Chatham House: Η νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων και ο ρόλος Κίνας-ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή

Ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι απλώς μια περιφερειακή σύγκρουση, αλλά η «ληξιαρχική πράξη γέννησης» μιας νέας παγκόσμιας τάξης πραγμάτων, όπου η Ουάσιγκτον χάνει τα ηνία και το Πεκίνο αναδεικνύεται σε νέο ρυθμιστή, υποστηρίζει σε ανάλυσή του το think tank Chatham House.

Ειδικότερα, όπως αναφέρει, η Κίνα δεν πρόκειται να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ ως εγγυήτρια δύναμη ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο, αλλά μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση μιας νέας περιφερειακής τάξης, καθώς τα κράτη του Κόλπου επανεξετάζουν τις στρατηγικές τους επιλογές.

Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στο Ιράν ενισχύει την αβεβαιότητα γύρω από τον ρόλο της Χώρας του Δράκου στη Μέση Ανατολή, με αναλυτές να διχάζονται: άλλοι θεωρούν ότι οι ΗΠΑ παραμένουν η βασική δύναμη ασφαλείας στον Κόλπο, ενώ άλλοι εκτιμούν ότι η κινεζική επιρροή ενισχύεται λόγω της σταδιακής αποδυνάμωσης της αμερικανικής παρουσίας.

Η βασική συνέπεια της σύγκρουσης δεν είναι η αντικατάσταση των ΗΠΑ από την Κίνα ως πάροχο ασφάλειας, αλλά η δημιουργία συνθηκών για μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο, στην οποία το Πεκίνο αποκτά αυξημένο διπλωματικό και πολιτικό ρόλο.

Τρεις κρίσιμες δυναμικές

Σύμφωνα με το Chatham House, ο πόλεμος στο Ιράν ανέδειξε τρεις κρίσιμες δυναμικές για την ασφάλεια του Κόλπου. Πρώτον, η αμερικανική στρατιωτική ισχύς εμφανίζει όρια, καθώς η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ δεν εγγυάται πλέον σταθερότητα και σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρείται παράγοντας κινδύνου για την περιοχή.

Δεύτερον, το Ιράν αξιοποιεί τις δυνατότητές του σε πυραύλους και drones, καθώς και τη γεωστρατηγική θέση των Στενών του Hormuz, για να δημιουργεί αποτρεπτική ισορροπία απέναντι σε ΗΠΑ και Ισραήλ, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική του ισχύ.

Τρίτον, διαμορφώνεται μια πιο σύνθετη σχέση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας στη Μέση Ανατολή, όπου σε κρίσιμα ζητήματα όπως η σταθερότητα των Στενών του Hormuz, παρατηρούνται όχι μόνο ανταγωνισμοί αλλά και σημεία σύγκλισης συμφερόντων.

Η στάση της Κίνας απέναντι στα Στενά του Hormuz αποτυπώνει καθαρά τη στρατηγική της για ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου, ενώ παράλληλα ενισχύει τη διπλωματική της παρουσία σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μέσα από συνεργασίες σε τομείς όπως τα drones και η αμυντική τεχνολογία.

Παράλληλα, η περιοχή οδηγείται σε ένα νέο μοντέλο αμυντικής διαφοροποίησης στον Περσικό Κόλπο, μειώνοντας την αποκλειστική εξάρτηση από τις ΗΠΑ και ενισχύοντας συνεργασίες με χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Τουρκία, το Πακιστάν, η Ουκρανία και η Νότια Κορέα, ενώ η Κίνα αποκτά σταδιακά πιο ενεργό ρόλο.

Τέλος, η Κίνα αναδεικνύεται δυνητικά σε διαμεσολαβητή στη Μέση Ανατολή, προωθώντας ένα μοντέλο περιφερειακής ασφάλειας στον Κόλπο μέσω πρωτοβουλιών όπως η Global Security Initiative, επιδιώκοντας μια νέα ισορροπία μεταξύ Κόλπου και Ιράν χωρίς αποκλειστική εξάρτηση από τις ΗΠΑ, καταλήγει το Chatham House. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ουκρανία: Η Μόσχα ανακοίνωσε μονομερή κατάπαυση πυρός για 8–9 Μαΐου
• Politico: Το «παράθυρο ευκαιρίας» του Πούτιν και ο φόβος της Ευρώπης για δοκιμασία του ΝΑΤΟ 
• Πούτιν – Αραγτσί: Ενίσχυση στρατηγικής συνεργασίας Ρωσίας–Ιράν με φόντο τη Μέση Ανατολή