Από την αντλία, στο σούπερ μάρκετ: Το νέο κύμα ακρίβειας που «βλέπει» η ΕΚΤ

• Η ΕΚΤ αναμένει ότι το δεύτερο κύμα αυξήσεων σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα επηρεάσει τρόφιμα, ηλεκτρισμό και άλλα αγαθά.
• Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη εκτιμάται ότι θα πλησιάσει το 4% τους επόμενους μήνες, με αποκλιμάκωση προς τον στόχο από τα μέσα του 2027.
• Στην Ελλάδα, η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος φτάνει τα 211,76 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ ο μέσος όρος του Σεπτεμβρίου κινείται περίπου 20% πάνω από τον Αύγουστο.
• Η κυβέρνηση σχεδιάζει παρέμβαση για πετρέλαιο θέρμανσης κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο και αύξηση του επιδόματος, χωρίς αλλαγή των εισοδηματικών κριτηρίων.

Η ακριβότερη ενέργεια απειλεί να μεταφέρει νέες ανατιμήσεις από την αντλία και τον λογαριασμό ρεύματος στο καθημερινό καλάθι. Η προειδοποίηση του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, για υψηλότερο και πιο επίμονο πληθωρισμό έρχεται ενώ στην Ελλάδα νοικοκυριά και επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένο κόστος ηλεκτρισμού και καυσίμων, πριν ακόμη αρχίσει η περίοδος θέρμανσης.

Σε συνέντευξή του στην ελβετική εφημερίδα Le Temps, ο Λέιν περιέγραψε ένα δεύτερο κύμα ανατιμήσεων στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο, το οποίο παρατείνει τις πληθωριστικές πιέσεις περισσότερο από όσο είχε αρχικά προβλέψει η κεντρική τράπεζα.

Κατά την εκτίμησή του, η επίδραση θα γίνει αισθητή στα τρόφιμα, στην ηλεκτρική ενέργεια και στα αγαθά γενικότερα. Οι πιέσεις στις υπηρεσίες αναμένεται, αντίθετα, να παραμείνουν πιο συγκρατημένες.

Η ΕΚΤ τοποθετεί την αποκλιμάκωση προς τον στόχο του 2% από τα μέσα του 2027 και μετά. Στο προσεχές διάστημα, όμως, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη αναμένεται να πλησιάσει το 4%, ενώ οι τελευταίες προβλέψεις τον τοποθετούν κατά μέσο όρο στο 3% το 2026 και στο 2,5% το 2027.

Στην ελληνική αγορά ηλεκτρισμού, η πίεση αποτυπώνεται ήδη στις τιμές. Η μέση χονδρεμπορική τιμή για την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου διαμορφώνεται στα 211,76 ευρώ ανά μεγαβατώρα, στο υψηλότερο επίπεδο του έτους. Στις ακριβότερες ώρες φτάνει τα 340,89 ευρώ.

Η επιβάρυνση έχει διάρκεια: από την αρχή του μήνα έως τις 22 Σεπτεμβρίου, ο μέσος όρος προσεγγίζει τα 160 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 133,4 ευρώ τον Αύγουστο. Πρόκειται για αύξηση περίπου 20%, που στρέφει το ενδιαφέρον στα τιμολόγια Οκτωβρίου και στο ποσοστό του πρόσθετου κόστους που θα απορροφήσουν οι προμηθευτές.

Οι ΑΠΕ περιορίζουν τις τιμές στις ώρες υψηλής παραγωγής, αλλά το φυσικό αέριο παραμένει αναγκαίο, ιδιαίτερα όταν υποχωρεί η παραγωγή των φωτοβολταϊκών. Έτσι, οι διεθνείς ανατιμήσεις του καυσίμου συνεχίζουν να επηρεάζουν το κόστος ηλεκτροπαραγωγής.

Στα πρατήρια, το ντίζελ κίνησης έχει ξεπεράσει σε τιμή την αμόλυβδη, με μέση πανελλαδική τιμή 2,217 ευρώ το λίτρο, έναντι 2,195 ευρώ για τη βενζίνη.

Η πρόσφατη υποχώρηση των διεθνών τιμών προσφέρει περιθώριο ανακούφισης, εφόσον διατηρηθεί. Δεν έχει, ωστόσο, ανατρέψει την εικόνα της επιβάρυνσης που έχει συσσωρευτεί στην ελληνική αγορά.

Το οικονομικό επιτελείο επικεντρώνεται προς το παρόν στο πετρέλαιο θέρμανσης, με στόχο η διάθεσή του στις 15 Οκτωβρίου να ξεκινήσει κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Το σχέδιο προβλέπει συμμετοχή του Δημοσίου και των διυλιστηρίων, με το ύψος της απαιτούμενης ενίσχυσης να εξαρτάται από τις διεθνείς τιμές μέχρι την έναρξη της περιόδου.

Παράλληλα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει προαναγγείλει αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για τους δικαιούχους, χωρίς μεταβολή των εισοδηματικών κριτηρίων.

Για το ηλεκτρικό ρεύμα δεν έχει ληφθεί απόφαση νέας επιδότησης. Η διάρκεια της ανόδου στη χονδρική και η μεταφορά της στις χρεώσεις Οκτωβρίου θα καθορίσουν την ανάγκη πρόσθετης παρέμβασης.

Οι πιέσεις επεκτείνονται και στη βιομηχανία. Σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ, περίπου 700 ενεργοβόρες βιομηχανίες αντιμετωπίζουν πρόβλημα ανταγωνιστικότητας λόγω του ενεργειακού κόστους σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί στη γενική συνέλευση του ΣΕΒ στις 6 Οκτωβρίου, παρουσία του πρωθυπουργού.

Για την ΕΚΤ, η πρόκληση είναι να περιορίσει τον πληθωρισμό σε μια οικονομία που εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά παραμένει ευάλωτη στην ακριβή ενέργεια. Το ενδεχόμενο νέας αύξησης επιτοκίων παραμένει ανοιχτό, ενώ ο Λέιν προειδοποιεί ότι ένα εντονότερο και πιο παρατεταμένο σοκ το φθινόπωρο θα επιβάρυνε την ανάπτυξη.

Οι δημόσιες επενδύσεις, ιδιαίτερα σε υποδομές και άμυνα στη Γερμανία, και οι πόροι του NextGenerationEU μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά. Η βασική πρόβλεψη για σταθερή αλλά μέτρια ανάπτυξη, όμως, στηρίζεται στην προϋπόθεση ότι η ενεργειακή αναταραχή δεν θα ενταθεί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ρεύμα, καύσιμα και θέρμανση: Τα τρία μέτωπα της ενεργειακής ακρίβειας και τα «αντίδοτα»
• Τουρισμός: Λιγότεροι επισκέπτες, περισσότερα έσοδα τον Ιούλιο
• Μ. Σάλλας στο Brainstorm Energy 2026: Η Ελλάδα να γίνει παραγωγική δύναμη και όχι απλά ένας ενεργειακός κόμβος