Ατμοσφαιρική ρύπανση: Πώς θα μπορούσαν να σωθούν 9,4 εκατ. ζωές τον χρόνο και να εξοικονομηθούν δισεκατομμύρια

• Περίπου 9,4 εκατ. θάνατοι ετησίως θα μπορούσαν να αποτραπούν ή να καθυστερήσουν σε 136 χώρες, εάν τα επίπεδα μικροσωματιδίων PM2.5 περιορίζονταν στα όρια που συστήνει ο ΠΟΥ.
• Η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης θα μπορούσε να αποτρέψει εκατομμύρια νέα περιστατικά σοβαρών ασθενειών, μεταξύ των οποίων 7,3 εκατ. περιστατικά στεφανιαίας νόσου και 2,3 εκατ. εγκεφαλικά επεισόδια.
• Τα οικονομικά οφέλη θα ήταν τεράστια, με την εξοικονόμηση άμεσων ιατρικών δαπανών να υπολογίζεται σε 11,8 δισ. δολάρια για τη στεφανιαία νόσο, 8,6 δισ. για την άνοια και 5,9 δισ. για τα εγκεφαλικά επεισόδια.

Περισσότερες από 9 εκατομμύρια ζωές τον χρόνο θα μπορούσαν να σωθούν εάν οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος περιόριζαν την ατμοσφαιρική ρύπανση στα επίπεδα που συνιστά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), σύμφωνα με νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 10 Νοεμβρίου στο επιστημονικό περιοδικό Environment International, αναδεικνύει όχι μόνο τις σοβαρές επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη δημόσια υγεία, αλλά και το σημαντικό οικονομικό όφελος που θα μπορούσε να προκύψει από τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα.

Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από 136 χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, χρησιμοποιώντας υπολογιστικά μοντέλα για να εκτιμήσουν πώς θα μεταβάλλονταν η θνησιμότητα, η εμφάνιση ασθενειών και οι οικονομικές επιβαρύνσεις εάν μειώνονταν δύο σημαντικοί ατμοσφαιρικοί ρύποι.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τις πρόωρες απώλειες ζωής, τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης και τις απουσίες εργαζομένων λόγω ασθενειών.

Τι έδειξε η μελέτη

Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ επικεντρώθηκε σε δύο βασικούς ρύπους: τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5 και το διοξείδιο του αζώτου (NO₂).

Τα PM2.5 είναι μικροσκοπικά σωματίδια με διάμετρο έως 2,5 μικρόμετρα, τα οποία μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και να επηρεάσουν την ανθρώπινη υγεία.

Προέρχονται από διάφορες πηγές, όπως οι εκπομπές οχημάτων, οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η καύση ξύλου και οι κατασκευαστικές δραστηριότητες.

Το διοξείδιο του αζώτου συνδέεται κυρίως με την καύση ορυκτών καυσίμων, τις εκπομπές των οχημάτων και τη βιομηχανική δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η επίτευξη των συνιστώμενων επιπέδων PM2.5 θα μπορούσε να αποτρέψει ή να καθυστερήσει περίπου 9,4 εκατομμύρια θανάτους μέσα σε έναν χρόνο στις χώρες που εξετάστηκαν.

Αντίστοιχα, η μείωση του διοξειδίου του αζώτου στα όρια του ΠΟΥ θα μπορούσε να συνδεθεί με περίπου 1,1 εκατομμύρια λιγότερους θανάτους.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι οι δύο εκτιμήσεις δεν μπορούν να προστεθούν μεταξύ τους, καθώς ενδέχεται να αφορούν εν μέρει τους ίδιους ανθρώπους.

Οι ενδιάμεσοι στόχοι

Η μελέτη δεν περιορίστηκε στα αυστηρότερα όρια του ΠΟΥ, αλλά εξέτασε και το ενδεχόμενο οι χώρες να πετύχουν λιγότερο απαιτητικούς, ενδιάμεσους στόχους.

Ακόμη και σε αυτό το σενάριο, τα εκτιμώμενα οφέλη για τη δημόσια υγεία είναι ιδιαίτερα σημαντικά.

Συγκεκριμένα, η μείωση των PM2.5 σε ενδιάμεσα επίπεδα θα μπορούσε να αποτρέψει ή να καθυστερήσει περίπου 6,6 εκατομμύρια θανάτους ετησίως.

Για το διοξείδιο του αζώτου, το αντίστοιχο όφελος εκτιμάται σε 435.000 θανάτους.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ακόμη και η σταδιακή μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης θα μπορούσε να έχει σημαντική επίδραση στη δημόσια υγεία.

Εκατομμύρια λιγότερες ασθένειες

Πέρα από τη θνησιμότητα, οι ερευνητές εξέτασαν και την επίδραση της καθαρότερης ατμόσφαιρας στην εμφάνιση σοβαρών χρόνιων παθήσεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η επίτευξη των συνιστώμενων επιπέδων PM2.5 θα μπορούσε να οδηγήσει μέσα σε ένα έτος σε:

• 7,3 εκατομμύρια λιγότερα νέα περιστατικά στεφανιαίας νόσου.
• 2,8 εκατομμύρια λιγότερα περιστατικά χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ).
• 2,3 εκατομμύρια λιγότερα περιστατικά εγκεφαλικού επεισοδίου.
• 1,1 εκατομμύρια λιγότερα περιστατικά άνοιας.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συνδεθεί με την επιδείνωση καρδιαγγειακών και αναπνευστικών παθήσεων, ενώ αυξανόμενος αριθμός μελετών εξετάζει και τις επιπτώσεις της στη γνωστική υγεία.

Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη δυνατότητα της πρόληψης μέσω περιβαλλοντικών πολιτικών να περιορίσει την επιβάρυνση των συστημάτων υγείας.

Εξοικονόμηση δισεκατομμυρίων

Η βελτίωση της ποιότητας του αέρα δεν θα είχε μόνο οφέλη για την υγεία, αλλά και σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις.

Οι χρόνιες παθήσεις που συνδέονται με τη ρύπανση δημιουργούν υψηλές δαπάνες περίθαλψης, ενώ επηρεάζουν και την παραγωγικότητα της οικονομίας, καθώς πολλοί εργαζόμενοι αναγκάζονται να απουσιάζουν από την εργασία τους ή να περιορίζουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η μείωση των PM2.5 στα συνιστώμενα επίπεδα του ΠΟΥ θα μπορούσε να οδηγήσει σε ετήσια εξοικονόμηση άμεσων ιατρικών δαπανών:

• 11,8 δισ. δολαρίων για τη στεφανιαία νόσο.
• 8,6 δισ. δολαρίων για την άνοια.
• 5,9 δισ. δολαρίων για τα εγκεφαλικά επεισόδια.

Παράλληλα, η αποτροπή ασθενειών και αναπηριών θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τις απώλειες παραγωγικότητας.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η εφαρμογή των οδηγιών του ΠΟΥ θα μπορούσε να προσφέρει ετήσια οφέλη παραγωγικότητας ύψους 17,9 δισ. δολαρίων για τα εγκεφαλικά επεισόδια, 18,1 δισ. για τη ΧΑΠ και 5,3 δισ. για τη στεφανιαία νόσο.

Τα ποσά αυτά αποτυπώνουν μόνο μέρος των ευρύτερων οικονομικών επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς δεν περιλαμβάνουν όλες τις πιθανές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.

Οικονομικό όφελος 8,4 τρισ. δολαρίων

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η εκτιμώμενη οικονομική αξία από τη μείωση του κινδύνου πρόωρου θανάτου.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η επίτευξη των ορίων του ΠΟΥ για τα PM2.5 θα μπορούσε να αποφέρει κοινωνικό όφελος που αποτιμάται σε 8,4 τρισ. διεθνή δολάρια ετησίως.

Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 10,7% του συνδυασμένου ΑΕΠ των 136 χωρών που εξετάστηκαν.

Η εκτίμηση προκύπτει από οικονομική αποτίμηση της μείωσης του κινδύνου θανάτου και δεν αντιπροσωπεύει άμεσα δημοσιονομικά έσοδα ή χρηματικά ποσά που θα εισέρρεαν στις οικονομίες.

Αντίστοιχα, η μείωση του διοξειδίου του αζώτου στα συνιστώμενα επίπεδα θα μπορούσε να δημιουργήσει κοινωνικά οφέλη περίπου 1,5 τρισ. διεθνών δολαρίων, ποσό ισοδύναμο με το 1,9% του συνολικού ΑΕΠ των χωρών της μελέτης.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι επενδύσεις στην ποιότητα του αέρα μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τη δημόσια υγεία και τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.

Τι λένε οι επιστήμονες

Ο Άναλαν Ναβαράτναμ, ερευνητής κλινικής επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην ποιότητα ζωής και στη μείωση των πρόωρων θανάτων.

Όπως εξήγησε, η μελέτη επιτρέπει για πρώτη φορά την εκτίμηση των πιθανών οφελών από την εφαρμογή των οδηγιών του ΠΟΥ σε χώρες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα εξωτερικής ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Από την πλευρά της, η Χανίν Χρέις, επίσης ερευνήτρια του Πανεπιστημίου, επισήμανε ότι η συμμόρφωση με τα όρια του ΠΟΥ δεν θα είναι εύκολη υπόθεση, ιδιαίτερα για χώρες που βρίσκονται σε φάση ταχείας οικονομικής ανάπτυξης και αστικοποίησης.

Ωστόσο, υποστήριξε ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα για τις μεταφορές, τον πολεοδομικό σχεδιασμό και την ενέργεια μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα του αέρα και την υγεία των πληθυσμών στο μέλλον.

Η ίδια τόνισε ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν χρειάζεται να πραγματοποιείται εις βάρος της δημόσιας υγείας, επισημαίνοντας πως ένας υγιέστερος πληθυσμός μπορεί να αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη.

Το στοίχημα για τις αναπτυσσόμενες χώρες

Οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα αυξημένη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση.

Η ταχεία αστικοποίηση, η βιομηχανική ανάπτυξη και η αύξηση της χρήσης αυτοκινήτων έχουν επιβαρύνει σημαντικά την ποιότητα του αέρα σε πολλές περιοχές της Ασίας, της Αφρικής και άλλων αναπτυσσόμενων οικονομιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν για τις 136 χώρες, η μέση ετήσια συγκέντρωση PM2.5 διαμορφώθηκε σε περίπου 30,44 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, όταν η σχετική κατευθυντήρια τιμή του ΠΟΥ είναι μόλις 5 μικρογραμμάρια.

Πρόκειται για επίπεδα περισσότερο από έξι φορές υψηλότερα από το συνιστώμενο όριο.

Η μείωση της ρύπανσης απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις στις μεταφορές, στην ηλεκτροπαραγωγή, στη βιομηχανία και στον αστικό σχεδιασμό.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν η ανάπτυξη καθαρότερων ενεργειακών τεχνολογιών, η ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών και η αυστηρότερη παρακολούθηση των εκπομπών.

Μια επένδυση στη δημόσια υγεία

Τα ευρήματα της μελέτης ενισχύουν την άποψη ότι η βελτίωση της ποιότητας του αέρα δεν αποτελεί αποκλειστικά περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά και σημαντική οικονομική και κοινωνική προτεραιότητα.

Η μείωση των πρόωρων θανάτων και των χρόνιων ασθενειών θα μπορούσε να περιορίσει την πίεση στα συστήματα υγείας, να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα αποτελέσματα αποτελούν εκτιμήσεις υπολογιστικής μοντελοποίησης, βασισμένες σε υποθετικά σενάρια μείωσης της ρύπανσης. Δεν πρόκειται για καταγεγραμμένες μειώσεις θανάτων ή για εγγυημένα αποτελέσματα.

Ωστόσο, το μέγεθος των εκτιμώμενων οφελών αναδεικνύει τη σημασία της εφαρμογής αποτελεσματικών πολιτικών για καθαρότερο αέρα.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η προστασία της ανθρώπινης υγείας και η οικονομική ανάπτυξη δεν αποτελούν αντικρουόμενους στόχους. Αντίθετα, η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά και στους δύο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Nvidia: Πώς η υπόθεση Χουάνγκ έφτασε στα τσιπ, στην Κίνα και στον Λευκό Οίκο
• Τα 10 «μυστικά» της ΑΑΔΕ για να μην χαθεί το επίδομα θέρμανσης
• Ακίνητα: Γιατί το σπίτι γίνεται πιο δύσκολος στόχος στην Ελλάδα