ΑΑΔΕ: Στο στόχαστρο ληξιπρόθεσμα 3,2 δισ. ευρώ με «όπλο» το AI και το ψηφιακό προφίλ των οφειλετών
- Η ΑΑΔΕ στοχεύει στην είσπραξη τουλάχιστον 3,2 δισ. ευρώ από παλαιά ληξιπρόθεσμα χρέη, με ειδική έμφαση στα 1,5 δισ. ευρώ από ανείσπρακτο ΦΠΑ.
- Ενεργοποιείται η προηγμένη ανάλυση δεδομένων για τη δημιουργία λεπτομερούς προφίλ των φορολογουμένων, εξετάζοντας τραπεζικούς λογαριασμούς, περιουσία και καταναλωτική συμπεριφορά.
- Μέσω Predictive Analytics και Business Intelligence, οι έλεγχοι επικεντρώνονται σε κλάδους με μεγάλο φορολογικό κενό και σε υποθέσεις λαθρεμπορίου, απάτης ΦΠΑ και οικονομικού εγκλήματος.
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το νέο, επιθετικό επιχειρησιακό σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο. Στρατηγικός στόχος της Αρχής είναι ο εντοπισμός και η πίεση προς εκείνη την κατηγορία οφειλετών που, αν και διαθέτουν την αποδεδειγμένη οικονομική δυνατότητα, επιλέγουν να «αμελούν» τις υποχρεώσεις τους προς την εφορία.
Στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας επιστρατεύονται πλέον η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), τα Big Data Analytics και οι αυτοματοποιημένες ηλεκτρονικές κατασχέσεις.
Οι ποσοτικοί στόχοι του επιχειρησιακού σχεδίου
Το πλάνο της ΑΑΔΕ περιλαμβάνει συγκεκριμένους και μετρήσιμους εισπρακτικούς στόχους, οι οποίοι αναλύονται ως εξής:
| Κατηγορία Στόχου | Ελάχιστο Ποσό Στόχου |
| Παλαιές Ληξιπρόθεσμες Οφειλές (Γενικό Σύνολο) | €3,2 δισ. |
| Παλαιές Οφειλές ΦΠΑ | €1,5 δισ. |
| Εισπράξεις ΕΜΕΙΣ (Μεγάλοι Οφειλέτες / Στοχευμένες Δράσεις) | €850 εκατ. |
| Ληξιπρόθεσμες Οφειλές προς την Τελωνειακή Διοίκηση | €28 εκατ. |
Παράλληλα, η Αρχή θέτει ως στόχο την εισπραξιμότητα της τάξης του 35% επί των νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών που θα δημιουργηθούν, ενώ ήδη το 71% των οφειλετών της Φορολογικής Διοίκησης και το 80% της Τελωνειακής τελούν υπό αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Επιπλέον, εντός του έτους θα επανεκτιμηθεί τουλάχιστον το 70% των υποθέσεων των μεγάλων οφειλετών της τελευταίας πενταετίας.
Μεθοδολογία PARE: Το ψηφιακό «ακτινογράφημα» του φορολογούμενου
Η μεγάλη αλλαγή στον εισπρακτικό μηχανισμό έρχεται μέσα από την εφαρμογή της διεθνούς μεθοδολογίας PARE (Payment capacity – Attitude – Recency – Event). Με το σύστημα αυτό, η ΑΑΔΕ αναπτύσσει ένα δυναμικό, αναλυτικό προφίλ για κάθε φορολογούμενο, αξιολογώντας τέσσερις βασικούς πυλώνες:
- Payment capacity (Ικανότητα Αποπληρωμής): Διασταύρωση και ανάλυση στοιχείων από τραπεζικούς λογαριασμούς, εισοδήματα και κινητή/ακίνητη περιουσία.
- Attitude (Συμπεριφορά): Ιστορικό του φορολογούμενου σχετικά με την τήρηση ή αθέτηση προηγούμενων ρυθμίσεων.
- Recency (Παλαιότητα): Ο χρόνος που έχει μεσολαβήσει από τη δημιουργία του χρέους.
- Event (Οικονομικά Γεγονότα): Έκτακτες μεταβολές ή κρίσιμα συμβάντα που επηρέασαν την οικονομική του κατάσταση.
Η επικοινωνία με τους πολίτες γίνεται πλέον άμεση και ψηφιοποιημένη μέσω SMS, emails και push notifications, τόσο για την υπενθύμιση οφειλών όσο και για τη διατήρηση των ενεργών ρυθμίσεων.
Προγνωστικά μοντέλα και ηλεκτρονικές κατασχέσεις
Μέσω του Συστήματος Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (Business Intelligence) και της Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics), η ΑΑΔΕ αναπτύσσει αλγόριθμους μηχανικής μάθησης (Machine Learning). Τα προγνωστικά αυτά μοντέλα επιτρέπουν τη βελτιστοποίηση της στόχευσης των αναγκαστικών μέτρων.
Την ίδια στιγμή, επεκτείνεται η δυνατότητα για αυτοματοποιημένες κατασχέσεις εις χείρας τρίτων με ηλεκτρονικά μέσα, ενώ εντείνεται η διεθνής διοικητική συνεργασία με αλλοδαπές αρχές για τη διασταύρωση στοιχείων και την αποστολή αιτημάτων αμοιβαίας συνδρομής στην είσπραξη εκτός συνόρων.
Στο στόχαστρο το «φορολογικό κενό» και το οργανωμένο οικονομικό έγκλημα
Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν περιορίζεται στα ληξιπρόθεσμα χρέη, αλλά επεκτείνεται στο core κομμάτι των φορολογικών ελέγχων μέσω εξελιγμένων συστημάτων ανάλυσης κινδύνου (risk analysis) και Big Data.
Οι Δυνάμεις Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών της ΑΑΔΕ επικεντρώνονται σε κλάδους και επιχειρήσεις που παρουσιάζουν:
- Υψηλό φορολογικό κενό (tax gap).
- Συστηματική παραβατικότητα.
- Αδικαιολόγητες αποκλίσεις μεταξύ δηλωθέντων εισοδημάτων και πραγματικών δαπανών διαβίωσης.
Τα ψηφιακά αυτά εργαλεία αναμένεται να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο στην εξάρθρωση οργανωμένων κυκλωμάτων φοροδιαφυγής, στην καταπολέμηση της απάτης στον ΦΠΑ, στον εντοπισμό περιπτώσεων λαθρεμπορίου, καθώς και στην αποκάλυψη αδήλωτης εργασίας και παράνομων οικονομικών συναλλαγών.
