμηριώνονται ιδιαίτερη οικονομική δυσχέρεια, κοινωνικά κριτήρια ή σοβαρά προβλήματα υγείας.

Προστασία για τους συνεπείς οφειλέτες

Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν θα επιτρέπεται:

η καταγγελία της ρύθμισης,
η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής,
η κατάσχεση,
η συνέχιση πλειστηριασμού.

Η ίδια προστασία θα ισχύει όταν η δόση δεν καταβλήθηκε επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν παρείχε εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία για την πληρωμή.

Σε περίπτωση παραβίασης, η σχετική πράξη ακυρώνεται αυτόματα. Παράλληλα, ο οφειλέτης θα δικαιούται πίστωση ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις, ενώ η ρύθμιση θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.

Για μηνιαία δόση 800 ευρώ, η πίστωση των πέντε δόσεων αντιστοιχεί σε 4.000 ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον πιστωτή, το οποίο θα εισπράττεται από το Δημόσιο.

Αναλυτική εικόνα της οφειλής χωρίς επιβάρυνση

Οι νέες ρυθμίσεις κατοχυρώνουν το δικαίωμα του οφειλέτη να λαμβάνει πλήρη και αναλυτική εικόνα της οφειλής χωρίς χρέωση.

Η ενημέρωση θα περιλαμβάνει:

τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους,
το ιστορικό καταβολών,
τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου,
το κεφάλαιο,
τους τόκους,
τις προμήθειες και τις λοιπές χρεώσεις.

Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται μέσα σε 45 ημέρες, εφόσον δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης.

Εάν ο πιστωτής δεν ανταποκριθεί, η οφειλή θα σταματά να επιβαρύνεται με τόκους έως ότου παραδοθούν τα πλήρη στοιχεία. Η πρόβλεψη αφορά ιδιαίτερα ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις, οι οποίοι χρειάζονται σαφή εικόνα του κεφαλαίου, των τόκων και των επιβαρύνσεων για να αξιολογήσουν τη βιωσιμότητα μιας ρύθμισης.

«Πλαφόν» στην αύξηση των χρεών

Το νέο πλαίσιο επαναφέρει την προστασία που προέβλεπαν παλαιότεροι νόμοι, οι οποίοι έθεταν ανώτατο όριο στην αύξηση της οφειλής λόγω καθυστέρησης πληρωμής.

Οι ακριβείς νέοι όροι θα αποσαφηνιστούν με την κατάθεση της σχετικής διάταξης. Οι παλαιότερες ρυθμίσεις, πάντως, προέβλεπαν κατά περίπτωση όριο αύξησης έως και το διπλάσιο ή τριπλάσιο της βάσης υπολογισμού της οφειλής.

Για παράδειγμα, βασική οφειλή 100.000 ευρώ θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να έχει όριο χρέους 300.000 ευρώ. Αν η ληξιπρόθεσμη απαίτηση εμφανίζεται στα 350.000 ευρώ, τα επιπλέον 50.000 ευρώ θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου και πιθανής αναπροσαρμογής ή διαγραφής, εφόσον η συγκεκριμένη σύμβαση υπάγεται στη νέα ρύθμιση.

Νέα προστασία για ευάλωτους οφειλέτες

Η προστασία που ισχύει για άτομα με αναπηρία επεκτείνεται σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%.

Όσοι πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια θα μπορούν να αποκτήσουν τον χαρακτηρισμό του ευάλωτου οφειλέτη. Η ιδιότητα αυτή μπορεί να οδηγήσει σε υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Νέες υποχρεώσεις και αυστηρότερη εποπτεία για servicers

Οι servicers υπάγονται ήδη σε καθεστώς αδειοδότησης και εποπτείας από την Τράπεζα της Ελλάδος. Το νέο πλαίσιο προσθέτει υποχρεώσεις δημόσιας διαφάνειας και λογοδοσίας.

Οι εταιρείες διαχείρισης θα πρέπει να δημοσιοποιούν ετησίως στοιχεία σχετικά με:

τα οικονομικά μεγέθη,
την εταιρική διακυβέρνηση,
τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται,
τα αποτελέσματα της διαχείρισης,
τα παράπονα των δανειοληπτών.

Παράλληλα, θα υποβάλλουν στην Τράπεζα της Ελλάδος ετήσιο στρατηγικό σχέδιο διαχείρισης απαιτήσεων, με προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης.

Έλεγχοι στις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή»

Για δάνεια που συνδέονται με τιτλοποιήσεις με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Ηρακλής», προβλέπεται ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος.

Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του servicer, προκειμένου να διαπιστώνεται πότε και πόσα πρέπει να καταβάλλει το Δημόσιο στο πλαίσιο των εγγυήσεων.

Παράλληλα, θα δημοσιοποιείται περίληψη των πορισμάτων, ενώ η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος. Ενισχύονται επίσης οι κυρώσεις και προβλέπεται η δημοσιοποίησή τους.